Postać Matki Zbawiciela w Starym Testamencie nie narodziła się wraz z Nowym Testamentem. Święta Pisma Starego Testamentu oraz cenne tradycje Kościoła ukazują stopniowo, jak istotna była rola Matki Zbawiciela w planach zbawienia. Zrozumienie Matki Zbawiciela w Starym Testamencie to wejście w boską pedagogikę, która przez wieki przygotowywała przyjście Chrystusa na świat.

Księgi Starego Testamentu opisują historię zbawienia, w której powoli przygotowywano przyjście Chrystusa. Te starożytne teksty, czytane i interpretowane w Kościele w świetle późniejszej pełnej objawienia, coraz bardziej podkreślają postać kobiety, Matki Zbawiciela.

I. Protoewangelium: 3,15

Pierwsza wzmianka o Matce Zbawiciela w Starym Testamencie znajduje się w Protoewangelium. Maria jest już proroczo zarysowana w obietnicy zwycięstwa nad wężem: „Powię nieprzyjaźń między tobą a kobietą, między twoją potomnością a jej potomnością: ona cię pokona” (3,15). Tradycja ojcowska i średniowieczna widziała w tej „kobiecie” Dziewicę Marię, połączoną ze swoim Synem Zbawicielem w ostatecznym zwycięstwie nad grzechem i śmiercią.

II. Izajasz 7,14 i Miekka 5,2-3: Dziewica, która pocznie

Matka Zbawiciela w Starym Testamencie jest również Dziewicą, która pocznie i urodzi Syna, którego imię będzie Emanuel (por. Izajasz 7,14; Miekka 5,2-3; Mateusz 1,22-23). Prorok Izajasz ogłasza znak: dziewica pocznie syna, który będzie „Bóg z nami”. Miekka wskazuje Betlejem jako miejsce narodzin i nawiązuje do czasu, gdy „ta, która ma rodzić, rodzi”.

Te orakuły mesjańskie przygotowują do marianizmu w Nowym Testamencie. Bez proroczej tradycji Starego Testamentu o Matce Zbawiciela, słowa Mateusza: „Oto Dziewica pocznie i urodzi Syna” (1,23) oraz „raduj się, pełna łaski” (1,28) z Łukasza pozostałyby odizolowane od długiej pedagogii Boga w historii Izraela.

III. Córka Syonu i ubodzy Pana

Maria, Matka Zbawiciela w Starym Testamencie, jest pierwszą z pokornych i ubogich Pana (anawim), którzy z ufnością oczekują i otrzymują zbawienie od Boga. W Marii osiąga swój szczyt długa lista kobiet Starego Testamentu, które przygotowywały drogę dla Mesjasza: Sara, Rebeka, Anna, Judita, Ester. Maria jest doskonałą Córką Syonu: w niej i przez nią wypełnia się pełnia czasów.

Prorocy Sofoniasz (3,14-17) i Zachariasz (2,14-15; 9,9) śpiewają o radości Córki Syonu, ponieważ Pan jest wśród niej. Aniołowe ogłoszenie Marii („Raduj się, pełna łaski, Pan z tobą”) jest dosłownym spełnieniem tych orakłów: Maria jest nową Sioną, zamieszkałą przez Boga.

IV. Matka Zbawiciela w Starym Testamencie według Lumen Gentium

Konstytucja dogmatyczna Lumen Gentium (Światło Ludzkości), w numerach 55-56, podsumowuje tę długą tradycję i uczy, że teksty starotestamentowe, czytane w Kościele, coraz bardziej ukazują Matkę Zbawiciela. Ta typologiczna interpretacja nie jest arbitralna; opiera się na zasadzie, że Stary Testament prefigurował Nowy, a tajemnica Chrystusa oświeca wstecz całą historię zbawienia.

Matka Zbawiciela w Starym Testamencie pojawia się więc w trzech głównych obszarach: protoewangelium z Księgi Rodzaju 3,15, mesjańskie orakuły Izajasy i Miekki, oraz teologia o Córce Sionu. Aby zgłębić tę tematykę, zapoznaj się z encykliką Jana Pawła II Redemptoris Mater, poświęconą właśnie Matce Zbawiciela.

Głębiej w temat:
– Odwiedź portal Mariologia i poznaj różne aspekty tej dziedziny.
– Zapoznaj się z Teologią Maryjną na stronie Locus Mariologicus.
– Przejrzyj Mariologię biblijną i odkryj bogactwo tekstów dotyczących Maryi.
– Dowiedz się więcej o Kursie Podyplomowym w Mariologii oferowanym przez Locus Mariologicus, który łączy rygorystyczną naukę z duchowym życiem i żywą tradycją Kościoła.

Dodatkowe materiały:

• Poznaj Późniejszą Edukację w Mariologii na stronie Locus Mariologicus – kompleksową formę nauki łączącą teologię, duchowość i żywą tradycję Kościoła.
• Zapoznaj się z publikacją Maria w Biblii: od Rodzaju do Apokalipsy – kompletny przewodnik.