Paweł VI – przemówienie kończące Sobór Watykański II (8 grudnia 1965): Maryja Niepokalana, wzór Kościoła po Soborze.

# Tekst oryginalny w języku włoskim, nr 474*Nasze pozdrowienie staje się więc idealne. Czy staje się snem? Czy poezją? Czy hiperbole konwencjonalnej i pustej, jak często bywa w naszych zwyczajowych życzliwych słowach? Nie. Staje się idealne, ale nie irrealne. Chwilę jeszcze waszej uwagi. Gdy ludzie kierują swoje myśli i pragnienia ku ideałowi życia, natychmiast znajdują się albo w utopii, albo w retorycznej karikaturze, albo w iluzji, albo w rozczarowaniu. Człowiek ma nieugaszalną aspirację do idealnej i całkowitej doskonałości, ale nie osiąga jej sam, ani poprzez pojęcie, ani jeszcze mniej przez doświadczenie i rzeczywistość. Wiemy to; to dramat człowieka, upadającego króla.Ale spójrzcie, co się dzieje dziś rano: gdy zamykamy Sobór Watykański, świętujemy Najświerszą Marię, Matkę Chrystusa, a zatem, jak powiedzieliśmy kiedyś, Matkę Boga i naszą duchową Matkę. Mówimy o niej, że jest bezplamienna! To znaczy niewinna, wspaniała, doskonała; to znaczy Kobieta, prawdziwa idealna i rzeczywista kobieta jednocześnie; istota, w której odbija się obraz Boga z absolutną przejrzystością, bez jakichkolwiek zakłóceń, tak jak dzieje się w każdej istocie ludzkiej.# Tłumaczenie na język polski, nr 474Nasze pozdrowienie staje się więc idealne. Czy staje się snem? Czy poezją? Czy hiperbole konwencjonalnej i pustej, jak często bywa w naszych zwyczajowych życzliwych słowach? Nie. Staje się idealne, ale nie irrealne. Chwilę jeszcze waszej uwagi. Gdy ludzie kierują swoje myśli i pragnienia ku ideałowi życia, natychmiast znajdują się albo w utopii, albo w retorycznej karikaturze, albo w iluzji, albo w rozczarowaniu. Człowiek ma nieugaszalną aspirację do idealnej i całkowitej doskonałości, ale nie osiąga jej sam, ani poprzez pojęcie, ani jeszcze mniej przez doświadczenie i rzeczywistość. Wiemy to; to dramat człowieka, upadającego króla.Ale spójrzcie, co się dzieje dziś rano: gdy zamykamy Sobór Watykański, świętujemy Najświerszą Marię, Matkę Chrystusa, a zatem, jak powiedzieliśmy kiedyś, Matkę Boga i naszą duchową Matkę. Mówimy o niej, że jest bezplamienna! To znaczy niewinna, wspaniała, doskonała; to znaczy Kobieta, prawdziwa idealna i rzeczywista kobieta jednocześnie: istota, w której odbija się obraz Boga z absolutną przejrzystością, bez jakichkolwiek zakłóceń, tak jak dzieje się w każdej istocie ludzkiej.# Model inspirujący, nr 475*# Cytat w języku włoskim i jego tłumaczenie na polski> **Włoski:** Non è forse fissando il nostro sguardo in questa Donna umile, nostra Sorella e insieme celeste nostra Madre e Regina, specchio nitido e sacro dell’infinita Bellezza, che può terminare la nostra spirituale ascensione conciliar e questo saluto finale? E che può cominciare il nostro lavoro post-conciliare? Questa bellezza di Maria Immacolata non diventa per noi un modello ispiratore? Una speranza confortatrice?> **Polski:** Nie jest może skupiając nasz wzrok na tej skromnej Kobiecie, naszej Siostrze i jednocześnie niebiańskiej Matce i Królowej, jasnym i świętym lustrzem nieskończonej Piękności, że możemy zakończyć naszą duchową wspinaczkę koncyliarną i ten ostateczny pozdrowienie? A co może rozpocząć naszą pracę po Soborze? Czy ta piękność Maryi Niepokalanej nie staje się dla nas inspirującym wzorem? Nadzieją pocieszającą?# Znaczenie historyczneOstatnie przemówienie Soboru Watykańskiego II z 8 grudnia 1965 roku ma istotne znaczenie historyczne:– **Data:** Wybór 8 grudnia, jako święta Niepokalanego Poczęcia, był celowy, aby połączyć zakończenie z fundamentalnym tajemnicą maryjną, która stanowiła podstawę dogmatu z 1854 roku. – **Trójka pojęciowa:** Maria jako Matka, Siostra i Królowa jednocześnie, stanowiąc syntezę relacji maryjnej w Kościele. – **Program pracy po Soborze:** Maria jako punkt wyjścia dla “pracy postkoncyliarnej”, wszystkie działania wdrażające postanowienia Soboru miały odbywać się pod jej opieką macierzną. – **Pełne włączenie:** Przemówienie kończy się odniesieniem do Marii jako “Kobiety idealnej i rzeczywistej jednocześnie”, co jest wyrazem przedwczesnego feminizmu chrześcijańskiego.# Połączenie z Mater EcclesiaeTo przemówienie stanowi uzupełnienie do przemówienia z 21 listopada 1964 roku (patrz wpis o *Mater Ecclesiae*). Oba teksty tworzą maryjny diptyk: w proklamacji z 1964 roku Maria jest ogłoszona Matką Kościoła, a w zamykającym przemówieniu z 1965 roku przedstawiona jako wzór dla pracy po Soborze mającej na celu wdrożenie odnowionego Kościoła przez Sobór.# Dodatkowa lektura– *Lumen Gentium* rozdział VIII – *Proklamacja Mater Ecclesiae* z 21 listopada 1964 roku – *Marialis Cultus* – *Ineffabilis Deus*

Dowiedz się więcej o Niepokalanego Poczęcia.