Maria en de eucharistie

Verbinding tussen Verenking en Eucharistie, en daarin de gemeenschap met Hem waarvan historisch het lichaam en bloed van Christus aan ons werden gegeven, verbindt de Maria-devotie met de eucharistische viering. Zo staat het in het Prefatie II/A van het Missal Romano voor de tijd van het Advent: “Uit de maag van de maagdelijke dochter van Sión is hij voortgekomen die ons voedt met het brood van de engelen“. Paus Sint Johannes Paulus II schrijft:

«Op een bepaalde manier oefende Maria haar eucharistische geloof uit nog voor de instelling van de Eucharistie, enkel door haar maagdelijke borst aan te bieden voor de verkenking van het Woord van God. De Eucharistie, terwijl zij verwijst naar de passie en de opstanding, sluit tegelijkertijd aan op de Verenking. Maria bracht de goddelijke Zoon in haar lichaam en bloed in de aankondiging, en voorspelde op die manier wat op een bepaalde manier in elk gelovige wordt gerealiseerd die in het teken van brood en wijn het lichaam en bloed van de Heer ontvangt».

(Ecclesia de Eucharistia, n. 55)

De Verenking als begin van het eucharistische offer: Maria als tempel van de Verlosser en het nieuwe verbond in Christus Jezus

In Maria, die door de Heilige Geest werd geheiligd, werd het nieuwe en eeuwige verbond gevestigd, dat is Christus Jezus: in haar heiligste buik, als een tempel, begon de Verlosser het offer aan te bieden aan de Vader dat de hele mensheid verzoent. Van haar, als van een rijpe korrel in de stralen van de goddelijke zon, werd aan de wereld “het brood des levens” aangeboden. Van haar, de zuivere druif gekweekt door de hemelse Landbouwer, stroomde “het bloed dat voor allen vergoten werd” dat de kelk van onze Eucharistie vult.

Het mysterie dat we vieren aan het altaar verwijst inderdaad naar de tijd van de Aankondiging (cf. Lucas 1,26-38). Dit wordt benadrukt door een liturgisch gebed dat zegt: «God, accepteer de gaven die wij aan het altaar aanbieden en wees hen heilig met de kracht van de Heilige Geest die het lichaam van de Maagd Maria heiligde» (Gebed over de aanbieding, Vierde Zondag van het Advent). In werkelijkheid wordt het unieke gebeuren van de Verenking in de Maagd voortgezet “sacramenteel” in de Kerk door de viering van de Eucharistie.

De “tekenen” kunnen veranderen, maar de werkelijkheid blijft dezelfde: zoals Sint Justinus in de 2e eeuw uitlegde, is het offer dat wordt gebracht in brood en wijn niet een “offer van brood en wijn“, want wij christenen hebben geleerd dat “door de kracht van het gebedwoord dat van Christus uitgaat, dat brood en die wijn zich omvormen tot het vlees en bloed van dezelfde Jezus die zich heeft vleesgeworden” (Apologie I, 66).

Daarom, aangezien historisch gezien het vlees en bloed van de Verlosser ons via Maria is overgedragen, is het passend te stellen dat haar moederlijke aanwezigheid op een of andere manier herleeft in de mysteries die het geheugen van dat vlees en bloed weerspiegelen. Maria kan niet gescheiden worden van de eucharistietafel: dit werd artistiek uitgedrukt door de Geliefde Angélicus, die bij het afbeelden van de Communie van de Apostelen in de handen van Jezus tijdens het Laatste Avondmaal, de Maagd Maria op haar knieën in gebed plaatste en omhuld door het Mysterie.

In het licht van Nazareth, het evenement van het Woord van God dat vlees en bloed wordt in Maria, door haar geloof en de Heilige Geest, werpt diepgaand licht op het mysterie van het Woord dat vlees en bloed wordt in de kerk die het viert, om samen met haar, door dezelfde Geest, “één lichaam en één geest” te vormen (zie Oremissie Eucaristisch III).

Volgend het voorbeeld van de aangekondigde Maagd, die “één lichaam” vormt met de Zoon van de Allerhoogste, wordt de kerk, door de eucharistische communie, verwant aan de Zoon van God. De uitdrukking waarmee de apostel Paulus zijn ervaring van de gemeenschap met de Heer omschrijft: “Ik ben niet langer ikzelf, maar Christus leeft in mij” (Galaten 2,20), is op een zeer bijzondere manier van toepassing op de trouwe Maagd, evenals op de kerk die communiceert in de heilige mysteries van het lichaam en bloed van de Heer.

De marianische inslag in de eucharistie: Jo 19,25-27 en de aanwezigheid van Maria in het sacramentelijk geheugen van het offer van Christus

De gemeenschap tussen Christus, Maria en de discipelen, die aan de voet van het kruis werd gevestigd (zie Jo 19,25-27), krijgt nieuwe kracht in het geheugen van het offer van Jezus: het moment van het sacramentelijk kruis komt samen met de tijd van de eucharistische viering. En zo, in de sacramentelijke uitvoering van dat offer, heeft ook Maria haar plaats: zij draagt bij aan het vormen van de afbeelding van haar Zoon Jezus in de harten van de gelovigen die deelnemen aan de heilige mysteries.

De Eucharistie is in feite het moment waarop alle wonderbaarlijke gaven die Christus ons in het sacrament heeft geschonken, opnieuw tot leven komen, inclusief het geschenk van de Moeder voor ons en van ons voor haar. De Eucharistie versterkt de eeuwige band van liefde tussen “kinderen en Moeder” in Christus. Al sinds de oudheid, zie de Apostolische Traditie die aan Hippolytus (3e eeuw) wordt toegeschreven en het Romeinse Canon (4e-5e eeuw), wordt de Geluksvierde Maagd Maria in de gebedspraat die centraal staat in de eucharistische viering herinnerd en aangeroepen.

Dit komt niet door toevallige omstandigheden, maar door een innerlijke noodzaak: aangezien de Eucharistie de viering is van de verlossingsmysteriën die God door Christus in de Geest heeft verricht, kan deze de Maagd niet uit het oog verliezen, die onlosmakelijk verbonden was met deze mysteriën als Moeder van de Verlosser en van de geredden. Zoals ons de heilige Johannes Paulus II vertelt:

«Deze moederschap wordt vooral gevoeld en beleefd door het christelijke volk tijdens het heilige banket, de liturgische viering van het mysterie van de verlossing, waarin Christus, zijn ware lichaam, geboren uit de Maagd Maria, aanwezig is. Met reden heeft de christelijke devotie altijd een diepe band tussen de aanbidding van de heilige Maagd en de aanbidding van de Eucharistie erkend: dit is een feit dat zowel in de westerse als de oosterse liturgie, in de traditie van religieuze gezinnen, in de spiritualiteit van hedendaagse bewegingen, zelfs onder jongeren, en in de pastoraal van marianen-santuaria te zien is. Maria leidt de gelovigen naar de Eucharistie».

(Redemptoris Mater, 44)

De “Vrouw” die door de Heilige Geest het tempel van de eeuwige Priester werd, die altijd voor ons bidt bij de Vader (Hebr. 7,25), is het spiegelbeeld van de Kerk die de heilige mysteriën viert. In Maria, de woning van de levende God, is het eeuwige Alliantie-offert, Christus de Verlosser, tot stand gekomen; uit haar buik steeg de perfecte lofprijzing van het vleesgeworden Woord naar de hemel; van haar is het hemels brood dat de wereld tot leven brengt; van haar is het bloed dat voor ons allen is vergoten. Daarom, bij het vieren van de Eucharistie, kijkt de Kerk naar Maria, ervarend de gemeenschappelijke gebedsband met haar en haar voorbeeldige figuur voor het leven in Christus, met Hem en voor Hem.

De eucharistische dimensie van Maria wordt meesterlijk uiteengezet in de encycliek Redemptoris Mater van paus Johannes Paulus II, die het “ja” van Maria als de eerste eucharistische daad in de geschiedenis van de verlossing presenteert.Diepgaand onderzoek: bestudeer Mariologie, Mariane theologie, Maria-optredens en volg een Postacademische specialisatie in mariologie.