Vrede zij met u: Maria en de vrede die de wereld niet kan geven
Vrede zij met jullie: Maria en de pasenvrede van de opgestane Christus
Pax vobis, Maria
Lc 24,36, Evangelie van de donderdag in de achtste week na Pasen
Mariologische meditatie op basis van de lezingen van de donderdag in de achtste week na Pasen (Lc 24,35-48)
«Terwijl zij over deze dingen spraken, verscheen Jezus midden in hen en zei: “Vrede zij met u”» (Lc 24,36). De uitmuntende Pasen-groet. Twee dagen eerder waren de discipelen gevlucht en hadden ze de deuren op slot gedaan. Nu komt de Opgestane zonder dat de deuren geopend hoeven te worden, en zijn eerste woord is geen veroordeling maar een geschenk: Pax vobis, Maria. De vrede als Pasen-geschenk. En Maria, die in het Cenakel was, ontvangt het in stilte, want zij was de enige die het al bezat.
De pascalie-mariologie erkent hier een vruchtbaar paradox: de vrede die de Opgestane aan de angstige discipelen geeft, is de vrede die de Moeder nooit verloor. «Wees niet bezorgd noch verschrikt» (Lc 1,30): Gabriel had het haar op de dag van het fiat gezegd: «Wees niet bang, Maria». De pascalie-vrede is geen nieuwheid voor wie vanaf het begin werd opgeroepen tot de rust van het geloof. De Pax vobis, Maria van de Opgestane is de vervulling van wat de Ave Maria voorspelde.
I. Pax vobis, Maria: de vrede als naam van Maria
De groet Ave, gratia plena (Lc 1,28) bevat in zijn diepste semantische laag een oproep tot vrede. Het bevel chaire (letterlijk vreugde wees) gericht tot Maria impliceert de messiaanse vrede die de profeet Sofonias beloofde: «Vreugde zij met jou, dochter van Sioen! Juich, Israël! […] De Heer, jouw God, is tussen jou als een overwinnende krijger» (Sf 3,14-17). Maria is de Persoonlijkheid van Sioen, de ontvanger van de vrede die de Messias zal brengen.
Maria is de Regina Pacis niet alleen in de devotie maar ook in de theologische-redempterische zin: Maria is de regio (de menselijke ruimte) waar Gods vrede definitief in de geschiedenis is neergedaald. De Zoon van God nam vlees van haar aan om de vrede te brengen; de discipelen van de Opgestane ontvangen de vrede uit hetzelfde mysterie.
De Pax vobis van Lc 24,36 is derhalve het Pasen-echo van de Ave van Lc 1,28. Wat aan Maria werd gegeven bij de Annonce wordt aan de discipelen gegeven bij de Apparitie. En Maria is in het Cenakel als getuige van deze continuïteit.
II. «Kijk naar mijn handen en voeten»
De Opgestane toont de wonden: «Zie mijn handen en mijn voeten. Ik ben het zelf» (Lc 24,39). Deze weergave van de wonden is niet macaber, het is de identiteit van de Opgestane: dezelfde die gekruisigd werd. De glorie heeft de sporen van de liefde niet gewist.
Volgens de Maria-traditie is er hier een verband met de profetie van Simeon: «Een zwaard zal door jouw ziel gaan» (Lc 2,35). De wonden die de Opgestane toont, zijn de wonden die Maria aan het kruis aanschouwde. De Moeder kent deze handen en voeten beter dan elk leerling, zij aanraakte ze toen Hij een kind was, zij wast ze, en ze afscheidde ervan op de Via Dolorosa. Pax vobis, Maria is ook de vrede tussen de Moeder die geleden heeft en de Zoon die opgestaan is: de verheerlijkte wonden zijn het teken dat het lijden verzoend is, niet gewist.
De Opstanding wijst het Kruis niet weg, maar transfigureert het. Maria, die aan het kruis stond (Jo 19,25), is de eerste getuige van deze transformatie. Wanneer de Opgestane Pax vobis zegt en de wonden toont, herkent Maria in dit gebaar de vervulling van wat zij aanschouwde op het kruis.
III. «Raak mij aan en zie»
«Een geest heeft geen vlees en been zoals gij ziet dat Ik heb» (Lc 24,39). De Opgestane is tastbaar, Hij heeft een lichaam, Hij eet gegrilde vis, Hij laat Zich aanraken. De Opstanding is geen spirituele metafoor, het is de verheerlijkte transformatie van de menselijke lichaam van Jezus. En dat lichaam, de mariologie benadrukt dit, kwam uit Maria.
Daarom herinneren wij ons systematisch in onze lessen de formule van het Geloof: «en incarnatus est de Spiritu Sancto ex Maria Virgine». Het opgestane lichaam is het lichaam dat Maria droeg, baren, voeden. Het vlees dat de apostelen aanraken in het Hemelvaartfeest is het vlees dat Maria aan de geschiedenis toevertrouwde. Ratzinger, in zijn artikel Et incarnatus est de Spiritu Sancto ex Maria Virgine (in Theotokos, 3, 1995), stelt dat de maagdelijkheid van Maria «getuigt dat de Verlosser een geschenk van de Hemel is», en dit getuigenis wordt voortgezet in de Opstanding: het verheerlijkte lichaam komt niet uit het eigenlijke besluit van God, maar uit de menselijke vlees van een vrouw.
De vrede van Pax vobis is een ingewadigde vrede. Maria, die de vlees van het Woord baarde, is de garantie van de materiële dimensie van de verlossing.
IV. «Ga en predik»
«Christus passus et resurrexit» (Lc 24,46): zo staat het geschreven. De Opgestane geeft de apostelen de missie om in zijn naam berouw en vergeving van zonden te prediken. Maria was aanwezig in de Hemelvaartkamer. Uit deze biddende vergadering, «in unanime oratione cum Maria, matre Iesu» (Ac 1,14), zal het Kerngeloof van Pentekost voortkomen.
De groet “Pax vobis” (De vrede zij met u) van de Opgestane in Lc 24,36 weerspiegelt de engelgroet “Ave, gratia plena” bij de Aankondiging (Lc 1,28). In het Grieks en Hebreeuws betekenen “Ave” (χαίρη) en “Shalom” (vrede) beide volheid en redding. Maria is zo de eerste die de messianische vrede ontvangt die Christus de Kerk biedt: de Aankondiging is het begin, Pasen de vervulling van dezelfde goddelijke groet.
De titel “Regina Pacis” (Koningin van de Vrede) komt in de liturgische traditie voor als uitdrukking van Maria’s nauwe verband met de vrede die Christus is gekomen vestigen. Het is geen devotioneel label alleen: Maria is Koningin van de Vrede omdat ze de Prins van de Vrede (Is 9,5) baarde, omdat ze in haar “fiat” het verlossingsplan aanvaardde dat tot Pasen leidt, en omdat haar moederlijke aanwezigheid in de Kerk de gelovigen blijft leiden naar de vrede die de wereld niet kan geven (Jo 14,27).
De pascalere vrede, “niet zoals de wereld geeft” (Jo 14,27), is een vrede die geboren is uit het gekruisigde en opgestane lichaam van Christus. Voor de mariale spiritualiteit betekent dit dat Maria, door de wonden van de Opgestane te contempleren, de Kerk leert om vrede te vinden niet in het ontbreken van lijden, maar in de transfiguratie ervan. Als getuige van de Opstanding is Maria voorbeeld voor hoe men de vrede van Christus moet ontvangen en doorgeven: met geloof, contemplatie en missionaire aankondiging.
Dieper graven in het onderwerp? Verken Mariologie, Theologie mariana, Mariaanse verschijningen en de Postgraduaat in Mariologie.
(Johannes Paulus II, 1987, n. 26) beschrijft het Cenakel als de plaats waar «de apostolische gemeenschap in gebed met Maria volhardde»: de evangeliserende missie ontleent zijn oorsprong aan Maria. Het Pax vobis, Maria is de geest die de apostelen zal aanmoedigen op Pinksteren. Voor aanvullend lezen, zie ook De ontmoeting van de Opgestane met Zijn Moeder.Wij nodigen u uit om deze Achtste Dag na Pasen te vieren met de vrede die noch vervolging noch twijfel kan uitwissen: de vrede van Maria, die bleef toen alles leek te zijn beëindigd, en die opbloeit in het Pax vobis, Maria van Haar Zoon. Zie ook: Het hart in vlammen: Maria en de herkenning van de Opgestane.
Prof. Daniel Afonso
Voorzitter van Locus Mariologicus
Rome, 9 april 2026
Postgraduaat in Mariologie
Wil je je kennis van Mariologie verdiepen? Ontdek dan de Postgraduaat Mariologie van Locus Mariologicus, een academische opleiding die theologische strengheid, spirituele levenswijze en de levende traditie van de Kerk combineert.
Wilt u mariologie serieus bestuderen?
Dit artikel is ontstaan uit de werken in de bibliotheek van Locus Mariologicus. De postgraduaat in mariologie brengt u naar dezelfde bron, met academische begeleiding: de Schrift, de Vaders van de Kerk en het Leergezag, van het eerste dogma tot hedendaagse kwesties.
Responses