Η υποδοχή της Ανακοίνωσης και η θέση της πίστης
Η αποδοχή της Ανακοίνωσης και η θέση της πίστης
Περιοριζόμενη στην αποδοχή του σωτηριακού έργου του Θεού, η μητρότητα της Μαρίας δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς πίστη. Γι’ αυτό η σκηνή τελειώνει με αυτές τις λέξεις: «Εδώ η δούλη του Κυρίου· ας γείνει σε μένα σύμφωνα με το λόγο σου», στις οποίες αναγνωρίζουμε την κορυφή κάθε θρησκευτικής συμπεριφοράς απέναντι στον Θεό, καθώς η Μαρία εκφράζει, σε ανώτερο βαθμό, την παθητική διαθεσιμότητα σε συνδυασμό με την ενεργή ετοιμότητα, το βαθύτερο κενό που συνοδεύει την μεγαλύτερη πληρότητα.
Όλη η παράδοση θα ενισχύσει αυτή τη σχέση μεταξύ μητρότητας και πίστης, φτάνοντας στο σημείο να κάνει τη μητρότητα μια μοναδική μορφή πίστης και την πίστη μια μοναδική μορφή μητρότητας. Η πίστη θεωρείται έτσι ως η αποδοχή και η δωρεά του Χριστού, ως η γέννησή του στην ανθρώπινη ιστορία.
Το έργο της χάρης πραγματοποιείται στην εγκατάλειψη μιας ζωής που κινείται και καθοδηγείται από την πίστη. Αυτή η πίστη, που το Συμβούλιο της Βατικανό Β’ στο έγγραφο «Dei Verbum»5 Η στάση εκείνου που απεμπιστεύεται πλήρως στον Θεό (που παραδίδει τον εαυτό του ελεύθερα και πλήρως στο Θεό), πρέπει να κατανοηθεί σωστά: δεν είναι πρωτίστως μια πράξη προσωπικής σκέψης, μια δημιουργία της ανθρώπινης νοημοσύνης, αλλά η αποδοχή της θεϊκής σκέψης και μιας σκέψης που εκφράζεται συγκεκριμένα με τη μορφή μιας λέξης. Η πίστη είναι το άνοιγμα σε αυτή τη λέξη και η αποδοχή όλης της σκέψης που εκδηλώνεται μέσα από αυτήν.
Η Μαρία αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα αυτής της αποδοχής:
- Η ακρόαση της Λέξης,
- Η διατήρησή της και η διαλογιστική της μελέτη σύμφωνα με το παράδειγμα των προφητών και των σοφών του Παλαιού Διαθήκης.
Όλες αυτές οι ιδιότητες μας επιτρέπουν να κάνουμε από την peregrinatio fidei (περιπλανία της πίστης) της Μαρίας ένα πρότυπο για το μονοπάτι κάθε πιστού. Η Μαριολογία έχει την ευθύνη να αναπτύξει το εξαιρετικό ταξίδι αυτής της μορφής που μας δίνεται με όρους ιστορικό-μιδράστικους, δηλαδή μέσω μιας ιστορίας που επιδιώκει να αφηγηθεί το κεντρικό μοντέλο ζωής πίστης, τριάδας και εκκλησιαστικής κοινότητας.
Η συνάντηση της λέξης με τη Μαρία
Για να αναπτυχθεί μια θεολογική κατανόηση της συνάντησης μεταξύ της Λέξης και της Μαρίας, δεν αρκεί απλώς η απλή βιβλική αφήγηση: απαιτείται θεολογική ανάπτυξη της συνάντησης. Καθώς πρόκειται για μια συνάντηση, θα είναι δυνατή μόνο αν είναι πλήρως προσωπική. Μόνο οι προσωπικές κατηγορίες θα μας επιτρέψουν να σεβαστούμε τη μοναδικότητα της μορφής της Μαρίας και τον ρόλο της δίπλα στον Ιησού. Η Μητέρα ως πρότυπο της κόρης της Σιών πρέπει να σκεφτεί όχι σύμφωνα με ατομιστικά μοντέλα, αλλά σύμφωνα με κοινοτικά και ιστορικό-σωτηριακά μοντέλα.
Σχόλια σχετικά με τον όρο πλήρης χάρης στην Ενκυκλίκο …
Redemptoris Mater 8, ο Άγιος Ιωάννης Παύλος Β’ συλλαμβάνει μια σύνθεση των αποκαλύψεων και των υποσχέσεων του Παλαιού Διαθήκης. Συμπεραίνει ότι «στο μυστήριο του Χριστού, είναι ήδη παρούσα πριν από τη δημιουργία του κόσμου, ως εκείνη που ο Πατέρας επέλεξε ως Μητέρα του Υιού στην Ενσάρκωση, και μαζί με τον Πατέρα, ο Υιός την επέλεξε, εμπιστεύοντάς την στον Άγιο Πνεύμα».Εδώ έχουμε μια προσωπική γλώσσα που, με έμφαση στην επιλογή ή την εκλογή, αναφέρεται σε ιστορίες κλήσης, παρουσιάζοντας έτσι τη Μαρία στο φως της κλήσης του Θεού. Αυτή η ένδειξη είναι πολύτιμη, καθώς μας επιτρέπει να ανακτήσουμε ορισμένα κρίσιμα σημεία της μορφής της Μαρίας σε σχέση με τον Θεό του έλεος (hesed) και της λέξης (dabar): η κλήση, πράγματι, προηγείται της εκλογής και ακολουθείται από ένα καθήκον, και όλα τα τρία αντιστοιχούν στη Μαρία σε μια δυναμική που την παρουσιάζει ενωμένη με πολύ ιδιαίτερο και εξαιρετικό τρόπο με τον Χριστό και ως αγαπημένη αυτού του αγαπημένου Υιού.Η εκλογή της ΜαρίαςΕκλογή είναι ένας όρος που, στις αφηγήσεις των επαγγελματικών αφηγήσεων, επιστρέφει σε μια θεία απόφαση πριν από τη γέννηση: αυτό είναι ό,τι μας λένε ο Ιερεμίας και ο Παύλος, αλλά κυρίως αυτό που λέγεται για κάθε Χριστιανό:>>Αυτή η εκλογή δεν αναφέρεται σε μια γενική θεία βούληση, αλλά σε εκείνη που ο Πατέρας εξέφρασε στέλνοντας τον Υιό. Τελικά, αυτή η εκλογή είναι τίποτα άλλο από τη ρίζα του Ευαγγελίου, η αιώνια βάση του.Συγκεντρώνοντας τα καλύτερα στοιχεία της μαριολογίας, ο Άγιος Ιωάννης Παύλος ο Δεύτερος θα προσεγγίσει αυτό το θέμα με τον πιο ευρύ τρόπο και θα το κάνει στο Redemptoris Mater 8, όπου σχολιάζοντας το πέρασμα από την Ανακοίνωση θα παρατηρήσει ότι η Μαρία είναι παρούσα στο μυστήριο του Χριστού «πριν από τη δημιουργία του κόσμου», ως εκείνη που ο Πατέρας «έλεξε ως μητέρα του Υιού του στην Ενσάρκωση», και μαζί με τον Πατέρα, ο Υιός την επέλεξε, εμπιστεύοντάς την αιώνια στον Άγιο Πνεύμα. Η Μαρία είναι ενωμένη με τον Χριστό με έναν πολύ ιδιαίτερο και εξαιρετικό τρόπο, και με τον ίδιο τρόπο αγαπιέται αιώνια σε αυτόν τον αγαπημένο Υιό, σε αυτόν τον Υιό που είναι συνυφασμένος με τον Πατέρα, στον οποίο συγκεντρώνεται όλη η «δόξα της χάρης».Στο ν. 9 της Η «Redemptoris Mater» θα συνοψίσει αυτές τις ενδείξεις καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι:«Η επιλογή της Μαρίας είναι αρκετά εξαιρετική και μοναδική. Από εκεί προκύπτει και η ιδιαιτερότητα του ρόλου της στο μυστήριο του Χριστού».Ωστόσο, στο ν. 11, ανακαλύπτουμε ότι, ως σημάδι της θείας εκλογής, η Μαρία…«Θέτει τον εαυτό της στην καρδιά εκείνης της εχθρότητας, εκείνης της πάλης που συνοδεύει την ιστορία της ανθρωπότητας στη γη και την ιστορία της σωτηρίας. Αυτή η εκλογή είναι ισχυρότερη από οποιαδήποτε εμπειρία του κακού και της αμαρτίας, από όλη εκείνη την εχθροτικότητα που σημαδεύει την ιστορία του ανθρώπου».Γενικά, μπορεί να ειπωθεί ότι η εκλογή της Μαρίας ως μητέρας είναι «ιδιαίτερη» μέθοδος πρόσβασης στο μυστήριο αυτού του Υιού, Σωτήρα της ανθρωπότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, η μητρότητα, υλοποιώντας τον εαυτό της σε προσωπικό επίπεδο, προετοιμάζει τη Μαρία για το έργο της και της δίνει την κινητικότητα για μια συνεπή απάντηση. Υπάρχει κάτι που ανήκει σε κάθε μαθητή και κάτι που ανήκει αποκλειστικά στη Μαρία.Ο γεγονός ότι το «ναι» της Μαρίας αποστρατικοποιείται, κοινωνικοποιείται και μετατρέπεται σε χώρο και υπόστρωμα κοινότητας ανήκει σε κάθε μαθητή, λόγω εκείνης της χάρης που τον εκλέγει να συμμετάσχει στο έργο του Χριστού. Από την άλλη, μόνο η εκλογή της Θεοτόκου στη μητρότητα ανήκει στη Μαρία. Μπορεί επίσης να παρατηρηθεί ότι η θέση αυτής της κοινότητας καταλαμβάνεται ταυτόχρονα προσωπικά, με τον πιο απτό τρόπο, από τη μητέρα του Ιησού, η οποία στο έργο της είναι επίσης η μητέρα των αδελφών του.Αυτό είναι το μυστήριο της ελευθερίας της Μαρίας. Το ελεύθερο «ναι» της, που απαιτείται από εκείνη την θεϊκή ελευθερία που καθορίζει οριστικά το νόημα του κόσμου, περιλαμβάνεται, ως προσωπική και ελεύθερη πράξη, στην θεϊκή απόφαση για τον κόσμο. Το ερώτημα αν η Μαρία θα μπορούσε ή όχι να αποφύγει αυτή τη συνεργασία υπερβαίνεται σε αυτή την αιώνια συμφωνία ελευθερίας που συνδυάζει την πεπερασμένη και την άπειρη ελευθερία.Αυτό το σύμφωνο πρέπει να ερμηνευθεί ως εξής: η δημιουργική πεπερασμένη φύση της Μαρίας, όπως κάθε άλλου ανθρώπου, αλλά ακόμη περισσότερο λόγω της αμμόλυτης δημιουργίας της, διατηρεί μια αναφορά σε μια μεταγενέστερη έννοια, σε μια μεταφυσική αλήθεια και αγάπη που, λόγω της ανισορροπίας της, αντιπροσωπεύει τον τελικό λόγο της ανθρώπινης ατέλειας.Η ατελής συμφωνία της ανθρώπινης φύσης με την ανάγκη του απεριόριστου επιλύεται στη Μαρία μέσω της δεκτικής σχέσης μεταξύ του απεριόριστου αγάπης του Υιού και του περιορισμένου αγάπης της μητέρας, η οποία, με χάρη και συμμετοχή, δίνει στο περιορισμένο άγγιγμα της μητέρας την καθολικότητα και την οριστικότητα που είναι εγγενείς στο μυστήριο του Υιού που μπήκε στον ανθρώπινο κόσμο. Σε αυτή τη μητέρα, πλήρως απορροφημένη στην σωτηριακή αγάπη του Υιού, η δυνατότητα της αμαρτίας δεν ρίχνει σκιά. Η λύτρωσή της από την πρωτόγονη αμαρτία, που η πίστη της Εκκλησίας συνδέει με μια χάρη που προστατεύει τη Μαρία από τη σύλληψή της, φαίνεται ως εκδήλωση της θεϊκής αγάπης.Η εκλογή της Μαρίας, επιθυμητή σε ένωση με τον Ιησού, δίνει στον δημιουργημένο κόσμο μια τελειότητα χάρης που αλλιώς δεν θα ήταν προσβάσιμη: στη Μαρία, όχι μόνο εκλέγεται αυτός που είναι προστατευμένος από κάθε τρέχουσα και πρωτόγονη αμαρτία με τα méριτα του Χριστού, αλλά και στην Μητέρα του Ιησού εκφράζεται αυτή η λαχτάρα που διαπερνά τη δημιουργία. Στη Μαρία, η δημιουργία επιστρέφει στον Δημιουργό της ως έπαινος, ευχαριστία και τέλειο τραγούδι αγάπης.Η Μαρία είναι το αποκορύφωμα μιας ιστορίας δυναμισμού που κινείται από τη χάρη του Χριστού και έχει ως προορισμό να επαναφέρει τα πάντα σε αυτόν. Η κοινωνία της Μαρίας με εκείνο το Πνεύμα που είναι δύναμη του δώρου της ζωής σε μορφή τριάδας, από τη μία πλευρά, την καθιστά σύμβολο της νέας ανθρωπότητας που φέρνει ο Χριστός, και από την άλλη, την διαμορφώνει σύμφωνα με τους αρραβωνιαστικούς όρους της Εκκλησίας.Το Πνεύμα είναι το Πνεύμα του Ιησού, και λόγω της παρουσίας του, είναι η Μαρία που μεταμορφώνεται και γίνεται η διαφάνεια του έρωτά του. Στην πράξη, η μητρότητα είναι η προσωπική δομή που η χάρη αναλαμβάνει στη Μαρία: μια μητρότητα στην οποία «ο Θεός είναι ο Πατέρας», μια μητρότητα που πρέπει να θεωρηθεί αποκλειστικά από την προοπτική της υπερβατικότητας και όχι μόνο σε σχέση με τη μητέρα και την κατάστασή της ως μητέρας. Επομένως, η θεϊκή της μητρότητα ολοκληρώνεται ως μητέρα όλων των πιστών,Ο Θεός, στην πραγματικότητα, «μας επέλεξε σε αυτόν πριν από τη δημιουργία του κόσμου για να είμαστε αγίοι και αψεγάδιαστοι ενώπιον του σε αγάπη» (Εφесяς 1,4).
>
«αγαπητοί μαθητές».
Για να εμβαθύνετε στη σκέψη σχετικά με την υποδοχή της Μαρίας στην Ανακοίνωση και το ταξίδι πίστης της, συμβουλευτείτε την εγκύκλιο Redemptoris Mater του Ιωάννη Παύλου Β’, η οποία εξετάζει διεξοδικά την πίστη της Μαρίας από την Ανακοίνωση μέχρι την Πεντηκοστή.
Εμβαθύνετε στις σπουδές σας: εξερευνήστε τη Μαριολογία, τη Θεολογία της Μαρίας, τις Μαριανές εμφανίσεις και το Μεταπτυχιακό στη Μαριολογία.
Μεταπτυχιακό στη Μαριολογία
Θέλετε να εμβαθύνετε στη μελέτη της Μαριολογίας; Ανακαλύψτε το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μαριολογίας του Locus Mariologicus – μια ακαδημαϊκή εκπαίδευση που συνδυάζει αυστηρή θεολογία, πνευματική ζωή και ζωντανή παράδοση της Εκκλησίας.
Responses