Dank aan de genade van Onze Lieve Vrouw

Dank aan de genade, het grote geschenk van God, in het licht van het Nieuwe Testament

Als er één centraal concept of gebeurtenis is in de Bijbel, dan is het wel genade, of de onvoorwaardelijke goedheid en liefde van God, die zich uitstrekt over beide Testamenten en culmineert in het evangelie van genade. Het is de overvloedige uiting van goddelijke liefde naar de mensheid, waardoor zij deelgenoten worden van het leven in de Drie-eenheid.Het eerste en grootste geschenk dat God aan zijn schepselen geeft, is de liefde die Hij voor hen heeft, en tegelijkertijd de oneindige zekerheid waarmee Hij deze liefde belooft. Door deze eerste uitstraling van zichzelf, waarbij God zich als een onuitputtelijke golf van goddelijke liefde over de mensheid heen werpt, wordt ook de stroom van genade naar buiten toe getoond, waardoor de schepselen overspoeld worden met overvloedige gaven.Daarnaast is er geen onderwerp dat meer vernieuwing nodig heeft dan genade, aangezien deze als kwantiteit en niet als kwaliteit is gedefinieerd.Laten we even nadenken over de beschrijving van Sint Bernardus, die Maria vergelijkt met een aqueduct die de stroom van genade naar ons doorlaat. Deze manier van denken heeft ertoe geleid dat andere interpretatieve elementen, die niet alternatief zijn maar cumulatief, van de relatie met de Heilige Geest in het mysterie van genade in de schaduw zijn geraakt:– Divinisatie – Dialoogische gebeurtenis – Levende relatie – Humanisatie

Wat verenigt de twee Testamenten?

De eenheid tussen de beide Testamenten wordt gekenmerkt door de bijzondere relatie, het gebaar van genade en liefde, dat God met de mens en de wereld onderhoudt. Genade is een gebeurtenis die verbonden is met de komst van het Woord onder ons, want uit zijn volheid ontvangen wij genade op genade (Johannes 1:16).Zo heeft genade een dialoogstructuur; het omvat Gods aanbod van liefde en de menselijke reactie daarop. Het goede nieuws wordt gedefinieerd als het evangelie van genade. Genade mag niet worden gezien als iets dat de natuur van de mens vernietigt, maar eerder als iets dat de menselijke respons vereist en aanwakkert.Laten we even nadenken: Gods genade komt tot ons volgens de manier waarop de Heilige Geest werkt, als een kracht of interne beweging die niemand dwingt, maar die ontwaakt en in actie zet. Hierin neemt God de initiatief, net zoals bij de schepping. Het is echter geen geschenk dat de weg naar vrijheid blokkeert, noch leidt het in tegenspraak met de waardenvisie van de mens. De vrijgevigheid van genade kan nooit leiden tot een spiritualiteit die de mens vernietigt, zoals in het verleden, vooral in de zestiende en zeventiende eeuw, gebeurde.Integendeel, als relatie omvat genade de persoon, die het moet accepteren om het te laten transformeren in een ware gave. Genade wordt een persoonlijk ontmoetingspunt tussen God, die zich in het gebeuren van Christus, het definitieve reddingswoord van de Vader, plaatst, en de mens die reageert door genade te omarmen en in overeenstemming met deze gave te leven.Het is geen kwestie van momenten, want het salveringsproces omvat een lange opvoedkundige reis waarin de mens wordt gevormd tot God (Saint Augustinus).

Genade: Deelname aan het goddelijke leven

Genade is de onmiddellijke gemeenschap met de Vader door Christus in de Geest. Het is een opvoedkundige proces dat de menselijke natuur, geschapen naar Gods beeld, helpt te bevrijden van zonde en tot theosis (divinisatie) leidt. Dit wordt samengevat in de uitspraak van de Griekse vaderen: “God werd mens, zodat de mens God zou kunnen worden”. Hierin spreekt het Nieuwe Testament over de uitstraling van de Geest als principe van wedergeboorte (Johannes 3:3-7; 5:5-7), nieuwe leven (Romeinen 5:5; 6:4), goddelijke nakomelingen (Romeinen 8:15-16; Galaten 4:6) en eeuwig leven (Romeinen 6:23).De verlossing door het paasgebeurtenis brengt mij in een nieuwe relatie met God. Maar de wedergeboorte transformeert mijn innerlijke wezen, geeft me een nieuw levenssel, plaatst een nieuwe ik binnenin mij en vernieuwt mijn manier van kijken naar en leven van het leven.Genade is de grootste waarde in het leven: een dialooggebeurtenis, een levende relatie tussen God en de mens. Genade omvat twee elementen:1. Gods aanbod van liefde 2. De menselijke reactie daarop

• De gunstige en gunstige houding van God ten opzichte van de mensheid, die zich uit in een relatie van liefde en de communicatie van het goddelijke leven dat doorheen de hele geschiedenis van de redding loopt, van de schepping tot de eschatologie.
• De acceptatie door de leden van het volk van God, met name de gedoopten, van het geschenk van de wedergeboorte voor een nieuw en goddelijk leven in hun hart, gegeven door de Heilige Geest, die hen verplicht tot een geloofwaardig bestaan dat waardig is voor het ontvangen geschenk.

Maria en de genade in het Nieuwe Testament

Als we het Nieuwe Testament openen, zien we dat de leer over genade zich ontvouwt rond het ultieme prototype: Christus, vol genade en waarheid (Johannes 1,14), via Maria die aan twee belangrijke banden met genade is verbonden:

• De barmhartigheid van de Vader, oftewel dat gunstige oog dat samenvattend is voor het werk van God in het Oude Testament.
• Maria als moeder van het Verwoordigde Woord, dat haar erkent als moeder in de volgorde van genade ten opzichte van zijn geliefde discipelen.

Een theologie van genade mag niet langer de geschiedenis en aanwezigheid van degene negeren die vol genade is (Lucas 1,28).

Is er een legitimiteit voor de titel ‘Onze Lieve Vrouwe van de Genade’?

Eerst en vooral is de titel Onze Lieve Vrouwe van de Genade gebaseerd op het feit dat de Maagd van Nazareth deelneemt aan de charismaten die de Geest aan de leden van het volk van God geeft voor de bouw van de Kerk.

De Handelingen van de Apostelen getuigen ervan dat Maria onder alle gelovigen was die gevuld werden met de Heilige Geest en begonnen in vreemde talen te spreken en te profeteren. Er is geen reden om deze twee charismaten, glossolalie en profetie, af te wijzen bij het pentecostale ervaring van Maria’s Moederschap.

Na haar verheerlijking in lichaam en ziel door de Opstanding, wordt Maria een manifestatie van de Geest en zijn macht. Ze wordt erkend als taumaturg, dat wil zeggen, voortdurend gezegend met het carisma om wonderen, genezingen en allerlei soorten mirakels te verrichten, zoals gedocumenteerd in de geschiedenis van de gelovigen en de heiligenverering.

Het erkennen van Maria als vol charismaten benadrukt haar reddingsrol, voortvloeiend uit Gods liefde voor haar. Door haar de titel bemiddelaar in Christus toe te kennen, gaan we niet meer van isolatie uit, maar plaatsen we Maria in relatie met God en met de mensheid. Dit is een gevolg van het beginsel van globaliteit, dat Maria in de geschiedenis van de redding plaatst, in relatie tot Christus en de Kerk.

Maria, vol genade en veranderd, reageert met volledige beschikbaarheid

In Maria stralend de ware goedheid van de Vader die haar met liefde aanschouwt en haar overvloedig met genade vult. Haar eerste historische en verlossingsnaam is *kecharitòméne* (Lc 1,28), dat wil zeggen, de ontvanger van het eeuwige goddelijke liefde. Het verleden deelwoord van het werkwoord *charitóo*, wat ‘aangenaam worden’ of ‘genadig zijn’ betekent, wijst op een handeling van God die voortduurt in het heden. Met andere woorden: ‘gij zijt die was en blijft gevuld met goddelijke genade’. Gabriel benadrukt dit wanneer hij zegt: “Wees niet bang, Maria, want gij hebt bij God genade gevonden” (Lc 1,30). Deze uitdrukking ‘genade gevonden’ wordt zelden gebruikt in verband met God (‘Noé vond genade voor de Heer’ Gen 6,8), en komt vaak voor wanneer een machtige man mededogen toont voor een arme of zwakke persoon.Maria “vond genade bij God” (Lc 1,30), net zoals Ester toegang kreeg tot koning Assuero en “genade vond in zijn ogen” (Ester 8,5). God keerde zich tot haar met liefde en in een vriendelijke relatie. De liefde van God werkt effectief in Maria, die *getransformeerd is door de genade*, wordt gered en gezegend, en maakt in haar grote dingen meemaken, beginnend met de maagdelijke conceptie van de Zoon van God.In essentie is Maria de eerste die deelneemt aan het nieuwe en goddelijke leven dat aan de gedoopten wordt gecommuniceerd, die in levende en vitale relatie staan met de drie goddelijke Personen. De Moeder van Jezus, naast het voorbeelden stellen van deze werkzame genadewerking in haar *Kecharitomene*, wordt door haar leven en aanwezigheid op het kruis van de Zoon mede-werker van de Geest bij de wedergeboorte van de kinderen van God. Daarom wordt zij uitgeroepen tot moeder in de orde van de genade (Jo 19,25-27).De relatie van Maria met het doopritueel, zoals Augustinus al vermoedde en het Tweede Vaticaans Concilie bevestigde, is afgeleid van het feit dat zij “moeder van de gelovigen is omdat zij deelnam aan de verlossingsmysteriën van het leven van Christus” (Lumen Gentium 61), en ook momenteel “met moederlijke liefde meewerkt aan de opvoeding van de gelovigen” (Lumen Gentium 63).Het Concilie benadrukte deze realiteit door expliciet het woord *genereren* te gebruiken, verwijzend naar de tekst van Augustinus: “Maria heeft meegewerkt in de genade bij de geboorte van de gelovigen in de Kerk”. Het gaat hier dus om een tussenkomst van de Maagd in het doopritueel zelf, waarbij mensen voor een nieuwe leven in Christus worden geregenereerd.

Dit is ook de uitnodiging van paus Benedictus XVI tijdens zijn pelgrimstocht naar Etzelsbacht (23 september 2011), waarin hij ons aanmoedigt om van de in de specifieke momenten ervaren gratie bij Maria over te gaan naar een permanente liefdevolle reactie doorheen onze hele bestaan.

«Van het kruis, van de troon van genade en verlossing, gaf Jezus aan de mensheid zijn Moeder Maria als Moeder. Bij zijn offer voor de mensheid, maakt Hij Maria op een bepaalde manier tot bemiddelaarster van de genade die uit het kruis stroomt. Aan de kruisweg wordt Maria metgezel en beschermster van de mens op zijn levenspad. ‘Met haar moederlijke liefde zorgt zij voor de broeders van haar Zoon, nog zwervend en in gevaar, totdat zij hen naar het gelukelijke vaderland brengen’ (Lumen Gentium 62), zoals het Tweede Vaticaans Concilie uitdrukt (o.c.). Ja, in het leven zijn er hoogte- en dieptepunten, maar Maria bemiddelt voor ons bij haar Zoon en helpt ons de kracht van de goddelijke liefde van haar Zoon te vinden en ons aan hem te openen. […] Onze vertrouwing op de effectieve bemiddeling van de Moeder van God en onze dankbaarheid voor de steeds nieuwe hulp die we ervaren, dragen op een bepaalde manier de impuls om verder te denken dan de noodzaak van het moment. […] Wat wil Maria ons werkelijk vertellen wanneer ze ons uit gevaar redt? Ze wil ons helpen begrijpen hoe breed en diep onze roeping als christen is. Met haar moederlijke zachtheid wil ze dat we beseffen dat elk aspect van ons leven een antwoord moet zijn op de barmhartige liefde van onze God».

Om je devotie naar Onze Lieve Vrouw te verdiepen en de theologie rond de mariale gratie te bestuderen, raadpleeg dan de apostolische exhortatie Marialis Cultus van paus Paulus VI over de mariale aanbidding in het christelijke leven.Voor een dieper onderzoek, raadpleeg Mariologie, Theologie mariana, Mariale verschijningen en de Postgraduaat in Mariologie.

Graduate Opleiding in Mariologie

Wilt u uw kennis van Mariologie verdiepen? Ontdek de Graduate Opleiding in Mariologie bij Locus Mariologicus – een academische opleiding die theologische strengheid, spirituele leven en de levende traditie van de Kerk combineert.

Inschrijven of meer informatie →

Wilt u mariologie serieus studeren?

Dit artikel komt voort uit de werken van de bibliotheek van Locus Mariologicus. De postgraduate opleiding in mariologie brengt u met academische begeleiding naar dezelfde bronnen: Schrift, Kerkvaders en Leergezag.

Ontdek de opleiding in mariologie