Het liturgische jaar

Een belangrijke beginsel is dat we erkennen dat God zich aan de mensheid openbaart door de geschiedenis heen en met hen communiceert, een relatie met de mens opbouwt en zijn goddelijk reddingsplan onthult. Dit plan werd ontwikkeld door de gebeurtenissen die leidden tot het kruis en de opstanding van Jezus, wiens glorie we verwachten te zien.

De door de tijd heen gesloten alliantie wordt voor de gelovigen bijgewerkte door de liturgische praktijken van de Katholieke Kerk, zodat de redding aan alle mensen kan worden meegedeeld. Het geheel van de feesten waarmee de Kerk jaarlijks de mysteries van het leven van Jezus viert, of de viering van het mysterie van Christus in de loop van de tijd en de geschiedenis, wordt gezien als de rituele vertaling, begrepen als een alomvattend sacrament, in overeenstemming met de huidige tijd en de situatie van de Kerk.

In de tijd ingebed, gemeten in jaren en dagen, vormen de sacramenten en feesten een tijd van redding. Dat wil zeggen, de communicatie van God met zijn volk wordt niet alleen bijgewerkt, maar ook echt en concreet ervaren door het volk van de hele Kerk. Datzelfde door de eeuwen heen aangekondigde evenement, dat het reddingsplan van God voor de mensheid onthulde, strekt zich uit tot de huidige tijd en overdraagt dezelfde genade, met slechts een verschil in vorm en intensiteit. En uit deze realiteit ontstaat het liturgische jaar.

Sint Marsilius schrijft: «het liturgische jaar is niets anders dan het moment waarop ‘het geheel’ van de geschiedenis van de redding, dat wil zeggen Christus in zijn verschillende tijdelijke projecties van verleden-huidig-toekomst, naar een bepaalde menselijke groep in een bepaald tijdstip (kairós) in de ruimte van een jaar wordt gebracht. In die zin is het liturgische tijd niets anders dan het benadrukken van de synthese-waarde die inherent is aan de tijdlijn van de ruimte van de reddingsgeschiedenis».

Het begrip van de liturgische hervorming gaat over het principe dat deze niet alleen maar een bijwerking is, maar door theologische reflectie werd bereikt. Deze vereist de uiteenzetting van de beginselen die het liturgische jaar regelen, voorafgegaan door de vaststelling van zijn bijbelse of historische grondslagen (van zijn geboorte en ontwikkeling door de culturele tijdperken). Als deze gegevens niet vanaf het begin worden vastgesteld, leidt dit tot een verlies van betekenis met betrekking tot de waarde die de liturgie heeft als synthese van de tijdelijke geschiedenis van de redding, en ook tot een verlies van betekenis ten aanzien van de cycli van de liturgische tijden.