Capítulo VIII de Lumen Gentium – Texto completo en latín y portugués (Vaticano II)
A *Lumen Gentium* é a Constituição Dogmática sobre a Igreja promulgada pelo Concílio Ecuménico Vaticano II em 21 de Novembro de 1964. O seu Capítulo VIII, «A Bem-aventurada Virgem Maria, Mãe de Deus, no mistério de Cristo e da Igreja», é o texto mais importante do Magistério do século XX sobre a Virgem Maria e o ponto de partida obrigatório para toda a mariologia contemporânea.
| Autor | Concílio Ecuménico Vaticano II |
| Tipo | Constituição Dogmática |
| Data | 21 de Novembro de 1964 |
| Tema | A Virgem Maria no mistério de Cristo e da Igreja (cap. VIII) |
| Incipit | *Lumen Gentium* («Luz das Nações» |
| Fonte | *AAS* 57 (1965) 5-75 |
Contexto Histórico
A inclusão da Virgem Maria na Constituição sobre a Igreja, e não num documento separado, como alguns padres conciliares propunham, foi uma das decisões mais significativas do Vaticano II. Por 1114 votos contra 1074 (17 de Outubro de 1963), o Concílio decidiu integrar o esquema mariano na *Lumen Gentium* como seu Capítulo VIII. Esta decisão teve um enorme valor ecuménico e teológico: Maria não é contemplada isoladamente, mas sempre em relação a Cristo e à Igreja.
Capítulo VIII, Texto Original Latim (Excertos Principais)
CAPITULUM VIII
De Beata Maria Virgine Deipara in mysterio Christi et EcclesiaeI. Praeambulum
Volens autem Sacrosancta Synodus de Beata Virgine Maria expositionem doctrinae considerationem de mysterio Ecclesiae, in qua supernaturalis ordo versatur, magis in lucem ponere, christifideles hortatur ut pietatem erga Virginem […] et ad Filium eius mediatoremque omnium recta via tendentes…
II. De munere Beatae Virginis in oeconomia salutis (nn. 55-59)
Libros autem veteris Testamenti historiam salutis describunt, qua adventus Christi in mundum lente praeparatur. Haec antiqua documenta, prout in Ecclesia leguntur et in luce plenae et mutuae Revelationis intelliguntur, figuram mulieris Matris Redemptoris pedetemptim magis claramque reddunt. Sub hac luce ipsa iam in promissione de victoria serpentis data (cf. Gen 3, 15), Virginem Matrem mystice adumbrari agnoscitur.
Haec autem singularis unio Matris cum Filio in opere salutis manifestatur a tempore virginalis conceptionis Christi usque ad mortem eius. […] Beata Virgo in peregrinatione fidei processit, suamque unionem cum Filio fideliter sustinuit usque ad crucem, ubi non sine divino consilio stetit (cf. Jo 19, 25), vehementer cum Unigenito suo dolere, sacrificium Eius se materno animo sociavit, victimae de se genitae immolationi amanter consentiens.
III. De Beata Virgine et Ecclesia (nn. 60-65)
Unus est enim mediator noster, secundum verbum Apostoli: «Unus enim Deus, unicus et mediator Dei et hominum, homo Christus Iesus, qui dedit semetipsi redemptionem pro omnibus» (1Tm 2, 5-6). Maternitas autem Mariae in ordine gratiae perseverat ab assensu quem in Annuntiatione fideliter praebuit, quemque sub cruce incunctanter sustinuit, usque ad perpetuam omnium electorum consummationem. In caelum enim assumpta hunc salutarem munus non deposit, sed multiplici intercessione sua pergit in aeternae salutis donis nobis conciliandis.
Beata igitur Virgo in Ecclesia titulis Advocatae, Auxiliatricis, Adiutricis, Mediatricis invocatur. Quod tamen ita intelligitur, ut dignitati et efficacitati Christi unius Mediatoris nihil deroget, nihil superaddat.
IV. Cultus Beatae Virginis in Ecclesia (nn. 66-67)
Maria est proclamata a Concilio ut «membro preclarissimo Ecclesiae» et «tipo Ecclesiae«. […] Que omnes christiani pro eam orationes et laudes manifestent, et per suam intercessionem de Deo per Filium Suum Iesum Christum Dominum nostrum quidquid necesse est obtinere; et ut veritatem, caritatem et pacem eius imitentur. Quod autem autem in cultu mariano autentico consistat, a quo neque excessus sit neque minimus.
Nota sobre o Título «*Mater Ecclesiae*»
O Capítulo VIII não utiliza formalmente o título «*Mater Ecclesiae*». O próprio Paulo VI, ao encerrar a terceira sessão conciliar (21 de Novembro de 1964), proclamou Maria «*Mãe da Igreja*» por iniciativa pessoal, fora do texto conciliar. O título foi depois inserido nas Litanias Lauretanas por Francisco (11 de Fevereiro de 2018) e celebrado com memória obrigatória na segunda-feira após Pentecostes.
Significado Teológico
O Capítulo VIII da *Lumen Gentium* estabelece três princípios metodológicos para a mariologia contemporânea: (1) Maria deve ser compreendida sempre em relação a Cristo, princípio cristológico; (2) Maria deve ser compreendida sempre em relação à Igreja, princípio eclesiológico; (3) a devoção mariana deve ser sempre autêntica, evitando tanto o exagero quanto a minimização. O Capítulo VIII é o documento de referência para toda a mariologia pós-conciliar, acadêmica e pastoral.
Leitura Complementar
Aprofundamento: Explore Mariologia, Dogmas Marianos, o Signum Magnum, a Marialis Cultus, a Redemptoris Mater e a Pós-Graduação em Mariologia.
Posgrado en Mariología
¿Deseas profundizar tu formación en Mariología? Conoce la Posgrado en Mariología de Locus Mariologicus – una formación académica que combina rigor teológico, vida espiritual y tradición viva de la Iglesia.
También te interesará: Cómo estudiar sistemáticamente la doctrina mariana – la guía completa de Locus
Conoce más sobre la Inmaculada Concepción.
Responses