Onze-Lieve-Vrouw van Dankbaarheid. Een Mariologische Herinterpretatie.

De aanroeping van de Maagd met de titel ‘van de genade’ roept de trouw en consistentie met de traditie van de Kerk op in de nabijheid van de bemiddelster. Het spreken over Traditie betekent ook het spreken over het Leergezag en zijn aanwijzingen voor de oefeningen van de devotie. De opneming van Maria in de enige christelijke aanbidding van de Kerk heeft, vanuit Christus, een vernieuwing in de Geest gebracht die leidt naar de Vader.

Het actieve engagement van de devotie is cruciaal om te begrijpen dat we leven wat we bidden en dat we bidden wat we geloven (lex credendi-lex orandi-lex vivendi). Het is dan ook niet vreemd om te denken dat een devoot van Onze-Lieve-Vrouw dit werkelijk leeft. Door te bidden voor Onze-Lieve-Vrouw van de Genade roept men de genade op en de toon verbindt zich werkelijk met het Absolute dat in vlees is geworden. Door de kracht van de incarnatie wordt de devoot deelnemer en ervaart hij zijn spirituele wedergeboorte. In die zin is genade de dagelijkse getuigenis-ervaring: Jezus herhaalt het ons: ‘Wees barmhartig zoals uw Vader barmhartig is’ (Lucas 6,36).

In die zin zien we de vrees voor God in Maria, dat wil zeggen, vertrouwen, niet in woede, maar in de grootheid die de schepping voortdurend nieuwe dingen biedt. De generatie die God in het hart van de gelovige tot stand brengt, is een houding ten opzichte van de broeders en zusters die ruimtes en wederzijds begrip creëert.

Ex-voto: de ontvangen genade

Wanneer we de heiligenplaatsen over de hele wereld bezoeken, vinden we getuigenissen van de genade die vaak ontvangen wordt in tragische situaties zonder uitweg. Deze ervaring is zo intens dat de devoot de noodzaak voelt om getuige te zijn van de grootheid van wat God in zijn leven heeft bereikt door de intercessie van Maria.

Door de eeuwen heen heeft het christendom deze intercessie ervaren, waardoor Maria tot een taumaturg werd, dat wil zeggen, iemand die van God genade verkrijgt en deze aan degenen geeft die met geloof tot haar bidden. Dit tussenpersoonlijke standpunt tussen God en de mens is aanleiding geweest voor ontwikkeling, herziening en voorstellen vanuit mariologisch oogpunt, wat in dit artikel niet kan worden uitgelegd. Er moet echter wel gewaarschuwd worden dat elk tijdperk zich meer naar de waarheid van God nadert, aangezien de Heilige Geest ons naar de volmaakte waarheid leidt (Johannes 16,13). De afbeelding van Maria als de liefdevolle Moeder gaat verder dan de intellectuele perceptie en bevindt zich in het domein van de ervaringelijke feiten. De gelovige wendt zich met onbeperkte vertrouwenszin tot Maria en ervaart effectieve hulp in de moeilijke momenten van het leven. Het fenomeen dat van belang is, ontstaat uit het christelijk gedrag ten opzichte van Maria, omdat het verband houdt met een levende, dialoogende en erkende aanwezigheid. De opmerkelijke heiligheid van Maria lijkt in het eerste gezicht zo verschillend van ons, in de wereld waarin we leven, maar tegelijkertijd is ze zo dichtbij elk individu in de meest pijnlijke momenten van het zwaard van lijden (Lucas 2,35).De oorsprong van de titel Onze-Lieve-Vrouw van Dankbaarheid

Het belang van vitale realiteiten zoals voeding, werk, gezondheid, eenheid, familie, vrede en verzoening, samen met de krachtige invloed van de figuur van de Heilige Maagd, die diep geworteld is in het christelijke geloof, spreekt tot het hart van vertrouwen en genegenheid. Dit fenomeen rond Maria is het resultaat van de voortdurende heilsactie van Jezus en de invloed van Maria door de eeuwen heen inspireert generaties om, ongeacht hun cultuur, steun te zoeken bij de Moeder van de Levenden. Ter herinnering aan de pelgrimstocht van paus Benedictus XVI naar Einsiedeln in 2011, verklaarde hij het volgende:

«Wanneer christenen door de eeuwen heen en overal naar Maria bidden, worden ze geleid door de onweerstaanbare zekerheid dat Jezus de smeekbeden van zijn Moeder niet kan afwijzen en dat zij onwrikbaar vertrouwen kan hebben dat Maria tegelijkertijd ook onze Moeder is, een Moeder die het grootste lijden heeft doorstaan, die alle onze moeilijkheden heeft meegemaakt en op een moederlijke manier naar hun overwinning streeft.»

Het zoeken naar betekenis in de bijbelse en kerkelijke traditie

In het Nieuwe Testament vinden we genade als de ruimte van ontmoeting tussen God en de mensheid. Het is de manier waarop God zich tot een heilsverhaal maakt. In een eenvoudige interpretatie zijn de meervoudige ‘genades’ de charismaten en andere hulpbronnen, terwijl het enkelvoudige ‘genade’ een veel diepere en mysterieuzere realiteit aanduidt, vooral omdat het over twee werelden spreekt die elkaar raken: de goddelijke en de menselijke.

In de brieven van Paulus vinden we een beschrijving van het leven van de vroege christelijke gemeenschappen in het huidige Klein-Azië en daar zien we dat de Geest charismaten, deugden, ministeriële functies en gaven verdeelt en ontluikt. Het Tweede Vaticaans Concilie, in Lumen Gentium 12, bevestigt dit:

…«De Heilige Geest maakt niet alleen de gelovigen heilig en leidt hen door de sacramenten en diensten, maar geeft ook, naar eigen goeddunken, speciale gaven aan elk individu (1 Korintiërs 12,11), waardoor zij geschikt en bereid worden voor verschillende taken en diensten die bijdragen aan de vernieuwing en steeds verdergaande opbouw van de Kerk, zoals in die woorden staat: ‘Elk heeft de openbaring van de Geest ontvangen om het gemeenschappelijk nut te dienen’ (1 Korintiërs 12,7). Deze charismaten, of zij nu hoogst zijn of eenvoudig en gemeen, moeten met dankbaarheid en troost worden aanvaard».

We kunnen met één stem zeggen dat het ambt niet boven de charismaten staat, want het is zelf een charisma. Bovendien worden ambten vooral aan charismatische mannen gegeven (Handelingen 13,2-4). De gehele kerkelijke werkelijkheid ontvangt het charisma als een structureel element van de Kerk, en haar leden zijn op de fundamenten van de apostelen en profeten gebouwd, met Christus Jezus als hoeksteen (Efeziërs 2,20). Het eerste van deze charismaten is liefde (1 Korintiërs 13,13). Daarna volgen geloof, dat door de Heilige Geest wordt ingeblazen. De gave van genezing (1 Korintiërs 12,9, 28, 30). Dit zijn nieuwe gebeurtenissen, tekenen van het nieuwe verbond die ons terugbrengen naar de handelingen van de Geest (1 Korintiërs 12,10). De Heilige Geest is de bron en ‘verdelger’ van de charismaten. Deze bewering lijkt in te lopen op een contrast of tegenspraak met de Maria-aanroeping. Maar hoe dieper men de geestelijke gratie en gaven onderzoekt, hoe meer men de eenheid van de Geest (1 Korintiërs 12,11) ervaart, die Maria tot de volheid van haar menselijkheid bracht. Paulus verklaart dat de geestelijke gaven ‘openbaringen van de Geest’ zijn (1 Korintiërs 12,1-7). Dus zijn de genaden dan geestelijke gaven die aan charismatische gelovigen worden gegeven en verbonden zijn met de bemiddeling van mensen. De charismaten kunnen dan permanent of tijdelijk zijn, afhankelijk van de wil van de Vader. De genaden zijn niet geïsoleerd, maar dienen de gemeenschap en komen uiteindelijk van de Geest van de Vader en de Zoon.

In het volgende hoofdstuk zullen we spreken over “Maria als bemiddelaar van genade in Christus en de Geest“. En u, wat zijn uw vragen over Onze-Lieve-Vrouw van de Gratie?

Om uw devotie tot Onze-Lieve-Vrouw van de Gratie en uw aanbidding van Maria dieper te laten ingaan, raadpleeg dan de Apostolische Exhortatie Marialis Cultus van paus Paulus VI over de vernieuwing van de Maria-devotie.Diepgaand onderzoek: bestudeer Mariologie, Mariane theologie, Maria-optredens en volg een Master in Mariologie.