Η Παναγία της Αειφόρου Βοήθειας: «Κάνε να γνωριστεί σε όλο τον κόσμο!»
Πρακτικά ξεχασμένη από όλους, εκτός από τον Φραγκισκανό μοναχό Αυγουστίνο Ορσέτι, ο οποίος είχε υπηρετήσει στην Εκκλησία του Αγίου Ματθαίου. Στο καρδιά του η φλόγα του ενθουσιασμού δεν είχε σβήσει, και στη μνήμη του τα αμέτρητα θαύματα που είχαν επιτευχθεί μέσω της μεσιτείας αυτής απαράμιλλης Μητέρας όλων των ανασφαλών δεν είχαν ξεθωριάσει. Περίπου το 1850, σε προχωρημένη ηλικία και σχεδόν τυφλός, έγινε φίλος με έναν νεαρό ακωνόμη, τον Μιχαήλ Μάρκι, ο οποίος συχνά επισκεπτόταν τον ναό της Αγίας Μαρίας στην Πόστερουλα.
«Μην ξεχάσεις, παιδί μου, ότι την κοιτάζω με μεγάλη προσοχή» (Πατήρ Μιχαήλ Μάρκι CSsR)
αναφερόμενος στην Παναγία της Αειπαρθένου Σωτηρίας, η οποία βρισκόταν στον ναό μας. «Ήταν πολύ θαυματουργή. Μην το ξεχάσεις, κατάλαβα;». Ο Αυγουστίνος Ορσέτι απεβίωσε το 1853, χωρίς να δει την εκπλήρωση της επιθυμίας του να εκτεθεί ξανά δημόσια η Παναγία της Αειπαρθένου Σωτηρίας. Στην αρχή, οι προσπάθειες και οι προσευχές αυτού του αφοσιωμένου Αυγουστινιανού φαίνονταν άκαρπες.
«Κάνετε την γνωστή σε όλο τον κόσμο»!
Μόνο επιφανειακά, όμως, επειδή ο νεαρός διάκονος, αργότερα ιερέας Μιχαήλ Μάρκι CSsR, δεν το ξέχασε! Στα μέσα του 19ου αιώνα, η Συγκρότηση των Πατέρων Ρεντεντιστών προσκλήθηκε από τον Άγιο Πίο Θ’ να εγκαταστήσει την έδρα του στην Ρώμη. Για το σκοπό αυτό, και χωρίς να γνωρίζει τα παραπάνω γεγονότα, αγόρασαν ένα οικόπεδο στη Via Merulana, ακριβώς εκεί όπου είχε υπάρξει ο ναός του Αγίου Ματθαίου. Όπως θα δούμε, αυτός που, με τη φωνή του Πάπα, προσέλκυσε αυτή τη Συγκρότηση στην Αιώνια Πόλη ήταν η Μητέρα της Αειπάρθενης Συντροφιάς. Εκεί οι Ρεντεντιστές έχτισαν ένα μοναστήρι και τον ναό του Αγίου Αφονίου. Ένας από αυτούς, μελετώντας την περιοχή της πόλης στην οποία είχαν εγκατασταθεί, δεν άργησε να ανακαλύψει ότι ο ναός του Αγίου Αφονίου είχε χτιστεί ακριβώς εκεί όπου υπήρχε ο ναός του Αγίου Ματθαίου, στον οποίο είχε λατρευτεί για αιώνες η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Αειπάρθενης Συντροφιάς. Τότε, ανέφερε αυτή την ευνοϊκή ανακάλυψη στους αδελφούς Ρεντεντιστές. Μεταξύ των πατέρων που τον άκουγαν ήταν και ο Πατήρ Μιχαήλ Μάρκι.
Αυτός, με τη σειρά του, διηγήθηκε σε όλους όσους τον άκουγαν την ιστορία της εικόνας, από τον παλιό αγιοπατερικό του μοναστηριού της Αγίας Μαρίας στην Ποστέρουλα. Εδώ μπορούμε να δούμε ξεκάθαρα το χέρι της Αγίας Παρθένου να κατευθύνει τα γεγονότα, προκαλώντας στον καρδιά εκείνων των ιεραποστόλων πατέρων την έντονη επιθυμία να εκθέσουν ξανά την θαυματουργή εικόνα στη δημόσια λατρεία. Ενθάρρυναν τον Γενικό Επίτροπο της Συγκρότησης, τον Αρχιεπίσκοπο Νικόλαο Μαουρόν, να υποβάλει αίτημα απευθείας στον Πάπα με αυτό το σκοπό. Ο Πάπας, μετά από ακρόαση, αποδέχθηκε τα πάντα. Αργότερα, ο Αγιος Πατέρας έδωσε στους Ρεντεντιστές, μέσω του Γενικού Επίτροπου, την αποστολή να διαδώσουν τη λατρεία προς την Παναγία της Αειπάρθενης Συντροφιάς: «Κάνετε να γνωριστεί σε όλο τον κόσμο»!
Τον Ιανουάριο του 1866, οι πατέρες Μιχαήλ Μάρκι και Ερνέστο Μπρεσιανί πήγαν στην Αγία Μαρία στην Ποστέρουλα για να παραλάβουν την εικόνα από τους αγιοπατερικούς. Οι Ρεντεντιστές, συμφωνώντας με σεβασμό με το αίτημα του Πάπα, παρέδωσαν την θαυματουργή εικόνα στους νέους φύλακες. Με μια μεγαλοπρεπή πομπή, περίπου 20.000 πιστοί οδήγησαν την εικόνα στους δρόμους, διακοσμημένους με λουλούδια, μέχρι τον ναό του Αγίου Αφονίου.
«Αγαπημένη μητέρα, θεράπευσε το γιο μου ή πήγαινε αυτόν στον ουρανό!»
Η πρώτη φάση της αποκατάστασης περιελάμβανε μια σειρά ακτινογραφιών, εικόνων υπέρυθρου, ποσοτικών και ποιοτικών αναλύσεων του χρώματος και άλλων δοκιμών υπέρυθρου και υπεριώδους φωτός. Τα αποτελέσματα αυτών των αναλύσεων, και ιδιαίτερα μια δοκιμή άνθρακα 14, έδειχναν ότι η ξύλινη βάση του ικονόγραφου της Αιώνιας Βοήθειας θα μπορούσε εύκολα να χρονολογηθεί μεταξύ των ετών 1325-1480. Η δεύτερη φάση της αποκατάστασης αφορούσε την φυσική εργασία επαναφοράς των επηρεασμένων τμημάτων, ενισχύοντας τη δομή που στήριζε το ίκον. Αυτή η φυσική παρέμβαση περιορίστηκε στο αναγκαίο, καθώς, παρόμοια με τις χειρουργικές επεμβάσεις στο ανθρώπινο σώμα, οποιαδήποτε εργασία αποκατάστασης προκαλεί πάντα κάποιο τραύμα. Η καλλιτεχνική ανάλυση τοποθετεί την χρωματική παλέτα της ζωγραφικής σε μεταγενέστερη ημερομηνία (μετά τον 17ο αιώνα): αυτό θα εξηγούσε γιατί το ίκον παρουσιάζει μια σύνθεση στοιχείων ανατολικών και δυτικών, ιδιαίτερα στην εμφάνιση των προσώπων.Σε ένα ταξίδι του το 1991, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ δήλωσε:«Η αποκατάσταση αυτού του ικονόγραφου είναι ένα θαύμα της πίστης και της τέχνης, που μας θυμίζει την ομορφιά και τη δύναμη της χριστιανικής παράδοσης.»Η Μητέρα της Αιώνιας Βοήθειας κατά τη διάρκεια της πομπής προσευχήθηκε γενναιόδωρα, πραγματοποιώντας μερικά θαύματα. Το πιο διάσημο ήταν η προσευχή μιας μητέρας που είπε: «Αγαπητή μητέρα, θεράπευσε το γιο μου ή πάρε τον στον ουρανό». Μια απελπισμένη μητέρα από το παράθυρο του σπιτιού της παρακάλεσε, σηκώνοντας τον πεθαμένο γιο της στους αγκάλες καθώς περνούσε η εικόνα. Αμέσως το παιδί ανέκτησε τις δυνάμεις του. Λίγο πιο πέρα, μια άλλη μητέρα ζήτησε να θεραπευτεί η κόρη της, η οποία υπέφερε από πλήρη παράλυση. Αμέσως το παιδί ανέκτησε τη δύναμη στα πόδια του, αλλά μόνο αρκετά για να περπατήσει. Η μητέρα και η κόρη την επόμενη μέρα πήγαν στην Εκκλησία του Αγίου Αφονίου και παρακάλεσαν: «Ω Μαρία, ολοκλήρωσε αυτό που ξεκίνησες». Το κορίτσι έφυγε από εκεί πλήρως αναρρωμένο.
Η εικόνα έπρεπε να καθαριστεί και να αποκατασταθεί. Η εργασία ανατέθηκε στον Πολωνό καλλιτέχνη Leopold Nowotny. Τελικά, στις 26 Απριλίου 1866, η εικόνα παρουσιάστηκε ξανά στη δημόσια λατρεία στην Εκκλησία του Αγίου Αφονίου στη Via Merulana. Έτσι ξεκίνησε μια νέα φάση στην λαμπρή ιστορία της θαυματουργής εικόνας της Αγίας Παρθένου. Ακόμη και σήμερα, η εικόνα της Παναγίας της Αιώνιας Βοήθειας υποδέχεται με μητρική αγάπη τους γιους και τις κόρες της στο Σχέδιο του Ιερού Ναού της Παναγίας της Αιώνιας Βοήθειας. Χάρη στην αφοσίωση των Πατέρων των Ρεντεντοριστών, χιλιάδες άλλες εκκλησίες έχουν χτιστεί προς τιμήν της σε όλο τον κόσμο.
Το 1990, η εικόνα της Παναγίας της Αιώνιας Βοήθειας αφαιρέθηκε από την κύρια άμβωνα για να ικανοποιηθεί το αίτημα για την λήψη νέων φωτογραφιών της εικόνας. Τότε αποκαλύφθηκε η σοβαρή κατάσταση της εικόνας: τόσο η ξύλινη βάση όσο και η ζωγραφική είχαν υποστεί σοβαρές ζημιές από τις περιβαλλοντικές αλλαγές και από ατυχείς προσπάθειες αποκατάστασης.
Η Γενική Διοίκηση των Ρεντεντοριστών αποφάσισε να επικοινωνήσει με τις τεχνικές υπηρεσίες του Μουσείου του Βατικανού για την γενική αποκατάσταση της εικόνας, η οποία θα είχε επιλύσει το φαινόμενο των ρωγμών και των μυκήτων που απειλούσαν ζημιές που δεν μπορούσαν πλέον να αποκατασταθούν.
«Έχουν περάσει 125 χρόνια από τις 26 Απριλίου 1866, όταν ο Πάπας Πίος Θ’ εμπιστεύτηκε στο Ινστιτούτο σας τη διάδοση του λατρευτικού προσκυνήματος προς την Παρθένο της Αειπαρθένου Σωτηρίας. Από τότε, δεν έχετε σταματήσει να φυλάτε με αγάπη αυτό το βυζαντινό εικονίδιο, που ήρθε από την Ανατολή και έγινε σημείο αναφοράς για τους πιστούς που έρχονται να προσευχηθούν σε αυτό τον ναό. Όπως έγραψα στην Αποστολική μου Επιστολή Duodecimum saeculum (1987), «ο πιστός της σημερινής εποχής, όπως και ο χθες, πρέπει να βοηθηθεί στην προσευχή και στη πνευματική ζωή με την εικόνα έργων που επιδιώκουν να εκφράσουν το μυστήριο χωρίς να το κρύβουν» (Αγ. Ιωάννης Παύλος Β’, Duodecimum saeculum, 11), μυστήριο της θείας μητρικής φύσης, και ταυτόχρονα καλεί στην εμπιστοσύνη, εξυμνεί τον ρόλο που παίζει η Παρθένος στη ζωή κάθε πιστού. Η Μαρία είναι η μητέρα της ελπίδας και της καλοσύνης. Μητέρα της συμπόνιας και της χάρης. «Ο Θεός, επιθυμών να εξαγοράσει όλη την ανθρωπότητα, έθεσε όλη την αξία της εξιλέωσης στα χέρια της Μαρίας, ώστε να μπορεί να την χορηγήσει σύμφωνα με τη θέλησή Του». (Άγ. Αφόνσος Μ. ντε Λιγκόριο, Opere ascetiche, Ρώμη, 109).
Σε αυτό το εικονίδιο, η Μαρία μας χορηγεί αυτή την αξία με την ευτυχή ανακοίνωση ότι η νέα Συμφωνία εκπληρώθηκε πλήρως μέσα της και μέσω αυτής προσφέρεται σε όλους τους ανθρώπους, οι πρωτεύουσες της εξιλέωσης και η μαρτυρία του εξαιρετικού δρόμου της συνεργασίας της Μητέρας του Κυρίου στη σωτηρία της ανθρωπότητας. Τα μάτια της Παρθένου στρέφονται στους ανθρώπους και εκπέμπουν πάνω τους το δώρο της θείας χάρης». (Αγ. Ιωάννης Παύλος Β’).Μεταπτυχιακό στη Μαριολογία
Θέλετε να εμβαθύνετε στη μελέτη της Μαριολογίας; Ανακαλύψτε το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μαριολογίας του Locus Mariologicus – μια ακαδημαϊκή κατάρτιση που συνδυάζει αυστηρή θεολογία, πνευματική ζωή και ζωντανή παράδοση της Εκκλησίας.
Θέλετε να μελετήσετε τη μαριολογία σοβαρά;
Αυτό το άρθρο προκύπτει από τα έργα της βιβλιοθήκης του Locus Mariologicus. Η Μεταπτυχιακή Σπουδή στη Μαριολογία σας οδηγεί στην ίδια πηγή, με ακαδημαϊκή καθοδήγηση: Γραφή, Πατέρες της Εκκλησίας και Μαγιστήριο, από το πρώτο δόγμα μέχρι τα σύγχρονα ζητήματα.
Responses