De sublieme schoonheid in de mariologie

Maria en de prachtige schoonheid in de mariologie

De marioloog is het resultaat van de divina patiens, dat wil zeggen, voor er mariologie kan zijn, is een ervaring van geloof nodig. En als men op het pad van schoonheid wil wandelen in het opstellen van een mariologie, is het noodzakelijk dat schoonheid ontdekt wordt in de ervaring van het geloof. En in de ervaring van het geloof in Christus, het Verwoordigde Woord, de Zoon van Maria, wiens enige schoonheid de prachtige schoonheid is. Vervolgens, volgens een gedachte die onze christelijke cultuur door de eeuwen heen heeft doordrongen, wordt schoonheid gekenmerkt door vorm, het sublime door kracht. Schoonheid bevordert de relatie met het waarachtige, het sublime met het goede. De schoonheid die we werkelijk in de christelijke iconografie, vooral in de mariale afbeeldingen, vieren, heeft eigen connotaties als we het vergelijken met andere vormen van schoonheid: het is duidelijk een prachtige schoonheid.

Christelijke kunst is niet mooi zoals bij klassieke kunst, maar ook niet lelijk, omdat hij vooral niet de gevoelens van schoonheid uitdrukt, maar die van sublimiteit. Deze fundamentele verschillen tussen de esthetische karakteristieken van de twee kunstvormen, vormen de belangrijkste reden waarom we, en nog steeds vandaag, moeite hebben om de kenmerkende elementen van de Byzantijnse kunst te vatten. Daarom negeren onze puur beschrijvende oordelen het kernprobleem en missen ze, als ze lofwaardig zijn, aan eerlijkheid of consistentie. Kritici kunnen verschillende aspecten van deze kunst beschrijven, zoals decoratieve neigingen, het pittoreske van de versiering of de zoektocht naar dematerialisatie, maar ze kunnen nooit een verband leggen tussen deze elementen of aantonen dat ze het noodzakelijke gevolg zijn van een kunstideal wiens expressie voortkomt uit een spontane gevoelens. Dit is wat ontstaat uit de esthetische categorie van het sublime, een gevoel dat verschilt van dat van schoonheid. Het gevoel van het sublime is de bron van alle christelijke kunst. Afhankelijk van de plaats en tijd, de psychologie en spirituele neigingen van een volk, heeft deze kunst steeds een specifieke en originele stijl en expressie gevonden.

Het lijkt erop dat in de christelijke iconografie, wiens fundament de incarnatie van God is, schoonheid de humanisering van God benadrukt, terwijl het sublime de divinisatie van de mens benadrukt. Schoonheid en sublimiteit zijn dus relatieve categorieën die de zichtbare unie uitdrukken tussen de hypostatische unie van de menselijke en goddelijke natuur in het enige persoon van het Verwoordigde Woord, gemaakt mens. En beide categorieën ontlenen hun motivatie en bestaan aan dezelfde bron: het Verwoordigde Woord dat zich heeft incarnerd.uit de vrouw geboren (Galaten 4,4), die het gezicht en het woord van de Vader onthult, aangezien het woord en het gezicht van Jezus volledig gericht zijn op de Vader, terwijl Hij over Hem Zijn voldoening uitstraalt door de Zoon die altijd een Zoon is gebleven, zelfs in de menselijkheid. Daarom,

«Wanneer Hij gedoopt werd, kwam Jezus uit het water en, zie, de hemel opende zich en Hij zag de Geest van God neerkomen als een duif en over Hem komen. En een stem uit de hemel zei: “Dit is Mijn geliefde Zoon, waarin Ik welgevallig ben”» (Mattheüs 3,16-17).

Door volledig de verstoring door de Zoon aan te nemen als «afbeelding van de onzichtbare God» (Kolossenzen 1,15), verkrijgen schoonheid en icoon niet alleen een eigen legitimiteit, vrij van elke afgoderij, maar krijgen ze zelfs een bijzondere betekenis die sacraal is. Schoonheid wordt dan bijna het meest effectieve en geloofwaardige getuigenis van het mysterie van de incarnatie van God in de zwakke realiteiten van de wereld. Onder de vele namen van God is het juist de naam die het meest concreet in het lichaam van het Woord is ingesloten, die de schoonheid is.

Een gedurfde en onrustige denker als Simone Weil heeft met haar mystieke intuïties, die haar onderscheiden, het kernpunt van de kwestie met blikseminslag doorzien:«De aanwezigheid van schoonheid in de wereld is het experimentele bewijs van de mogelijkheid van de incarnatie» en dat is fundamenteel omdat met Christus «de liefde in deze wereld kwam in de vorm van schoonheid». Met andere woorden, «de schoonheid van de schepping is het liefhebbende glimlach dat Christus ons door de materie toedraait. Hij is werkelijk aanwezig in de schoonheid van het universum».

De essentie van het iconische gezicht, dat voortkomt uit het mysterie van de incarnatie, onthult zich als een ware epifanie van de liefhebbende natuur van Christus, die ons uitnodigt om deel te nemen aan de transformatie van de hele schepping met onze persoonlijke en gemeenschappelijke bestaan. Dit is de ascetische weg naar de glorie van God en de redding van de mens, naar het onverblinde licht van de drie Personen. Bij de ontmoeting met het symbool-icoon van schoonheid opent het verlichte denken zich naar de glorie, de getransformeerde bestaan scheurt het gordijn van het onzichtbare en bereikt het een gezicht-te-gezicht-aanschouwing van Hem die niet alleen woord is, maar ook icoon van het Onzichtbare, en die in het liefhebben tot het einde (Jo 13,1) zijn glorie voltooit. De incarnatie zet een immense stroom van glorie in gang. Christus werd getransformeerd op de berg Tabor en liet het oorspronkelijke en laatste licht van het begin en het einde schijnen. Deze Schoonheid bevrijdt onze vrijheid. In het hart van Christus schijnt de zon van de liefde, zijn ogen stralen stralen van licht, wijsheid en kracht uit, die zich tot de mensen wenden, ontwakend in hun hart het antwoord van de geloof. Verbonden met deze dunne draad van liefde, in volste vrijheid, ligt de mogelijkheid om door die transfigurerende lichtstralen te worden doordrongen, zoals Maria.

Dit mariologische fundament van transfigurende liefde is hetzelfde dat de diepe relatie van de liefdevolle Drie-eenheid regeert, aangezien de Heilige Geest, die de liefde van de Vader en de Zoon bekroond, ook het object en het orgaan van de contemplatie van schoonheid is. Een realiteit die ver voorbij de esthetiserende reductie gaat, aangezien de schoonheid van de Zoon voortkomt uit een specifieke bron: de schoonheid van de Drie-eenheid, die de intimiteit van Maria in de annunciatie beschrijft.

Het goddelijke licht volgt geen voorrechtenpaden, maar de ascetische weg naar de eeuwige waarheid van een zuiverde hart, het enige dat de onuitsprekelijke licht van de goddelijkheid kan bevatten en het kan laten schijnen als schoonheid. Het stralende licht van de verlichten persoonlijkheid, een licht dat voortdurend de gezichten van vele bijbelse figuren verlicht, en dat door de heilige asceten wordt bevestigd en door de auréola die de heilige gezichten in de iconen verlicht. Interne licht van de genade, een pneumatófora persoonlijkheid, die Maria als bewonderenswaardig model heeft.

Het licht van de schoonheid van de Theotokos is de zichtbare aanwezigheid van de onzichtbare Geest. In werkelijkheid was het noodzakelijk dat degene die de meest mooie Zoon van de mens zou baren, zelf van buitengewone schoonheid was. In de Mère de Dieu volgens de Oosterse traditie, deze ontologische schoonheid die voortvloeit uit de aanwezigheid van de Heilige Geest mogelijk voor een geschapen wezen. De adem van leven in de Moeder van het Woord schetste op deze aarde het volmaakte beeld.

Om dieper na te denken over de schoonheid van Maria vanuit theologisch perspectief, raadpleeg dan de encycliek Redemptoris Mater van Johannes Paulus II, die Maria beschouwt als het meest mooie schepsel omdat het het dichtst bij het mysterie van God staat.Diepgaand onderzoek: bestudeer Mariologie, Mariane theologie, Maria-optredens en volg een Master in Mariologie.