Benedykt XIV i bulla Gloriosae Dominae (1748) – Maryja jako pośredniczka wszystkich łask (Doktryna pontyfikalna IV, nn. 209-220)

Benedykt XIV, papież-erudyt XVIII wieku, kanonista, liturgista i mariolog. Jego bulę złotą Gloriosae Dominae (27 września 1748 r.) uznaje się za jeden z najbardziej kompleksowych dokumentów magiesterium pontifikatu przed Piusem IX, obejmujący jedenaście punktów w Doctrina Pontificia IV (nn. 210-220).

Dokumenty i daty:

• Kolekcja: Doctrina Pontificia IV: Dokumenty Mariane, nn. 209-220*
• Papież: Benedykt XIV (1740-1758)
• Dokumenty: Nuper ad Nos (1743) | Gloriosae Dominae (1748)
• Temat: Systematyczna doktryna maryjska, mediacja, kult maryjny

N. 209 – Konstytucja Nuper ad Nos (16 marca 1743)

W tej konstytucji Benedykt XIV porusza kwestię kultu maryjnego w Kościołach Wschodnich zjednoczonych z Rzymem (Kościoły Uniaty). Papież podkreśla, że te kościoły posiadają bogatą tradycję kultu maryjnego, czcząc Marię jako Theotokos, korzystając z liturgii bizantyjskiej i że ta tradycja powinna być zachowana, a nie latinizowana.

N. 210-220 – Bula Gloriosae Dominae (27 września 1748)

Gloriosae Dominae stanowi sumę mariologii Benedykta XIV. W jedenaście punktach w Doctrina Pontificia IV rozwija następujące tematy:

• Tytuł Marii: «Gloriosa Domina», czyli Gloriosa Pani, Królowa wszechświata.
• Mediacja Marii: Benedykt XIV używa wyrażenia «mediatrix omnium gratiarum» (Medianeza wszystkich łask), tytuł ten budził kontrowersje w XIX i XX wieku, ale tutaj ma pełną autorytetu papieskiego moc.
• Asumpcja Marii: Tekst stwierdza, że Maria została przyjęta ciałem i duszą do nieba jako pia wiara Kościoła, dwa stulecia przed tym, jak Pius XII uczynił ją dogmatem.
• Królestwo Marii: Maria króluje z Chrystusem w niebie nad całą stworzoną istotą.
• Świadczenie wszechświatowej intercesji: Wszystkie łaski przepływają przez ręce Marii.

“Illud constans et persuasum habemus, omnia divinae gratiae munera, omnia Dei cum hominibus beneficia, omnes virtutes, quae christianam uitem illustrant, cuiuslibet generis indulgentias, per manus Mariae esse dispensanda, ut per eam distribuantur”

Mamy pewność i przekonanie, że wszystkie dary łaski Bożej, wszystkie dobra Boga dla ludzi, wszystkie cnoty, które oświetlają chrześcijańskie życie, wszelkie rodzaje odpustów, są rozprowadzane przez ręce Marii, aby były przez nią dystrybuowane.

Znaczenie teologiczne

Gloriosae Dominae stanowi punkt kulminacyjny mariologii pontifikalnej przed Piusem IX. Benedykt XIV, najbardziej wykształcony z papieży nowoczesnych, potwierdza autorytetem pontifikatu uniwersalną mediację Marii, doktrynę, którą nigdy nie definowano jako dogmat na soborach ekumenicznych (Vatykan II odmówił jej definicji), ale która powtarzana była w magiesterium zwyczajnym. Ta bula stanowi kluczowy punkt odniesienia dla badaczy historii tytułu Medianeza wszystkich łask.

Dodatkowa lektura

Zapraszamy do zapoznania się z:
– Mariologia
– Munificentissimus Deus (Asumpcja)
– Ad Caeli Reginam (Królestwo)
– Pós-Gradualne Mariologia