De vrouw gekleed in de zon: Openbaring 12, 1 Korintiërs 15 en Lucas 1, feest van de Hemelopneming van Onze-Lieve-Vrouw

Signum magnum is verschenen in de hemel: een vrouw gekleed in de zon.

«Er verscheen in de hemel een groot teken: een vrouw gekleed in de zon». (Openbaring 12,1)

I. De vrouw gekleed in de zon en de door de draak overwonnen

De eerste lezing voor de Feestdag van de Opname van de Maagd Maria, uit het Boek Openbaring, biedt een van de meest indrukwekkende visies in de hele Schrift. «Er verscheen een groot teken aan de hemel: een vrouw gekleed in de zon, met de maan onder haar voeten en een kroon van twaalf sterren op haar hoofd. Ze was zwanger en ze kreunde bij de bevallingspijn en de moeite van het baren». Deze kosmische vrouw, omhuld met zonneschijn en gekroond met sterren, is in de loop van de exegese op verschillende manieren geïnterpreteerd. Ze is tegelijkertijd het beeld van Israël dat de Messias voortbrengt, het type van de Kerk die kinderen in de geloof voortbrengt en de figuur van Maria.

De rode draak met zeven hoofden en tien horens wacht om het kind te verslinden zodra het geboren is. Maar het kind wordt weggevoerd naar God en naar zijn troon. En de vrouw vlucht naar de woestijn, waar God voor haar een toevluchtsoord heeft bereid. Het kosmische conflict tussen de vrouw en de draak roept de belofte van Genesis op: «Ik zal vijandschap zetten tussen jou en de vrouw, tussen jouw nageslacht en haar nageslacht. Zij zal je hoofd verpletteren». De vrouw in het Apocalypsboek is de Nieuwe Eva, die in Christus de oude nederlaag uit de tuin van Eden definitief overwinst.

De definitieve verkondiging van de visie, «nu is de redding gekomen, de macht en het koninkrijk van onze God en de heerschappij van zijn Christus», plaatst het lot van de vrouw in het kader van de eschatologische overwinning van Christus. De Assuncao van Maria is geen geïsoleerd gebeuren. Het is een integraal onderdeel van de overwinning van Christus op de dood en de zonde. De vrouw die de Zoon baarde die over alle naties heerst, deelt, door een bijzondere genade, in de verheerlijking van de Zoon die opgestaan is uit de dood. Waar de Zoon kwam, werd de Moeder meegenomen.

II. Christus, de eerste vrucht, Maria, de eerste vrucht van de verheerlijkte Kerk

De tweede lezing uit de eerste brief aan de Korintiërs presenteert de paulinische theologie van de opstanding als fundament voor de Assentie van Maria. «Christus is opgestaan uit de doden als eerste vruchten van de doden. Zoals de dood door één man is binnengekomen in de wereld, zo is ook de opstanding van de doden door één man. Want net zoals alle mensen in Adam sterven, zo zullen zij allen in Christus leven. Maar niet allemaal tegelijk: eerst Christus als eerste vruchten, dan degenen die tot Christus behoren, bij zijn komst». Deze paulinische volgorde, Christus als eerste vruchten en vervolgens degenen die tot Christus behoren, vormt het theologische kader waarin de Assentie van Maria past.Paulus stelt dat de opstanding een werkelijkheid is die begon in Christus en zich uitstrekt tot allen die in Christus zijn. De Assentie van Maria, dogmatisch bepaald door Pius XII in zijn apostolische constitutie *Munificentissimus Deus* van 1950, stelt dat Maria al werd ingeleid in de lichamelijke glorie die alle christenen verwachten aan het einde der tijden. Zij is de eerste onder „degenen die van Christus zijn” die volledig deelneemt aan de overwinning van de opstanding. In Maria is de belofte van Paulus al vervuld: wat corruptibel was, heeft de oncorruptibiliteit aangenomen, wat sterfelijk was, heeft de onsterfelijkheid aangenomen.Christus vernietigt elk vorstendom, elke macht en elke heerschappij, en legt de vijanden onder zijn voeten. «De laatste vijand die vernietigd zal worden, is de dood». De Assentie van Maria is het teken dat deze vijand werkelijk verslagen is. Het lichaam van Maria, gevormd door de Heilige Geest om het tabernakel van de Zoon van God te zijn, kon niet onderworpen blijven aan de corruptie van de grafkamer. Dezelfde logica die de opstanding van Christus onderbouwt, onderbouwt ook de Assentie van de Moeder: waar de liefde van God heerst, heeft de dood geen laatste woord.

III. Het Magnificat op de dag van de Hemelvaart: de vreugde van de vervulling

De liturgie van de Assentie kiest het Magnificat als evangelie van de dag, en plaatst in de mond van Maria, op de dag van haar verheerlijking, dezelfde woorden die zij sprak tijdens de Bezoeking. Deze keuze is van buitengewone schoonheid en theologische diepte. Het Magnificat dat Maria zong tijdens haar zwangerschap bij Elizabeth, wordt nu gelezen in het licht van haar opneming in de hemel: de hoop die zij uitsprak, is nu definitief vervuld. «De machtige deed grote dingen aan mij». Ja. De machtige heeft bij Maria de grootste dingen gedaan die ooit aan een menselijke schepsel zijn gedaan.

«Vanaf nu zullen alle generaties mij gelukkig noemen», zegt de profetie uit het Magnificat. Deze profetie wordt in elke generatie die de Assentie viert, in elk gebed van de Rosarië, in elk bezoek aan een Maria-santuarium, in elke gebed tot Maria als «gelukkig» vervuld. Het Magnificat is tegelijk het lied van het meisje dat de genade ontving en het lied van de verheerlijkte die de volheid van de genade binnenging. De continuïteit tussen Maria van Nazareth en Maria die ten hemel opgenomen is, is de continuïteit van de trouw: zij die in de Anunciaatie «laat het gebeuren» zei, bevindt zich nu op de plaats waar het «laat het gebeuren» van God voor altijd is vervuld.

Het Magnificat verklaart dat God de hongerigen met goederen vervult en de armen verlaat met lege handen. De Assentie is de definitieve bevestiging van deze waarheid: de nederigen, degenen die hebben gewacht, degenen die de wil van God hebben uitgevoerd zonder beloningen te berekenen, worden verheven. Maria, die de meest nederige en de meest trouwe was, werd de meest verheven. Haar Assentie is geen voorrecht dat haar van de andere gelovigen scheidt. Het is de voorbode van het lot dat God voor allegenen heeft voorbereid die zijn naam liefhebben.

IV. De Hemelopneming van Maria na mariologie, lichaam en ziel voor de glorie

De dogmatische definitie van de Assentie van Maria, die in 1950 werd geproclameerd door Pius XII, stelt dat Maria «in lichaam en ziel tot de hemelse glorie werd verheven» na het voltooien van haar aardse leven. De formulering is opzettelijk precieze over de lichamelijke dimensie en zorgvuldig open over de kwestie van de dood: het definieert niet of Maria stierf voor of na haar assentie, of dat ze werd verheven zonder te sterven. De oosterse traditie spreekt van «dormitie» (koimesis), de westerse traditie neigt naar «dood», maar de dogmatische definitie beslist het debat niet.

Wat de definitie met volledige autoriteit bevestigt, is de lichamelijke verheerlijking van Maria. Dit punt heeft een fundamentele betekenis voor het christelijk geloof: het lichaam is een essentieel onderdeel van de menselijke persoon en het lot van het lichaam is onderdeel van het eeuwige lot van de mens. De opstanding van Christus en de tenhemelopneming van Maria zijn de eerste historische gevallen van deze lichamelijke verheerlijking die alle christenen verwachten. Ze vormen geen uitzondering op de regel, maar de vervulling van wat de regel belooft.

De Feestdag van de Assentie is de rijkste feestdag in het Maria-kalender en een van de meest gevierde in de hele christelijke liturgie. Het nodigt elke gelovige uit om naar Maria, die ten hemel is opgenomen, te kijken als naar een spiegel van hun eigen lot: wat er met Maria is gebeurd, is wat God wil dat met elk van Zijn kinderen gebeurt. Het Magnificat dat zij eeuwig in glorie zingt, is een uitnodiging om alvast te beginnen met zingen, in geloof en hoop, hetzelfde lied. Want de overwinning van Christus over de dood, waarvan de Assentie van Maria het eerste rijpe vruchtje is, strekt zich uit tot allen die geloven.