Jan Paweł II – List do rodzin i list do kobiet: Maryja i geniusz kobiecy

• List do Rodzin (1994) – 2 lutego 1994 r.
• List do Kobiet (1995) – 29 czerwca 1995 r.

Kontekst historyczny

• Rok Rodziny (1994)
• Konferencja ONZ w sprawie Kobiet (1995) – Pekin, 4-15 września 1995 r.

Treść listów

List do Rodzin (2 lutego 1994 r.)

…W święto Przedstawienia Pańskiego, który jest wyjątkowym wydarzeniem maryjnym w liturgii, opublikowano List do Rodzin. W końcowej części listu poświęcono uwagę Świętej Rodzinie z Nazaretu jako modelowi współczesnej rodziny chrześcijańskiej:

“Nazaret jest ‘szkołą’, którą powinni odwiedzać wszyscy rodzice i dzieci chrześcijan. Tam nauczmy się, jak miłość rodzinna jest uwielbieniem tajemnicy innej osoby. Maria i Józef, jego rodzice, ustanowili Jezusa, ale jednocześnie od niego uczyli się sami, a nawet stali się jego uczniami.”

List do Kobiet (29 czerwca 1995 r.)

List do Kobiet został napisany w okresie zbliżającej się IV Konferencji Światowej ONZ w sprawie Kobiet (Pekin, wrzesień 1995 r.). Papież Jan Paweł II chciał, aby Kościół katolicki wysłał jasny sygnał na tę konferencję dotyczący godności kobiety, i uczynił to poprzez ten list.

Centralną postacią jest tu Maria. W paragrafie 11 poświęcono jej uwagę jako ostatecznemu modelowi godności kobiecej:

“Największą spośród wszystkich kobiet jest Błogosławiona Dziewica Maria. Ona, w której doskonale objawiła się boska godność macierzyństwa ludzkiej ciała, jest najwyższym wzorem kobiety. W Marii wierzymy, że nasza pierwotna ‘matrimość’ jest szlachetna i wysoka ponad każdą zdolność ludzką. Maria uczy nas, że kobieta nie jest niższa, ale wyjątkowa i esencjalna.”

List rozwija oryginalną koncepcję mariologii Jana Pawła II – “genius feminus”. Maria jest doskonałym uosobieniem tego geniuszu:

“Maria jest manifestacją tego ‘geniusu kobiecego’. Jest ona wzorem tej wyjątkowej godności…”

• Zdolność do słuchania i przyjmowania: Maria słucha Słowa (Łk 1,38)
• Zdolność do kontemplacji: Maria zachowuje w sercu (Łk 2,19)
• Zdolność do ofiarowania: Maria oferuje Syna w Świątyni, potem na Kalwarii
• Zdolność do nawiązywania więzi: Maria jednoczy apostołów i Kościół (Dz 1,14)

Przepraszanie (List do kobiet nr 3)

Jednym z najbardziej zaskakujących tekstów Listu jest przepraszanie Jana Pawła II kobiet za historyczne krzywdy wyrządzone im przez Kościół:

“Jeżeli doszło do jakichkolwiek obrażeń wyrządzonych kobietom przez samą Kościół… prosimy o miłosierdzie w imieniu Pana.”

Taki akt przepraszania, potwierdzony później podczas Roku Świętego 2000, ukazuje magiasterium maryjno-kobiecym, które nie jest apologetyczne, ale krytyczne, przypominające i dialogowe.

Podsumowanie: trójca Maria – Kobieta – Rodzina

Trzy wielkie dokumenty Jana Pawła II o kobiecie, Mulieris Dignitatem (1988), List do Rodzin (1994), List do Kobiet (1995), wraz z encyklikami maryjnymi (Redemptoris Mater 1987, Rosarium Virginis Mariae 2002) tworzą najbardziej rozwinięte w historii papieskiej nauczaniu o kobiecie i rodzinie.

Dodatkowa lektura

Mulieris Dignitatem | Redemptoris Mater | Rosarium Virginis Mariae | Familiaris Consortio | Rok Maryjny 1987-1988