De geschiedenis van de herinnering aan de Aanbidding van de Maagd Maria

De theologie van de Katholieke Kerk omvat verschillende takken, waaronder mariologie, angelologie, demonologie en josephologie. Deze disciplines bestuderen en verkennen verschillende aspecten van geloof en spiritualiteit binnen de christelijke traditie, met een specifieke focus op figuren en concepten die verband houden met Maria, engelen, demonen en Jozef, respectievelijk.Mariologie, bijvoorbeeld, onderzoekt de rol en de theologische betekenis van Maria, de moeder van Jezus. Dit omvat onderwerpen als de Aankondiging van de Heer (Annunciatie), Maria-Tenhemelopneming (Assuncao), de Onbevlekte Ontvangenis (Imaculade Concepcie), en haar altijddurende maagdelijkheid (virgindade perpetua). De Kerk erkent Maria’s unieke plaats als Koningin (Realeza de Maria) en als medeverlosseres (Corredentora) samen met Jezus.Angelologie richt zich op de studie van engelen, hun natuur en hun rol in de goddelijke orde. Het onderzoekt zowel de goede als de gevallen engelen, en hun invloed op de menselijke geschiedenis.Demonologie, aan de andere kant, bestudeert demonen en het kwaad in de theologische context. Het onderzoekt de aard en de activiteiten van demonische wezens en hun interactie met de menselijke samenleving.Ten slotte richt josephologie zich op de studie van Jozef, de stiefvader van Jezus. Dit omvat zijn rol als beschermheer en opvoeder van Jezus, evenals zijn spirituele en morele lessen die in de Bijbel worden beschreven.Deze verschillende takken van de theologie dragen bij aan een diepgaand begrip van de katholieke geloofstraditie en bieden richtlijnen voor spirituele reflectie en praktijk. Ze zijn gebaseerd op de Heilige Schrift, de traditie van de Kerk en de interpretaties van de Kerkleraren (Doutores da Igreja), die de leer van de Kerk vormgeven en uitleggen.Bibelverwijzingen, zoals in het Nieuwe Testament (bijvoorbeeld, Lc 1, 26-38 voor de Aankondiging van de Heer), worden gebruikt om deze theologische concepten te ondersteunen en te verduidelijken binnen de context van de katholieke geloofspraktijk.Onze-Lieve-Vrouw, in al haar rollen en attributen, blijft een centraal punt van devotie en studie binnen de Katholieke Kerk, en haar invloed strekt zich uit tot alle aspecten van de theologische en spirituele levens van gelovigen.

Geboren in het oosten, viert de presentatie van de Maagd Maria een andere betekenis in het westen, met verschillende connotaties op elk van deze continenten.

Catholic theologie (mariologie, engelologie, demonologie, josephologie).

De feestdag in het Oosten

De feestdag van de Presentatie van de Maagd Maria heeft zijn oorsprong in de Joodse cultuur in Jeruzalem. Het eerste bekende document verwijst naar de wijding van een kerk die door Justinianus (527-565) werd gebouwd, gedateerd op 21 november 453, in de buurt van de tempel waar Maria naar verluidt heeft deelgenomen aan de diensten. Volgens sommige historische gegevens woonde zij in de tempel gedurende een bepaalde periode tussen haar wijding en haar toewijzing aan Jozef.

Catholic theologie (mariologie, engelologie, demonologie, josephologie).

Na de wijding van de nieuwe tempel, leek het feest aanvankelijk een lokale en beperkte aard te hebben, met het risico in de vergetelheid te raken vanwege de verwoesting van de tempel.

Catholic theologie (mariologie, engelologie, demonologie, josephologie).

In de eerste eeuwen na Christus zijn er enkele homiliën over de presentatie van Maria overgeleverd, maar deze verwijzen meer naar haar geboorte dan naar de feestdag zelf. De huidige liturgische tekst voor deze feestdag werd in de 9e eeuw definitief vastgelegd, dankzij de inspanningen van George van Nicomedia en mogelijk ook van Kyr Basilius, waarschijnlijk uit de 10e eeuw.

De feestdag in het Westen

Catholic theologie (mariologie, engelologie, demonologie, josephologie).

In het papadom van Sergius I (687-701) was de feestdag van de Presentatie van Onze-Lieve-Vrouw nog niet ingevoerd in Rome, en het Westen aarzelde om deze te accepteren. Ondertussen, in de 9e eeuw, werd de viering gevierd in de oosterse kloosters in Italië. Maar pas in 1373 begon de feestdag te worden gevierd in de Romeinse curie in Avignon. De apostel die bijdroeg aan het begin van de viering was Filips van Mézières; Gregorius XI stelde toe dat de feestdag gevierd zou worden met een mis en een officiëel. Sixtus IV breidde de feestdag in 1472 uit tot de gehele Katholieke Kerk, door een speciaal officiëel in het breviarium in te voeren. Pius V schafte de feestdag in 1568 af met het decreet *Quod a nobis*. Sixtus V bracht de feestdag in 1585 terug in het kalender met de bul *Intemerata*, waarbij hij voorschreef dat de feestdag gevierd zou worden met het officiëel van de Geboorte en met een eenvoudige wijziging van de titel.

Catholic theologie (mariologie, engelologie, demonologie, josephologie).

Na de liturgische hervorming van het Vaticaan II werd het feest gereduceerd tot een eenvoudige herinnering, waarbij de viering werd overgedragen aan het gemeenschappelijk gebed van de Beminnelijke Virgin Maria. Paus Paulus VI verwijst naar het feest in zijn document *Marialis cultus*, maar alleen in de context van de westerse kerk.

Catholic theologie (mariologie, engelologie, demonologie, josephologie).

Historische achtergrond van het feest

Catholic theologie (mariologie, engelologie, demonologie, josephologie).

De canonieke evangeliën behandelen de levensloop van Maria voor de aankondiging. Het zwijgen wordt alleen verbroken door de apocriefen evangeliën, met name het Proto-Evangelie van Jakobus, dat op een unieke manier de gebeurtenissen rond de conceptie van Maria, haar geboorte, haar toewijding in de tempel om een belofte van haar ouders na te komen, haar verloving met Jozef, de aankondiging, de geboorte en de komst van de magische koningen beschrijft.

Catholic theologie (mariologie, engelologie, demonologie, josephologie).

Het verslag van het Proto-Evangelie volgens Jacobus

Catholic theologie (mariologie, engelologie, demonologie, josephologie).

De aankondiging van de Heer over de Maagd Maria wordt beschreven in het proto-evangelie (7, 2-8,1) als volgt:> En het geschiedde in die dagen, dat een bevel van de hemel kwam naar een herder, die in het land van Juda woonde, en zijn naam was Joachim. > En het geschiedde, toen hij naar de tempel ging, dat de engel van de Heer hem verscheen, staande bij de offering die hij bracht. > En de engel zei tegen hem: Joachim, vrees niet; want God heeft gehoord je gebed. > En hij, verbaasd, vroeg: Hoe kan dit gebeuren, aangezien ik en mijn vrouw kinderloos zijn en al ver gevorderd in leeftijd? > En de engel antwoordde: De Heilige Geest zal over je vrouw komen en de kracht van de Allerhoogste zal je boven je verheffen; daarom zal het kind dat zij zal baren, heilig worden voor God. > Zij zal hem de voorspelling geven van een volk en een heerser, die voor eeuwig zal duren, en zijn koningschap zal geen einde nemen. > En Joachim, vol vreugde en ontzag, zegde: Ik ben de dienaar van de Heer en zal doen naar zijn woord. > En het geschiedde, toen Maria, zijn vrouw, in de zesde maand was, dat de engel van de Heer opnieuw verscheen, staande bij haar. > En hij zei: Maria, gij zijt gezegend onder de vrouwen; en de Heilige Geest zal over u komen en de genade van God zal u overvloedig overvloeien. > Zij zal van de Heilige Geest zwanger worden en zal een zoon baren, die zal worden geheiligd, en men zal hem de Zoon van God noemen. > En Maria zei: Ik ben de dienaar van de Heer; laat volgens je woord geschieden.

> De jongedame was drie jaar oud, en Joachim zei: “Roep de onbevlekte dochters van de Hebreeën; laat elke een lamp nemen en de lampen moeten branden, zodat de jongedame niet terugkeert en haar hart zich niet laat afleiden van de tempel van de Heer.” En zij deden zo, totdat zij naar de tempel van de Heer gingen. De priester ontving haar en, nadat hij haar gekust had, zegende hij haar en zei: “De Heer heeft uw naam verheerlijkt in alle generaties. Door u, in de laatste dagen, zal de Heer de verlossing die Hij aan de zonen van Israël heeft gegeven, aan het licht brengen.” En hij liet de jongedame op de derde trap van het altaar zitten, en de Heer overstroomde haar met zijn genade, en zij danste, en al het huis van Israël bewonderde haar. En haar ouders daalden af, vol verwondering, en lofden de machtige God, omdat de jongedame zich niet had afgewend. Maria was in de tempel van de Heer, en at als een duifje, en ontving voedsel uit de handen van een van de engelen.

Catholic theologie (mariologie, engelologie, demonologie, josephologie).

Historische gegevens

Catholic theologie (mariologie, engelologie, demonologie, josephologie).

Dit grappige episode werd altijd geëerd in het Oosten, zoals we kunnen vaststellen aan de omvang van de viering op 21 november. Het Westen sprak zich later uit, met veel aarzeling. Deze aarzeling werd des te groter na de ontkenningen van het protestantisme. De eerste twijfelaars waren de *centuriadores*. Onder de katholieken vond deze ontkenning plaats via de dominicaan Jacinto Serry (1659-1738), in een door hem gepubliceerd boek. De kardinaal Lambertini, later Benedictus XIV, stelde dat Maria werd aangeboden in de tempel om haar goed op te voeden. Over het historische belang van het episode, stellen de geleerden G. Roschini en L. Peretto dat deze traditie door de Joden werd gevoerd, met als doel hun zonen en dochters naar de tempel te brengen om hen aan de dienst van God te wijden. Zij stellen ook dat deze traditie een vervulling is van een belofte van de moeder, als een belofte of een daad van aanbidding aan God, wat de viering van deze datum op 21 november rechtvaardigt. Ze denken echter dat het verhaal over Maria’s verblijf in de tempel, in een soortgelijke instelling als een klooster van maagdelijke dienaars van God en de priesters, legendarisch kan zijn, want als het feit werkelijk zou zijn gebeurd, zou Flavius Josephus hierover hebben geschreven in zijn beschrijving van de heilige tempel.

Catholic theologie (mariologie, angelologie, demonologie, josephologie).

Over het theologische en spirituele belang van het feest behandelen we in het volgende hoofdstuk!