Bonifatius IX, Martinus V en Eugenius IV – Maria in de Grote Westerse Schismatie

De pontificaten van Bonifatius IX (1389-1404), Martinus V (1417-1431) en Eugenius IV (1431-1447) omvatten de meest turbulente periode in de middeleeuwse geschiedenis van de Kerk: de Grote Westerse Schisma (1378-1417), met twee of soms drie gelijktijdige pausen, en het conciliarisme. In deze crisisperiode onthullen de Maria-documenten hoe de devotie tot Maria een bindend element was voor de kerkelijke eenheid.

Bonifatius IX (1389-1404), nn. 133-136: “Superni benignitas”

De bul “Superni benignitas” (9 november 1390) van Bonifatius IX is een uitgebreid document over Maria-confreries en hun privileges. Opmerkelijk is dat de paus van het Schisma, die Rome regeerde terwijl de paus van Avignon Frankrijk regeerde, een van de rijkste Maria-documenten uit de late veertiende eeuw produceerde. De nummers 133-136 behandelen de oorspronkelijke bul en drie uitvoeringsdecreten over de Rosarioconfreries, de Escapulaireconfreries en de Onbevlekte Ontvangenis in verschillende Europese regio’s.

“In honorem et laudem Beatissimae Virginis Mariae, Matris Dei, quae omnibus gratiis plena est, et per quam gratiis abundamus..”

Ter ere en lof van de Allerheilige Maagd Maria, Moeder Gods, die vol is van alle genaden, en door wie wij overvloedig in genaden zijn…

Martinus V (1417-1431): de paus van hereniging

Martinus V, gekozen tijdens het Concilie van Konstanz (1417) om het Westerse Schisma te beëindigen, heeft geen specifieke Maria-documenten met eigen nummers in de Doctrina Pontificia IV geproduceerd, maar zijn pontificaat was dat van de herstel van de kerkelijke eenheid, waarvan de Maria-devotie een symbool was.

Eugenius IV (1431-1447), nn. 137-143

Eugenius IV had tegelijkertijd te maken met het Concilie van Bazel (dat uiteindelijk cismitisch werd) en het Legitieme Concilie van Florence. Zijn Maria-documenten omvatten:

• n. 137 (Concilie van Bazel, 1439): De onbevlekte ontvangenisdefinitie door het cismitische concilie, historisch opmerkelijk maar zonder bindende dogmatische waarde (zie vorige)
• n. 138, Const. apost. “Advesperascente” (1439): Eugenius IV’s reactie op het cismitische Concilie van Bazel, waarin hij zijn autoriteit over dogmatische definities bevestigt
• nn. 139-140, Bula “Exultate Deo” (22 november 1439): Een decreet voor de unie met de Armeense orthodoxen, met een Maria-profession van geloof
• nn. 141-143, Bula “Cantate Domino” (4 februari 1441): Een decreet voor de unie met de Ethiopische Kopten, met een professie van geloof over de goddelijke moederheid van Maria

Aanvullende leesmateriaal

Onderzoek Mariologie, Ineffabilis Deus, Lumen Gentium, hoofdstuk VIII en Postgraduaat Mariologie.