Pio XII – Haurietis aquas z niepokonanego zawodnika Chrystusa: serce Maryi i mariologia przed Soborem.

Encykliki Piusa XII z silnym przesłaniem maryjnym

Oprócz encyklik dogmatycznych *Munificentissimus Deus* (1950) i *Ad Caeli Reginam* (1954) oraz encyklik pasterskich *Le Pelerinage de Lourdes* (1957), Pius XII opublikował inne dokumenty o znaczącym wymiarze maryjnym: *Invicti Athletae Christi* (1957) o św. Andrzejze Boboli, *Haurietis Aquas* (1956) o Sakramentach Serca Jezusa oraz bulę *Ineffabilis Deus* (1954), która ogłosiła Rok Maryjny. Stanowią one najbardziej systematyczne nauczanie maryjne w okresie przed Soborem Watykańskim II.

Papież:

– Pius XII

Okres:

– Pontyfikat: 1939-1958

Encykliki w przeglądzie:

– *Haurietis Aquas* (1956) – *Invicti Athletae Christi* (1957)

Temat:

– Serce Maryi jako wzór dla świętych

*Haurietis Aquas* (15 maja 1956) – Serce Jezusa i Serce Maryi

Encyklika *Haurietis Aquas* (Jr 12, 3: «Z radością czerpajcie wody z źródła Zbawiciela») świętowała setną rocznicę rozszerzenia święta Serca Jezusa na całą Kościół uniwersalną przez Piusa IX (1856). Chociaż poświęcona jest głównie Sercu Chrystusa, zawiera obszerną sekcję maryjną dotyczącą Serca Maryi jako uzupełnienia Serca Jezusa:> “«Serce Jezusa i Serce Maryi, jak dwa ściśle połączone serca, tworzą jedno serce, czujące w jednym sensie, uczące w jednej nauce, rozlewające miłość w tej samej bliskości. Przed wszystkimi stworzeniami nieskończone Serce Chrystusa wznosi się, ale Serce Maryi jako pierwsze przyjęło Ducha Świętego, jako pierwsze zapaliło miłość Chrystusa na świecie, jako pierwsze doświadczyło bólu Chrystusa wraz z Chrystusem»”Serce Jezusa i Serce Maryi, jako dwa połączone serca, są jednym sercem, czującym w jednym sensie, uczącym w jednej nauce, rozlewającym miłość w tej samej bliskości. Choć nieskończone Serce Chrystusa wznosi się ponad wszystkie stworzenia, Serce Maryi jako pierwsze przyjęło Ducha Świętego, jako pierwsze zapaliło miłość Chrystusa na świecie, jako pierwsze doświadczyło bólu Chrystusa wraz z Chrystusem.

Devotywna uwielbienie obu serc

Tekst ten łączy teologicznie dwie devocje: do Świętego Serca Jezusa i Niepokalanego Serca Maryi, ukazując ich nieodłączność. Kościół katolicki czci oba Serca jako jedną devocję w dwóch wymiarach: bosko-ludzkim (Chrystus) i ludzko-marianym (Maria jako współdziałaczka w Sercu Chrystusa).

Invicti Athletae Christi (16 maja 1957), św. Andrzej Bobola i Maria

Encyklika poświęcona św. Andrzejowi Boboli, polskiemu męczennikowi XVII wieku (kanonizowany w 1938), zawiera refleksję nad Marią jako wzorem świętych męczenników. Maria była „męczennikiem bez krwi” z powodu połączenia z Synem na Krzyżu, i tym samym wzorem dla wszystkich męczenników.

Synteza nauczania maryjnego Piusa XII

Papież Pius XII (1939-1958) przeżywał jedną z złotych er mariologii magisterialnej. W ciągu dziewiętnastu lat swojego pontyfikatu stworzył:– 1942: Konsagracja świata Niepokalanemu Sercu Maryi (transmisja radiowa 31 października) – 1944: Ustanowienie święta Niepokalanego Serca Maryi dla całego Kościoła – 1945: *Bendito Quinquagesimo Anno*, 50. rocznica śmierci św. Jana Bosko – 1947: *Meditator Dei*, encyklikę o liturgii z sekcją maryjną – 1950: *Munificentissimus Deus*, definicja dogmatyczna Wniebowzięcia – 1952: Konsagracja Rosji Niepokalanemu Sercu – 1953: *Fulgens Corona*, encyklikę z okazji setnej rocznicy Niepokalanego Poczęcia – 1954: *Ad Caeli Reginam*, definicja Królowania Maryi, Rok Maryjny – 1956: *Haurietis Aquas*, Serce Jezusa i Serce Maryi – 1957: *Invicti Athletae Christi*, *Pielgrzymka do Lourdes*, setna rocznica objawień w Lourdes

Wpływ na Sobór Watykański II

Chociaż Pius XII zmarł cztery lata przed otwarciem Soboru (1962), jego nauczanie maryjne stanowiło podstawę teologiczną dla rozdziału VIII *Lumen Gentium*. Definicja Królowania, Wniebowzięcia oraz teologia obu Serc zostały bezpośrednio przyjęte przez Ojców Soboru w opracowywaniu mariologii soborowej.

Dodatkowa lektura

– Mariologia | *Munificentissimus Deus* | *Ad Caeli Reginam* | *Pielgrzymka do Lourdes (1957)* | *Lumen Gentium*, rozdział VIII