Contemporaire engelologie, de natuur en missie van, en Maria, Koningin der Engelen

De methode van de engeltheologie

De hedendaagse engeltheologie begint met een methodologisch principe, afgeleid van de scholastieke traditie en herformuleerd in het licht van de moderne theologie: het onderscheid tussen esse (zijn) en officium (missie) van engelen. Deze onderscheid, gearticuleerd door Augustinus en verder ontwikkeld door Thomas van Aquino, vormt de kern van elke serieuze reflectie over de engelachtige wezens. Vragen over het esse van een engel gaan over zijn natuur, spiritualiteit, immaterialiteit, persoonlijkheid en hiërarchie. Vragen over het officium betreffen zijn rol in het reddingsplan van God: bewaking, boodschap, liturgisch ministerie en bemiddeling. De hedendaagse theologie benadrukt dat deze twee vragen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn: de natuur van een engel is altijd natuur-voor-de-missie.

De natuur van engelen: spiritualiteit en persoonlijkheid

De hedendaagse theologie, in dialoog met de filosofie van de persoon en de cognitiewetenschappen, heeft de begrippen van de engelachtige natuur verduidelijkt in vier fundamentele dimensies. Ten eerste, spiritualiteit: engelen zijn volledig immateriële wezens, zonder lichaam of ruimtelijke uitstrektbaarheid, hoewel ze zich op een bepaalde manier kunnen “localiseren” door de toepassing van hun activiteit. Ten tweede, simpliciteit: in tegenstelling tot mensen hebben engelen geen materiële samenstelling en vorm. Elk engel is zijn eigen soort, wat de basis vormt voor de tomistische leer over het principe van angelieke individuatie. Ten derde, onvergankelijkheid: engelen zijn niet onderworpen aan de ontbinding die materiële schepselen treft. En ten slotte, intuïtief kennis: engelen kennen zonder taal, zonder deductie, door directe verlichting, hoewel binnen de grenzen van hun eigen scheppingskenmerken.

Morele staat: genade, verdienste en onomkeerbaarheid

Een van de meest delicate onderwerpen in de hedendaagse engeltheologie is de morele staat van engelen. Geschapen in de staat van genade, ondergingen engelen een proef die hun definitieve oriëntatie op onomkeerbare wijze bepaalde: degenen die de genade aanvaarden, blijven voor altijd in de beatifieke visie. Degenen die weigerden, vielen onherstelbaar af. De onomkeerbaarheid van de angelieke keuze onderscheidt zich van de menselijke conditie: terwijl een mens tijdens zijn aardse leven kan bekeren, wordt de engel, door de perfectie van zijn kennis- en wilhandeling, voor altijd bepaald. Deze leer, verdedigd door Thomas van Aquino en bevestigd door het Leergezag, benadrukt de ernst en de waardigheid van het morele handelen van spirituele wezens.

Engelbewaking en goddelijk bestuur

De leer over engelbewakers is een van de meest populaire en tegelijkertijd meest veeleisende aspecten van de hedendaagse engeltheologie. Het Catechisme van de Katholieke Kerk (n. 336) stelt: “Van het begin tot het einde van het leven wordt de mens omringd door zijn bewaking en intercessie.” Sint Bernardus van Siena en Sint Johannes Bosco zijn twee opmerkelijke heiligen die bijzonder intensief de bewustwording van de aanwezigheid van angelieke bewakers leefden. De hedendaagse engeltheologie plaatst deze leer in het bredere kader van het goddelijk bestuur: engelen zijn geen vervanging van goddelijke handelingen, maar zij zijn instrumenten van de providentie die de menselijke vrijheid en de bemiddeling van schepselen respecteert.

Engeltheologie en mariologie: Maria, Koningin der engelen

De hedendaagse engeltheologie neemt een klassiek thema van de traditie weer op en verdiept het: de relatie tussen Maria en engelen. Maria wordt vereerd als Koningin der engelen omdat, als schepsel als de engelen, ze door haar moedigheid de hele hiërarchie van engelen overtreft door haar waardigheid als Moeder van God. Engelen vereren Maria niet om haar spirituele natuur, maar om haar goddelijke moederschap: zij is degene die de eeuwigheid heeft gegeven aan de mensheid die de engelen aanbidden en vereren. In deze zin komen de engeltheologie en de mariologie samen in het mysterie van de Verlossing als punt van eenheid van de hele schepping, zichtbaar en onzichtbaar, in de persoon van het Woord gemaakt vlees.

Raadpleeg de leer van het Tweede Vaticaans Concilie over Maria en de engelen in de Dogmatische Constitutie Lumen Gentium (Vatican.va).

Diepgaand onderzoek: bestudeer Angeologia, Angeologia Magisterial, Mariologia en de Postgraduaat in Mariologie.