Hai điều răn lớn: Xuất 22, 1 Ts 1 và Mt 22

Tác giả: Prof. Dr. Daniel C. Afonso · Cập nhật 2026-09-23

Hãy yêu Chúa thần của bạn bằng cả trái tim, linh hồn và trí tuệ của bạn.
Mt 22,37

Chủ nhật thứ 30 của Mùa Thường niên năm A kết hợp ba văn bản xoay quanh mệnh lệnh yêu thương kép cấu thành toàn bộ mối quan hệ với Thiên Chúa và với người khác. Xuất 22,20-26 thể hiện yêu thương người khác bằng nghĩa vụ cụ thể về công lý: không áp bức người ngoại quốc, không làm tổn thương góa bụa và mồ côi, không bóc lột người nghèo bằng lãi suất. 1 Ts 1,5c-10 ca ngợi sự chuyển đổi của người Tessalonic từ thờ cúng ngoại thần sang thờ sống Chúa và chờ đợi Con Thiên Chúa từ trời. Mt 22,34-40 tổng hợp toàn bộ luật và các tiên tri trong hai mệnh lệnh: yêu Thiên Chúa bằng cả trái tim, linh hồn và trí tuệ, và yêu người khác như chính mình. Ba văn bản hội tụ: tình yêu Thiên Chúa không được thể hiện bằng tình yêu cụ thể đối với người nghèo, người ngoại quốc và mồ côi thì không phải là tình yêu Thiên Chúa. Và tình yêu không hướng đến Con Thiên Chúa từ trời thì không có tầm nhìn thích hợp.

I. Đọc đầu tiên: Xuất 22,20-26

Luật Xuất 22 thể hiện tình yêu người khác bằng những sự bảo vệ cụ thể cho những người dễ bị tổn thương nhất. «Đừng áp bức người ngoại quốc hay làm cho họ đau khổ, vì các ngươi cũng từng là người ngoại quốc trong đất Ai Cập» (Xuất 22,20). Lập luận này mang tính kỷ niệm: trải nghiệm bị áp bức phải tạo ra lòng thương xót, không phải là sự lặp lại chu kỳ. «Đừng làm tổn thương góa bụa hay mồ côi. Nếu họ kêu cứu đến Ta, Ta sẽ lắng nghe tiếng cầu xin của họ» (Xuất 22,21-22). Thiên Chúa lắng nghe những người không có người bảo vệ trên mặt đất: góa bụa và mồ côi có Thiên Chúa làm luật sư cho họ. Cấm đòi lãi suất từ người nghèo: «Nếu cho người nghèo tiền vay, đừng đòi họ lãi» (Xuất 22,24). Trả lại áo choàng trước hoàng hôn: đó là tấm chăn duy nhất của người nghèo, giữ lại nó qua đêm là để họ chết lạnh. Luật không trừu tượng: nó bảo vệ những cơ thể cụ thể của những con người cụ thể.

II. Đọc thứ hai: 1 Ts 1,5c-10

Phê-rơ nhắc lại sự đến của ông ở Tessalonic: «Các ngươi biết rõ những gì chúng ta đã làm ở giữa các ngươi» (1 Ts 1,5c). Cộng đồng trở thành người bắt chước Phê-rơ và Chúa Giêsu, đón nhận Lời trong nhiều thử thách với niềm vui của Thánh Linh (1 Ts 1,6). Kết quả là: «Niềm tin của các ngươi đã lan rộng khắp mọi nơi, và không cần phải nói nhiều về nó» (1 Ts 1,8). Sự chuyển đổi trở nên rõ ràng: «Các ngươi đã từ bỏ thờ cúng ngoại thần và chuyển sang thờ sống Thiên Chúa sống và chân thực, và chờ đợi Con Thiên Chúa từ trời, là Đấng cứu rỗi chúng ta từ sự giận dữ sắp đến» (1 Ts 1,9-10). Sự chuyển đổi có hai khía cạnh: từ bỏ thờ ngoại thần và chờ đợi Con Thiên Chúa. Không chỉ là đạo đức: là escatology. Sống tốt là có thể vì Con Thiên Chúa đã sống lại và cứu chuộc chúng ta khỏi cơn thịnh nộ sắp tới.

III. Phúc Âm: Mt 22,34-40

Khi biết rằng Giê-su đã làm im lặng những người Sa-đu-cê, các Phari-sê tập hợp lại và một nhà hiền triết trong số họ đặt câu hỏi cho Giê-su: «Thầy ơi, điều răn nào trong luật là quan trọng nhất?» (Mt 22,36). Giê-su trích dẫn từ Sách Xuất Hành: «Ngươi hãy yêu Chúa, Thiên Chúa của ngươi bằng cả trái tim, bằng tất cả linh hồn và bằng tất cả trí tuệ của ngươi; đó là điều răn quan trọng và đầu tiên» (c.37-38). Ngay sau đó, Ngài thêm: «Điều răn thứ hai cũng giống như vậy: Ngươi hãy yêu người lân cận như chính mình» (c.39). Từ «giống như vậy» là quyết định: hai điều răn không chỉ tương đương mà điều thứ hai có cùng bản chất với điều đầu tiên. Yêu người lân cận là giống như yêu Thiên Chúa vì người lân cận là hình ảnh của Thiên Chúa. Kết luận: «Cả hai điều răn này đều dựa trên toàn bộ luật và các tiên tri» (c.40). Giê-su không bãi bỏ luật mà Ngài đã tiết lộ nguyên tắc thống nhất và từ đó mà luật được rút ra. Xuất 22 là điều răn thứ hai được thực hiện: bảo vệ người ngoại quốc, góa bụa, mồ côi và người nghèo là yêu người lân cận như chính mình.

IV. Maria và tình yêu vô điều kiện

Điều răn đầu tiên yêu cầu tình yêu với «tất cả trái tim, tất cả linh hồn và tất cả trí tuệ»: sự toàn bộ của con người, không có gì giữ lại. Truyền thống thần học về Maria công nhận ở Maria là sinh vật sống trọn vẹn nhất điều này. Lời đồng ý của Maria tại Thông báo không chỉ là một câu trả lời một phần: đó là sự trao nộp toàn bộ bản thân Maria cho ý muốn của Thiên Chúa. Bài ca Magnificat là tiếng hát của trái tim yêu với tất cả linh hồn. Còn sự im lặng dưới thập tự giá là tình yêu với tất cả trí tuệ: tình yêu không chỉ là sự hiểu biết mà còn là tình yêu tồn tại ngay cả khi trí tuệ không đạt được. 1 Ts 1 mô tả những người «chờ đợi Chúa Con từ trời xuống». Maria đã nhận Chúa Con từ trời, đã sinh ra Ngài, đã thấy Ngài sống lại, đã thấy Ngài thăng thiên. Sự chờ đợi của Ngài bây giờ khác biệt: đó là sự chờ đợi của Parousia, sự hoàn thành cuối cùng, trong đó Ngài cầu nguyện cho những người vẫn đang chờ đợi lần đầu tiên.