Mẹ Thiên Chúa và ánh mắt trìu mến của Mẹ

Mẹ Thiên Chúa: bàn thờ trìu mến của Đức Maria trên nhân loại

Chúng ta khởi đi từ một câu chuyện gây dựng của các Giáo hội Đông phương: người ta kể rằng Thiên Chúa đã rất đau xót vì Con Một của Người bị loài người trong thế giới chối từ. Tuy nhiên, Thiên Chúa Cha không muốn thế giới phải hư mất, nên Người quyết định sai Mẹ Chúa Giêsu đến, để sự trìu mến của Mẹ thu hút tất cả mọi người và không ai còn có thể chối từ ơn cứu độ.

Câu chuyện này, dù đơn sơ, vẫn chứa đựng một chân lý nhân học quan trọng: được đón nhận với lòng trìu mến không nằm ngoài chân trời của Thiên Chúa. Nếu đúng là thế giới của kỷ nguyên công nghiệp đang đi đến hồi kết để mở ra kỷ nguyên thông tin, thì vẫn còn tồn tại một vấn đề: kỹ thuật và những cơ cấu lao động không nhân bản hoá con người. Theo nghĩa này, giá trị của sự trìu mến trong việc đón tiếp làm quân bình cuộc sống hối hả của con người đô thị, nỗi cô đơn, sự cạnh tranh hung hãn, sự quấy nhiễu xâm lấn của thế giới mạng, việc khám phá triền miên những điều không lường trước, tốt và xấu. Tất cả những điều này là một phần của biểu hiệu lớn lao nơi Đức Maria: đón nhận với lòng trìu mến điều bất khả tiên liệu, điều hoàn toàn khác.

Đức Maria đã đón nhận Con Thiên Chúa trong tâm hồn và trong thân xác. Trái với các kinh sư và người Pharisêu vốn thù nghịch với Chúa Giêsu, Đức Maria hoàn toàn là sự đón nhận. Trong sự nghèo khó tận căn của mình, Mẹ đã mở ra với Thiên Chúa và đã thấy sự hiện diện của Người. Chính vì thế mà khoa ảnh tượng về Đức Maria, trái với các hoàng đế được khắc hoạ theo dáng nghiêng trên các đồng tiền, lại trình bày Đức Maria nhìn thẳng phía trước, trong ánh sáng của Thiên Chúa, nơi Mẹ đón tiếp và chỉ cho các khách hành hương của Giáo hội thấy sự sống của Chúa Kitô.

Sự đón nhận trìu mến của Đức Maria vượt xa chân trời của thế giới mà chúng ta biết, bởi vì nó mở ra một lòng hiếu khách mang tính bản vị, vượt trên tính địa phương, vì nó đón tiếp Thiên Chúa đang đến. Sự đón nhận này của Mẹ Chúa Giêsu mang tính nữ nhưng cũng là công trình của Chúa Thánh Thần. Nó phản chiếu tình phụ tử của Thiên Chúa khi trở thành ‘khuôn mặt mẫu tử của Thiên Chúa’, một biểu đạt của lòng trìu mến gợi lên lòng thương xót của Chúa Cha và trong truyền thống Latinh chúng ta diễn tả như Mẹ của Lòng Thương Xót. Bằng cách đó, Đức Maria đáp lại hai tiếng kêu của nhân loại chúng ta: nhu cầu được trìu mến và việc nhìn nhận giá trị của người phụ nữ. ‘Bê tông cốt thép’ của các đô thị cho người ta trú ngụ nhưng không đón tiếp, người ta giao tiếp với nhau nhưng thiếu lòng trắc ẩn giữa sự khắc nghiệt của những ngày sống. Trái lại, Đức Maria đã đón nhận với lòng trìu mến Hài Nhi, Đấng Chịu Đóng Đinh, Đấng Phục Sinh và những người con trong Người Con vốn đã bỏ rơi Người trên thập giá. Từ quan điểm nữ tính, Đức Maria nuôi dưỡng, bảo vệ và đón nhận sự sống của tất cả những người bị đóng đinh thuộc mọi thời đại. Chúng ta không thể nghĩ đến Đức Maria mà không nghĩ đến những người phụ nữ mà Mẹ trao phó các kho tàng của Mẹ trong mỗi đời trinh khiết thánh hiến hay mỗi thiên chức làm mẹ trong hôn nhân.

Nếu chúng ta nghĩ đến chủ nghĩa vô thần của thời đại đương đại, chúng ta thấy sự khinh miệt này đối với Đức Trinh Nữ Mẹ và đối với những người phụ nữ gìn giữ các giá trị luân lý nhân bản hoá, có khả năng làm quân bình các cơ cấu duy vật.

Pavel Evdokimov (thần học gia người Nga) đã nói: “Vậy, nếu Chúa Kitô cứu độ thế giới, thì chính Theotokos là Đấng bảo vệ thế giới và đưa vào nhân tính của thế giới sự chú tâm biết trở nên nhạy bén với ân sủng. Lòng trìu mến mẫu tử gắn liền với việc tôn kính Theotokos phú vào chủ nghĩa nhân bản Kitô giáo một nốt nhạc dịu dàng hoàn toàn đặc biệt”.

Thế giới và Giáo hội chỉ có thể được lợi trong cuộc gặp gỡ với Đức Maria, bởi vì trong thực tại cụ thể của những ngày sống, Mẹ là mẫu mực của lòng trắc ẩn thần linh và của sự đón nhận tha nhân, không đặt ra những cản trở, thành kiến, phán xét hay điều kiện nào trong lòng trìu mến mẫu tử của Mẹ. Chúng ta hãy dừng lại nơi những lời của Đức Thánh Cha Phanxicô khi ngài gặp gỡ các Giám mục Mêhicô năm 2016:

“Tôi biết rằng khi nhìn vào đôi mắt của Đức Trinh Nữ, tôi chạm tới ánh mắt của dân tộc anh em, dân tộc đã học biết tỏ mình ra nơi Mẹ. Tôi biết rằng không một tiếng nói nào khác có thể nói với con tim Mêhicô cách sâu xa như tiếng nói của Đức Trinh Nữ. Mẹ gìn giữ những ước muốn cao cả nhất, những niềm hy vọng thầm kín nhất của họ. Mẹ thu góp những niềm vui và những giọt nước mắt của họ. Mẹ hiểu vô số ngôn ngữ của họ và đáp lại họ bằng lòng trìu mến của một người Mẹ, bởi vì họ là con cái của Mẹ. Như Thánh Juan Diego đã làm và như bao thế hệ nối tiếp nhau của những người con của Đức Mẹ Guadalupe đã làm, Đức Giáo hoàng cũng đã từ lâu ước ao được nhìn thấy Mẹ. Hơn thế nữa, chính tôi muốn được ánh mắt mẫu tử của Mẹ chạm đến. Tôi đã suy tư rất nhiều về mầu nhiệm của ánh mắt này và tôi xin anh em, hãy đón nhận điều phát xuất từ con tim mục tử của tôi trong giây phút này. Trước hết, Đức Trinh Nữ Morenita dạy chúng ta rằng sức mạnh duy nhất có khả năng chinh phục các tâm hồn là sự trìu mến của Thiên Chúa. Điều làm say mê và lôi cuốn, điều thuyết phục và chiến thắng, điều mở ra và bẻ tan xiềng xích, không phải là sức mạnh của các phương tiện hay sự cứng nhắc của lề luật, nhưng đúng hơn là sự yếu đuối toàn năng của tình yêu thần linh, vốn là sức mạnh không thể cưỡng lại của sự dịu dàng nơi tình yêu ấy và lời hứa không thể đảo ngược của lòng thương xót nơi tình yêu ấy”.

Được lòng Trìu Mến của Đức Trinh Nữ mời gọi, chúng tôi cũng đề nghị với mỗi người say mê Thánh Mẫu học việc thực hành “cuộc cách mạng của lòng trìu mến”. Đây là một ngày để hành động cách cụ thể trong gia đình, ở nhà, với những người thân của bạn, hoặc có lẽ với những người từ rất lâu vẫn chờ đợi một cử chỉ trìu mến của bạn. Biết đâu là một cuộc điện thoại cho một người đang chờ bạn, một lời cảm ơn dành cho người vẫn chăm sóc nhà cửa, đồ đạc của bạn. Biết đâu có lẽ là một tin nhắn yêu thương, một vòng tay ôm, một lời “tôi yêu bạn” được nói ra thật lòng. Chúa Thánh Thần sẽ linh hứng cho bạn trong ngày hôm nay những hành vi cụ thể của lòng trìu mến.
Sau đó chúng tôi mong các bạn chia sẻ với chúng tôi ở đây hành động cụ thể của mình đã diễn ra thế nào!

Để đào sâu thần học về Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa, bạn hãy tham khảo thông điệp của Đức Gioan Phaolô II: Redemptoris Mater về Đức Maria, Mẹ Đấng Cứu Chuộc, trong đức tin của Giáo hội.

Hãy đào sâu việc học của bạn: khám phá Thánh Mẫu học, Thần học Thánh Mẫu, các cuộc hiện ra của Đức Mẹ và Chương trình Sau đại học về Thánh Mẫu học.