Ngai của trí tuệ: Maria – ngai của trí tuệ vĩnh cửu
«Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem» (Pr 9,1), «Hiểu biết xây dựng cho chính mình một ngôi nhà, và phá hủy bảy cột»
I. Hiểu biết từ thời vĩnh cửu: lời tiên tri trong Sách Khôn NgoanChương tám của Sách Khôn Ngoan là một trong những đoạn văn sâu sắc và được bình luận nhiều nhất trong toàn bộ văn học khôn ngoan Cựu Ước. Hiểu biết được nhân cách hóa, kể từ đầu tạo hóa, nói về nguồn gốc của chính mình: “Chúa ban cho tôi từ đầu con đường Ngài, trước các công trình của Ngài. Tôi được thành lập từ thời vĩnh cửu, từ những ngày đầu tiên, trước khi có đất đai. Khi chưa có vực thẳm, tôi đã được sinh ra… Khi Ngài định lập các thiên hà, tôi đã ở đó… Tôi là người đồng hành xây dựng, vui chơi mỗi ngày trong sự hiện diện của Ngài, vui đùa trên mặt đất” (Pr 8,22-31). Thần học Kitô giáo, từ những thế kỷ đầu tiên, đã đọc đoạn văn này như một sự tiên tri mầu nhiệm về Lời Thiên Chúa, được sinh ra từ Cha trước mọi thời đại, người mà không có Ngài, không có gì được tạo thành (x. Ga 1,3). Đồng thời, truyền thống thần học về Đức Maria phát triển từ đoạn văn này, áp dụng danh hiệu Sedes Sapientiae (Ngai của Hiểu biết) vào Maria: nếu Con là Hiểu biết vĩnh cửu, thì Maria là ngai lịch sử mà Hiểu biết ấy nghỉ ngơi trong chín tháng trong lòng và ba mươi năm trong gia đình Nazareth.II. Sedes Sapientiae: truyền thống của các nhà thần học và thời Trung CổTiêu đề Sedes Sapientiae, “Ngai của Hiểu biết”, xuất hiện rõ ràng lần đầu tiên trong các tác phẩm của Peter Damian vào thế kỷ 11, nhưng nền tảng thần học của nó có từ thời Augustine và các vị phụng vụ trước đó. Augustine, bình luận về Phúc Âm theo Thánh Gioan, khẳng định rằng “Đấng Christ là Hiểu biết của Thiên Chúa, và Maria là người đầu tiên sở hữu Hiểu biết ấy”. Thần học Byzantine, với Andreas của Crete và Joseph the Hymnographer, cũng phát triển quan điểm này bằng ngôn ngữ phong phú trong các nghi lễ. Nhưng chính thần học Trường học (Scholasticism) với Thánh Bernard của Clairvaux vào thế kỷ 12 và đặc biệt là Thánh Thomas Aquinas vào thế kỷ 13, đã xác định chắc chắn danh hiệu Maria là Sedes Sapientiae trong từ điển thần học phương Tây. Truyền thống nghệ thuật Trung Cổ cũng phản ánh sự suy ngẫm này với sự thịnh hành của các bức tượng mang tên Sedes Sapientiae, miêu tả Maria ngồi trên ngai, ôm Chúa Giêsu mà Ngài giới thiệu cho thế gian như là Hiểu biết vĩnh cửu hóa thân. Những hình ảnh này, trong đó nổi tiếng nhất là Đức Trinh Nữ Đen của Notre-Dame du Puy, lan rộng khắp châu Âu thời Trung Cổ và trở thành một trong những hình ảnh được tái hiện nhiều nhất về Đức Maria. Việc thêm Sedes Sapientiae vào Litany của Loreto vào thế kỷ 16 đã chính thức hóa danh hiệu này trong di sản cầu nguyện của Giáo hội toàn cầu.III. Chúa Giêsu trưởng thành trong hiểu biết: Phúc Âm về cuộc đời ẩn dật tại NazarethPhúc Âm theo Thánh Luca, phù hợp với sự chiêm nghiệm này, kể lại sự kiện duy nhất trong thời niên thiếu của Chúa Giêsu mà các Phúc Âm chính thức ghi lại: Ngài được tìm thấy trong Đền thờ ở tuổi mười hai, lắng nghe các học giả và đặt câu hỏi cho họ. Tất cả những người nghe đều kinh ngạc trước sự khôn ngoan của Ngài và những câu trả lời của Ngài (Lc 2,46-47). Sau sự kiện này, Phúc Âm quay lại một cách ngắn gọn về cuộc sống ẩn dật: “Chúa Giêsu trở về cùng cha mẹ và vâng phục họ. Mẹ Ngài lưu giữ mọi điều này trong tâm trí. Ngài trưởng thành trong sự khôn ngoan, chiều cao và ân sủng trước mặt Thiên Chúa và mọi người” (Lc 2,51-52). Câu này là chìa khóa để hiểu Sedes Sapientiae. Hiểu biết vĩnh cửu, theo lời Luca, đã trưởng thành trong sự khôn ngoan con người, chính xác là trong gia đình của Maria. Maria là người đầu tiên dạy Chúa Giêsu tiếng Aram, giúp Ngài thuộc lòng Kinh Thánh, và quan sát Ngài tuân giữ Luật pháp. Đồng thời, Ngài cũng học hỏi từ Maria, chiêm ngưỡng bí ẩn đang phát triển trong tay bà. Sự đối thoại giữa dạy và học, giữa ngai và học trò, là cốt lõi của danh hiệu Sedes Sapientiae.Phân loại Sedes Sapientiae cung cấp cho mariologie một chiều sâu vượt ra ngoài sự sùng kính chân thành: nó đưa ra một thần học về mối quan hệ giữa đức tin và trí tuệ. Maria là ngai của trí tuệ thần thánh chính bởi vì nhân tính của bà không phải là một trở ngại đối với sự đầy đủ của trí tuệ, mà là một không gian thân thiện nơi trí tuệ ấy có thể cư ngụ và phát triển. Quan niệm này có những hậu quả quan trọng đối với thần học đại học, đối với mối quan hệ giữa lý trí và đức tin, và đối với sự kết hợp giữa kiến thức con người và kiến thức thần thánh. Không ngẫu nhiên, nhiều trường đại học Công giáo thời trung cổ, và một số tổ chức giáo dục đại học Công giáo hiện đại, đã chọn Maria với danh hiệu Sedes Sapientiae làm nữ thần bảo hộ của họ. Công đồng Vatican II, trong Hiến chế Dogmatic Dei Verbum, nhắc nhở rằng Maria “giữ gìn và suy ngẫm tất cả những điều này trong lòng” (cf. Lc 2,19. DV 8) là nguyên mẫu của trí tuệ trung thành suy ngẫm Lời và để Lời ấy trưởng thành. Sedes Sapientiae, theo nghĩa này, là nữ thần bảo hộ của toàn bộ trí tuệ Kitô giáo tìm kiếm việc biết Thiên Chúa không chỉ bằng trái tim mà còn bằng trí tuệ. Bà dạy Giáo hội rằng đức tin không đòi hỏi sự hy sinh trí tuệ, và trí tuệ không đòi hỏi sự xa cách với đức tin. Hai thứ ấy cùng tồn tại, như trên một ngai, nơi đã biết đón nhận Trí tuệ vĩnh cửu trong lòng mình.
Chuyên ngành Mariologia Sau đại học
Muốn sâu sắc hóa kiến thức về Mariologia? Hãy tìm hiểu về Chứng chỉ Sau đại học Mariologia của Locus Mariologicus – một chương trình đào tạo học thuật kết hợp chặt chẽ thần học nghiêm ngặt, đời sống tâm linh và truyền thống sống động của Giáo hội.
Bạn có muốn nghiên cứu Mariologia một cách nghiêm túc?
Bài viết này được lấy từ các tác phẩm trong thư viện của Locus Mariologicus. Chuyên ngành Sau đại học về Mariologia sẽ đưa bạn đến cùng nguồn gốc, với sự hướng dẫn học thuật: Kinh Thánh, Các Cha của Giáo hội và Giáo huấn, từ Dogma đầu tiên đến các vấn đề đương đại.
Responses