De hoop in de katholieke brieven

Tiago: de geloof die standhoudt

De auteur van Jakobus, traditioneel aangeduid als Jakó in veel letterlijke vertalingen, begeleidt de christelijke gemeenschap om de geloof te leven op een authentieke en standvastige manier. Hoop is verweven met geduld en trouw, zelfs in het midden van beproevingen.

1.1 Jakobus

Jakobus 1,1-4

«Jakobus, dienaar van God en van de Heer Jezus Christus, aan de twaalf stammen die in de diaspora zijn, groet. Broeders, beschouw alles als vreugde wanneer jullie in verschillende beproevingen terechtkomen, wetende dat de goedkeuring van jullie geloof standvastigheid voortbrengt. Maar laat de standvastigheid haar volmaakte werk voltooien, opdat jullie volmaakt en volledig zijn, zonder tekortkoming.»

Jakobus 1,8-12

«De mens van goede instelling, onwrikbaar in al zijn paden. Maar de nederige broer verheugt zich in zijn verheffing. En de rijke man, in zijn nederigheid. Want net als de zon die opgaat, droogt hij de grassen en de bloemen verdwijnen, zo zal ook de rijke man vergaan in zijn paden. Gelukkig de mens die de beproeving doorstaat. Want wanneer hij beproefd is, zal hij de kroon van het leven ontvangen, die Hij beloofd heeft aan hen die Hem liefhebben.»

Jakobus 4,13-16; 5,7-11

Jakobus 4,13-16

«En nu, gij die zegt: “Vandaag of morgen zullen wij naar die stad gaan, een jaar daar doorbrengen, zaken doen en winst maken”, gij weet niet wat morgen zal zijn. Wat is uw leven? Het is als een damp die een ogenblik bestaat en dan verdwijnt. In plaats daarvan moet gij zeggen: “Als de Heer wil, zullen wij leven en dit of dat doen.” Maar nu verheugt gij u in uw hoogmoed. Alle dergelijke glorie is kwaad.»

Jakobus 5,7-11

«Wees dus geduldig, broeders, tot de komst van de Heer. Zie, de landbouwer wacht op de kostbare vrucht van de aarde, en wacht erop met geduld, tot hij de eerste en de laatste regen ontvangt. Wees ook gij geduldig en versterk uw harten, want de komst van de Heer is nabij. Broeders, neem de profeten als voorbeeld van lijden en geduld. Zie, zij werden geprezen om hun standvastigheid. Denk aan Joëb en de genade die de Heer aan hem toonde, want de Heer is zeer barmhartig en mededogend.»

Na Epistel van Jakobus, is hoop een teken van innerlijke vastberadenheid in het gezicht van tegenspoed. Het is een deugd die samenhangt met geduld en de gelovige naar volmaaktheid in Christus leidt.

2. Eerste Brief van Petrus: het oncorruptibele erfgoed

In de Eerste Brief van Petrus is de hoop vooral gericht op de realiteit van lijden. De gelovigen, hoewel vreemdelingen op deze wereld, worden aangemoedigd om naar de genade van God te leven en hun getuigenis van hun geloof levendig te houden.

2.1 1 Petrus

1 Petrus 1:1 en 2:11

1:1
«Petrus, apostel van Jezus Christus, aan de verbannen vreemdelingen in Pontos, Galatië, Kapadokië, Azië en Bithynië…»

2:11
«Geliefden, ik roep jullie op als vreemdelingen en pelgrims die jullie zijn, om zich te onthouden van de begeerten van het vlees die tegen de ziel strijden».

1 Petrus 1:3-5 en Titus 3:4-7

1 Petrus 1:3-5
«Gelukkig de God en Vader van onze Heer Jezus Christus, die ons door zijn grote genade opnieuw tot leven heeft gewekt tot een levende hoop door de opstanding van Jezus Christus uit de doden, voor een oncorruptibel, onbesmet en onverwelkbaar erfdeel dat voor jullie in de hemel bewaard is, waar jullie bewaakt worden door de kracht van God, in verwachting van de verlossing die zich zal openbaren in de laatste tijd».

Titus 3:4-7
«Maar toen Gods genade zich openbaarde, en zijn liefde voor de mensen, niet door daden van rechtvaardigheid die wij hadden verricht, maar volgens zijn genade, heeft Hij ons gered door een vernieuwing van de geest, door de opstanding van onze Heer Jezus Christus, volgens zijn rijke genade, waarmee Hij ons overvloedig heeft uitgemeten door zijn opstanding uit de doden. Door dit te doen heeft Hij ons de mogelijkheid gegeven om deel uit te maken van zijn erfenis, gerechtvaardigd door zijn genade, in hoop op het eeuwige leven».

1 Petrus 1:13-17

«Dus, omogelijk, moet ge uw verstand versterken en wijs zijn, en vol vertrouwen wachten op de genade die u is gegeven in de openbaring van Jezus Christus. Als kinderen van gehoorzaamheid, moet ge u niet laten beïnvloeden door de begeerten van het verleden, in het tijdperk van onwetendheid. Maar, aangezien diegene die u roept heilig is, moet ge ook heilig zijn in al uw handelingen, want het staat geschreven: ‘Wees heilig, want ik ben heilig.’ En als ge de Vader aanroepen, die zonder vooringenomenheid oordeelt naar het werk van elk individu, moet ge met vrees leven tijdens uw tijd op aarde».

1 Petrus 1,18-21

«Wetend dat gij niet met vergankelijke goederen, zoals zilver of goud, uit uw onwaardig gedrag en erfde van uw voorouders zijn bevrijd, maar door de kostbare bloed van Christus, als een onbevlekte en onberispelijke lam, dat al voor de grondlegging van de wereld bekend was, maar aan het eind der tijden voor u zichtbaar is geworden om uw geloof in God te bewijzen, door wie gij in Hem gelooft, die Hem uit de doden heeft opgewekt en Hem de heerlijkheid heeft gegeven».

1 Petrus 2,20-25 en 4,12-19

2,20-25
«Want, wat voor eer is het als, door het begaan van zonden en het verdragen daarvan, u met geduld gedraagt? Maar als u het goede doet en toch lijdt, is dat wel aanvaardbaar voor God. U bent immers geroepen om dat te volgen, want ook Christus heeft u een voorbeeld gegeven door te lijden voor u, zonder zonde te hebben gepleegd en geen kwaad in zijn mond te hebben genomen. Toen hij beledigd werd, heeft hij niet met beledigingen beantwoord; toen hij leed, heeft hij niet gedreigd, maar hij heeft zich overgegeven aan degene die rechtvaardig oordeelt. Hij droeg de zonden van ons allemaal op zijn schouders, op het hout van de kruisiging, opdat wij, dood voor de zonden, leven zouden hebben voor de gerechtigheid. Door zijn wonden zijn wij genezen. Want gij waren als schapen die van de herder afdwaalden, maar nu keert u terug naar uw Herder en Bisschop, die uw zielen zijn».

4,12-19

Amici, niet verwonderen over de hevige vlam die onder u ontsteekt, alsof u door een vreemde kracht zou worden getroffen. Maar verheug u dat u deelneemt aan de lijden van Christus, opdat u ook deel zult hebben aan de openbaring van zijn glorie en u in vreugde zult uitbarsten.

Volgens Petrus omvat de christelijke hoop niet alleen het eeuwige leven, maar vormt het ook de dagelijkse levenswijze van de gelovige. In God vertrouwen betekent leven in heiligheid, dienen aan de gemeenschap en de lijden met Christus als voorbeeld dragen.

3. Judas en de Tweede Brief van Petrus: de Parusie en het Heilige Leven

Zowel Judas als de Tweede Brief van Petrus behandelen de Parusie (de komst van de Heer) en de standvastigheid in de christelijke hoop. Ze veroordelen de spotten op deze belofte en dringen er bij de gelovigen op aan om vast te houden aan geloof, liefde en gebed.

3.1 Judas en 2 Petrus

Judas 16-18, 20-21

16-18 Deze zijn klagers, ontevreden, die wandelen volgens hun eigen begeerten, en met hun mond spreken zij hoogmoedig, en zij vereren mensen om hun eigen voordeel.

20-21 Maar gij, geliefden, vergeet niet de woorden die door de apostelen van onze Heer en Verlosser Jezus Christus aan u zijn medegedeeld: ‘In de laatste tijden zullen er spotten zijn, die wandelen volgens hun eigen begeerten.’

«Maar gij, geliefden, bouwt u op in uw heiligste geloof, bidt in de Heilige Geest, en behoudt de liefde van God, en wacht op de genade van onze Heer Jezus Christus voor het eeuwige leven».

2 Petrus 3,3-4

«Wees echter gewaarschuwd dat er in de laatste dagen afvallers zullen verschijnen, die met spot en beledigingen zullen wandelen, volgens hun eigen begeerten, en zullen zeggen: ‘Waar is de belofte van zijn komst? Want sinds onze voorouders gestorven zijn, blijft alles zoals het sinds het begin van de schepping is.’»

2 Petrus 1,16-21

«Want wij hebben niet een mythische wijsheid overgedragen, maar wij zijn getuigen geweest van zijn majesteit. Hij ontving eer en glorie van de Vader, toen hem de uitspraak werd gericht: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, waarin ik welgevallig ben.’ En wij hebben deze stem uit de hemel gehoord, toen wij met Hem op de heilige berg waren. En wij hebben de profetische woorden nog sterker in ons bewustzijn, die als een lamp in de duisternis schijnen, totdat de dageraad en de ster van de ochtend in uw harten opgaan. Begrijp eerst dat geen profetie uit menselijke verbeelding is voortgekomen. Integendeel, de profeten spraken uit de wil van God, gedreven door de Heilige Geest».

2 Petrus 3,10-13

«Maar de dag van de Heer zal als een dief komen. Op die dag zullen de hemel met een luide donder ontbinden en de elementen in vlammen opgaan. En de aarde en alle werken die op haar zijn, zullen blootgelegd worden. Want alle deze dingen zullen worden opgelost, zoals zij zijn opgelost door de verbranding. Wij, echter, volgens zijn belofte, wachten op nieuwe hemelen en een nieuwe aarde, waar rechtvaardigheid zal heersen».

De hoop hier wordt gerealiseerd in het vertrouwen op de komst van de Parusie. Het leven in deze hoop vereist volharding, gebed en waakzaamheid, fundamentele deugden voor wie streeft naar de «nieuwe hemelen en een nieuwe aarde», waar rechtvaardigheid zal heersen.

Aanbevolen leesmateriaal: Spe Salvi (Bento XVI), encycliek over de christelijke hoop.

Diepgaand onderzoek: bestudeer Mariologie, Mariane theologie, Mariane verschijningen en de Postgraduaat in Mariologie.

Conclusie

De hoop, zoals beschreven in deze Katholieke Brieven, is geen vluchtige emotie, maar een deugd die houding, relaties en de wereldvisie van de christen vormgeeft. Of het nu gaat om standvastigheid in beproevingen (Jakobus), bewustzijn van een hemelse erfenis (1 Petrus) of verwachting van de Parousie (Judas en 2 Petrus), hoop leidt de christen tot een heilig, liefhebbend en volhardend leven.

Het Institut Locus Mariologicus is het wereldwijde academische centrum voor Mariologie. Ontdek onze Mariane theologie, onderzoek Mariane verschijningen en volg de Postgraduaat in Mariologie.

Voor een diepgaande studie van de mariane hoopstheologie, raadpleeg de Encycliek Redemptoris Mater van Paus Johannes Paulus II.