De Engelbewering: een gebed van de aankondiging drie keer per dag

Angelus, de gebed drie keer per dag

De Angelus (uit het Latijn Angelus Domini, “De Engel van de Heer”) is de traditionele westerse gebeden ter ere van de Maagd Maria, die drie keer per dag wordt gereciteerd wanneer de kerkklok luidt: ‘s ochtends, om middag en bij zonsondergang. Het gebed viert het mysterie van de Annouciatie en de Encarnaatie van het Woord. In de apostolische exortatie Marialis Cultus (Paulus VI, 1974) wordt benadrukt dat het gebed zijn waarde en frisheid behoudt.

Structuur van het gebed

De huidige structuur van de Angelus bestaat uit drie afwisselende antifonen, gevolgd door drie Ave Marias, een vers en een gebed. De eerste antifon herdenkt de groet van de engel aan Maria, de tweede haar antwoord (“Hier ben ik, de dienstbare van de Heer”), en de derde de Encarnaatie van het Woord. Het laatste gebed vraagt om geleid te worden, door het mysterie van de Encarnaatie, naar de glorie van de Opstanding na de Passie en Dood van Christus.

Oorsprong en geschiedenis

De ontwikkeling van de Angelus was een traag proces dat meer dan drie eeuwen in beslag nam. Vanaf de vierde eeuw werd in het Oosten de groet aan de engel met cultische bedoelingen beoefend. In het Westen werd rond de dertiende eeuw door de Minderbroeders (Kapitel van Pisa, 1263, onder leiding van Sint Boetius) de gewoonte ingevoerd om het volk te aanmoedigen om enkele keren per dag te bidden ter ere van Maria, bij het geluid van de kerkklok van de Completes. De Angelus om middag was de laatste die zich algemeen verspreidde, vooral in de vijftiende eeuw, grotendeels door initiatief van paus Calixtus III (1456) om te bidden voor de verdediging van het christendom tegen de Turken.

De Angelus in het moderne leergezag

Pius XII, Johannes XXIII en hun opvolgers hebben de zondag-Angelus tot een van de meest zichtbare gebeden van het Romeinse episcopaat gemaakt, waarbij een boodschap aan het volk wordt gericht. Paulus VI, in de exortatie Marialis Cultus, benadrukte de theologische inhoud: de bijbelse oorsprong, de bijna liturgische ritme die verschillende momenten van de dag heilig maakt, en de opening naar het pascal mysterie. De Angelus, volgens De Fiores, is een dagelijkse contemplatie van de Encarnaatie, waarbij Maria wordt gezien als de Zoon van Sion die het geschenk van de Geest aanvaardt en meewerkt aan het reddingswerk van de geschiedenis.Diepgaand onderzoek: bestudeer Mariologie, theologie van Maria, Maria-optredens en de Postgraduaat in Mariologie.

Leergezag van de Kerk

Angelus Domini nuntiavit Mariae, et concepit de Spiritu Sancto.
Antifona Angelus Domini, Traditionele gebed (Lc 1,26-38)

📚. Letterlijke vertaling: De Engel van de Heer kondigde Maria, en zij werd zwanger door de Heilige Geest.

Angelum salutationis recitare, ut antiquum est institutum, totum populum christifidelium in unum cogit ad recogitandum sacrum incarnationis mysterium.
Paulus VI, Exhortatie Ap. Marialis Cultus, n. 41 (2 februari 1974)

📚. Letterlijke vertaling: De aanbiddingsgroet aan de engel uitspreken, zoals van oudsher gebruikelijk, brengt alle gelovigen samen om samen het heilige mysterie van de Encarnaat te overdenken.

Bekijk onze volledige gids voor Katholieke Angelologie.