“Overweeg als kleine kinderen: Teresa, de kleine weg en Maria”

Zalig zijn degenen die als kleine kinderen zijn, want het koninkrijk van de hemel is hunn.
Mt 18,3

De feestdag van Sint-Theres van het Kindje Jezus (Dokter van de Kerk, 1 oktober) verbindt Iz 66 met de moederlijke zachtheid van God die troost biedt zoals een moeder haar kind troost, met Mt 18, waar Jezus een kind als model van de leerling van het Koninkrijk plaatst. De «kleine weg» van Teresina is de levende synthese van beide teksten: de spirituele kindheid die God erkent als Vader-Moeder die troost biedt.

I. De eerste lezing: Iz 66,10-14c

In Iz 66 sluit de bijbel met een van de meest tedere afbeeldingen van God in het Oude Testament: «Zo zal Ik u troosten, zoals een moeder haar kind troost» (v.13). Jeruzalem als moeder die haar kinderen voedt en God die troost biedt als een moeder: de afbeelding is opzettelijk moederlijk. De zachtheid die Teresina in God ontdekte, heeft diepgewortelde bijbelgegevens: de God die zij «Abba» noemde, was niet haar eigen uitvinding maar de God van Iz 66.

«Jullie harten zullen zich verheugen» (v.14): de troost die Iz belooft is niet alleen emotioneel maar transformerend. Teresina, die op 24-jarige leeftijd aan tuberculose overleed, leefde deze belofte op de meest paradoxale manier: getroost door de moederlijke zachtheid van God in het midden van haar fysieke achteruitgang. De vreugde die de profeet beloofde en die de heilige ervoer, is de vreugde die niet afhangt van de omstandigheden maar van de aanwezigheid van de God-moeder die troost biedt.

II. Het evangelie: Mt 18,1-5.10

De vraag van de discipelen: «Wie is de grootste in het koninkrijk der hemelen?» (v.1) en het antwoord van Jezus met het kind, vormen een evangelieparel met de afbeelding uit Iz 66. Om te worden als kinderen (v.3) is geen terugval naar psychologische onrijpheid maar de spirituele houding van volledige afhankelijkheid van God-Vader. Het kind dat Jezus in het midden plaatst, is niet het symbool van zuiverheid maar het symbool van de ontvanger omdat het geen status heeft om te eisen.

«Wie een van deze kinderen in mijn naam ontvangt, ontvangt mij» (v.5): het kind is het voorbeeld van de leerling die het Koninkrijk als geschenk ontvangt. De «kleine weg» van Teresina is de samenvatting van deze verset: elk dag ontvangen als een kind ontvangt, zonder verdiensten te berekenen, zonder te vergelijken met anderen, zonder garanties te eisen. De engelen van het kind die «altijd het gezicht van de Vader zien» (v.10) zijn de bemiddelaars van de spirituele kindheid die Teresina ontdekte.

III. De kleine weg: Teresina tussen Jesaja en Matteüs

Teresina heeft in de «kleine weg» de essentie samengevat van wat Jesaja en Matteüs vanuit twee perspectieven beschrijven: de goddelijke zachtheid die troost (Jes 66) en de spirituele kindheid die ontvangt (Mt 18). Haar ontdekking dat heiligheid niet een heroïsche beklimming is maar een vertrouwelijke afdaling in de armen van God-Vader, is de levende uitleg van beide teksten. Niet de steile ladder van perfectie beklimmen maar de lift van goddelijke genade nemen.

De afbeelding die Teresina gebruikte van de lift die het kleine kind optilt in plaats van de trappen die de sterke man beklimt, is de precieze samenvatting van Mt 18,3. Worden als kind zijn betekent de lift van genade aanvaarden in plaats van te proberen met eigen kracht te klimmen. Jesaja die de troostende moederlijke zorg van God belooft en Jezus die het kind centraal stelt, zijn de twee bijbelteksten die Teresina in jaren van tuberculose en in de donkere tijden van haar geloof levend heeft ervaren.

IV. Maria: het ultieme voorbeeld van de kleine weg

Maria is het ultieme voorbeeld van de «kleine weg» van Teresina: de «dienerin van de Heer» die de Verkening niet ontving als een vrucht van haar verdiensten maar als een geschenk van genade dat haar «vullte». Het Magnificat is het lied van degene die ontvangt als een kind ontvangt: «zij keek naar de nederigheid van haar dienstmeid» (Lc 1,48). De grootheid van Maria in het Magnificat is niet de grootheid waar de discipelen om streden maar de grootheid die God geeft aan de kleinen.

De feestdag van Teresina nodigt uit om te erkennen in Maria de moederfiguur van Jesaja die troost biedt en de kindfiguur van Matteüs die ontvangt. Maria die de discipelen troostte na het kruis (Act 1,14) oefende de moederlijke zachtheid van Jesaja. Maria die «ja» zei bij de Aankondiging (zie de Aankondiging) oefende de spirituele kindheid van Matteüs. Teresina die Maria als model koos, ontdekte in haar de samenvatting die de feestdag voorstelt: de kleinheid die de grootheid ontvangt die God geeft.