Onze-Lieve-Vrouw Koningin staat in de Bijbel?

Onze-Lieve-Vrouw Koningin in de Bijbel: de Bijbelse grondslagen van de Maria-titel
Vandaag werd ik door iemand gevraagd, Daniel, waarom Onze-Lieve-Vrouw koningin is? Is dat in de Bijbel? Als marioloog is het mijn taak om hierover te antwoorden. Ik heb onderzoek gedaan en de enorme reikwijdte van de koninklijke waardigheid van Maria zal ik in deze bijdrage proberen samen te vatten.

Ten eerste moeten we Matteüs 2,2 lezen:

“Waar is de koning der Joden die geboren is?”

In dit korte versje wordt een meervoud aan profetieën uit het Oude Testament geciteerd die op dat moment vervuld werden. De drie wijzen kwamen om de koning te aanbidden. Deze monarch, die niet Herodes is, zou het project van God als hoofd en herder van Israël vervullen, in plaats van met geweld over de zwakkere mensen te heersen.

De Heilige Schrift herinnert in Micheas aan het kind van Bethlehem en ook aan de drie wijzen die hem kwamen aanbidden. Uiteindelijk kunnen we zeggen dat Herodes’ reactie een ontkenning en een jacht op de koning is, omdat Jezus die is. Het gaat niet om een gewone koning, maar om de Messias-Heer, zoals we zien in de profetie van Isaïas 7,14, die de diepe betekenis van het woord Emanuel (1,23) uitlegt. In werkelijkheid vinden we in deze passage drie keer aanbidding (Matteüs 2,2.8.11). Als doel van de wijzen was dit ook, want de goddelijkheid van het kind is al aanwezig in de profetie van Hosea 11,1:

“Toen Israël nog een kind was, koos ik hem uit; uit Egypte redde ik hem.”

Ook de ster, hoe mysterieus ze ook voor onze ogen kan lijken, heeft een functie om de koninklijke aard van het personage te onthullen. In dit symbool vinden we:

“Een ster schijnt uit Jacob, een scepter ontvouwt zich uit Israël.” (Numeri 24,17)Deze ster kondigt een messiaans figuur aan, als Koning die het volk zal verlichten en bevrijden van zijn vijanden.

Al deze elementen hebben grote implicaties voor de Moeder van Jezus, aangezien de koninklijke titels van het Kind ook van toepassing zijn op diegene die Hem heeft voortgebracht. De Moeder van de Koning zijn in de traditie van Israël en de omliggende volken een voorrecht en een waardigheid van bijzondere aard. De ‘Moeder van de Koning’ was geen weduwe aan de kant gezet, maar werd geassocieerd met de koninklijke heerschappij van de Zoon en droeg bij aan zijn bestuur. Uit enkele teksten uit het Oude Testament waarin dit thema wordt genoemd, blijkt bij een grondige lezing de band tussen Moeder en Zoon op het Messiaanse Troon. We herinneren ons dat, volgens de bijbelse cultuur, de Moeder van de Koning zelfs hoger stond dan de vrouw. Denk aan het geval van Bathseba, die zich voor koning David, haar man, neerbuigde en zich vervolgens zette, en de koning en Salomo voor haar neerbuigden. Zij kreeg een troon en werd aan haar rechterkant geplaatst, zoals te lezen staat in 1 Koningen 2,19.

We kunnen dan ook niet verwonderen dat in de Hebreeuwse cultuur Maria wordt beschreven als diegene die het leven in zich draagt van de Koning. Deze betekenis is zo groot dat de Koningin in bijzondere tijden de troon kan innemen en haar regentschap kan uitoefenen.

De betekenis van de Moeder van de Koning wordt verder bevestigd door de beroemde profetie van Jesaja 7,14.

“Want de HEER zelf zal u een teken geven: een jong meisje zal zwanger worden en een zoon baren, en zij zal hem de naam geven: Emanuel.”

Het door God gegeven teken via de profeet heeft betrekking op de Moeder die zwanger wordt en de erfgename van de troon van David baren, die de hoop en de messiaanse belofte met zich meebrengt. Interessant is dat het centrum van de profetie van Jesaja op de Moeder ligt en niet op de Vader van de Koning! In dezelfde zin vinden we de regel van Michaa:

“Maar gij, Betleem van Efrata, zo klein onder de steden van Juda, uit u zal komen voor Mij degene die als heerser over Israël zal zijn. Zijn oorsprong is oud, van lang geleden. Daarom zal God hen verlaten totdat zij die moet baren, baren.” Dan zullen de resten van zijn broers terugkeren naar de kinderen van Israël. In deze passage, waarin Bethlehem als de vaderland van David wordt beschreven, wordt die Koning aangekondigd die Israël zal regeren. De zwangerschap van de barende vrouw impliceert de bevrijding van het volk. Deze twee orakels herinnert Matteüs wanneer hij in het Kind en zijn Moeder de God met ons en de Koning van de Joden ziet. De bijzonderheden die geen weerklank vinden in de profetieën zijn de conceptie van Jezus door de Heilige Geest en de maagdelijke moederschap van de Moeder van de Koning. In feite spreekt het tekst niet over het Kind en zijn ouders, maar alleen over het Kind en zijn Moeder, wat verwijst naar de maagdelijke staat van Maria.

De vereniging van de Moederkoningin met haar Zoon ligt vast in de aanbidding van de Magiërs, waardoor de Moeder wordt opgenomen in de glorie van de koninklijke heerschappij van haar Zoon. De perikop van Matteüs beschrijft geen toevallig feit, maar een reddingsgebeurtenis waarbij de volken naar de Verlosser toe trekken, wiens licht de duisternis van de wereld heeft verlicht. God onthult zich niet langer tussen de muren van de tempel in Jeruzalem, maar wordt geboren uit een maagd, Kind, wordt vervolgd, vlucht en ballingschap. Aan de zijde van het Kind staat de personificatie van het oude Israël in ballingschap, onderdrukt, op het punt om door de farao te worden vermoord, maar bevrijd door de machtige kracht van God.

In die zin is Onze-Lieve-Vrouw Koningin omdat zij de Moeder van de Koning is, het beeld van de Kerk die, samen met Christus, wordt vervolgd door de heersers van deze wereld, maar haar en zelfs haar heerschappij over dit nieuwe volk niet verliest, waar alleen geloof wordt gevraagd.

Om de bijbelse theologie van Maria Koningin dieper te onderzoeken, raadpleeg dan de encycliek van paus Johannes Paulus II: Redemptoris Mater over Maria in het leven van de pelgrimskerk.

Dieper ingaan op dit onderwerp: verken Mariologie, Theologie mariana, Mariaanse verschijningen en Postgraduaat in Mariologie.