Advent: weet u wat we bidden?

De Advent is een kenmerkend element van het westerse christendom. De bijbelteksten, eucharistische gebeden en liturgische gezangen (in de Romeinse ritus, maar ook in de Ambrosiaanse en Mozarabische ritus) tijdens deze periode zijn onovertroffen.

De recente hervorming heeft het aanzienlijk verrijkt door de thema’s en inhoud met meer precisie te definiëren. Daarom presenteert de Advent zich als een valabele school van spiritualiteit, niet alleen voor de liturgische tijd die hij vertegenwoordigt, maar voor de hele periode tussen Pinksteren en de Parusia.

De bijbellezingen, zowel in de eucharistie als in het Oficium, zijn op een thematische manier georganiseerd om zo een zo compleet en harmonieus mogelijk beeld te schetsen.

De evangeliënlezingen hebben tijdens elk Adventdoming unieke kenmerken:

• Verwijzen naar de komst van de Heer aan het einde der tijden (eerste zondag),
• betreffen Johannes de Doper (tweede en derde zondag),
• en de directe voorlopers van de geboorte (vierde zondag).

De bijbellezingen uit het Oude Testament zijn profetieën over de Messias en het tijdperk der verlossing, voornamelijk afkomstig uit het boek Jesaja. De apostelgezangen bevatten oproepen en aankondigingen, in overeenstemming met de kenmerken van deze tijd.

Voor de feestdagen is er een dubbele reeks lezingen, in verband met de twee periodes die het Adventum omvat. Voor het eschatologisch Adventum worden de messiaanse orakels van de profeet Jesaja, de typische auteur van deze periode, gelezen volgens een semi-continuïteitslezing, dat wil zeggen in antologische volgorde van de tekst. De evangelieperikop die hieruit voortvloeit, toont ofwel de vervulling van deze voorspellingen, of probeert een verband te leggen met de prediking en het werk van Johannes de Doper, vooral vanaf de vijfde dag van de derde week.Van 17 tot 24 december worden de gebeurtenissen die voorafgingen aan de geboorte van de Verlosser continu gelezen in de kinderverhalen van de evangeliën.De eerste lezing, ook uit het Oude Testament, benadrukt de messiaanse orakels of de teksten die hier thematisch mee verbonden zijn. Terwijl tijdens het liturgische jaar de evangelielezing meestal dominant is in het misvier, vanwege de historische context van het eschatologisch Adventum, is tot 16 december het memorium de norm: de orakels over de Messias en zijn tijd, vooral die van profeet Jesaja, vormen het uitgangspunt om hun vervulling in het Evangelie te zoeken.Zelfs de lezingen uit het dagelijkse gebed worden altijd uit het Oude Testament genomen. Tijdens het Adventum worden passages uit het boek Jesaja gelezen, aangevuld met het boek Rut, dat als profetisch wordt beschouwd, en enkele profetieën uit het boek Micha.De Messiaanse OrakelsDe prediking van Jesaja, waarvan we ons hier op dit punt tot deze profeet beperken, die leefde tussen het eind van de 8e en het begin van de 7e eeuw v.Chr. (Is 1-39), vindt plaats in een tijd van afwijking van de wet en ontrouw aan de verbond, tussen de thema’s van zondenkennis en dreiging van straf en het aankondigen van een nieuwe toekomst voor Israël en de mensheid. Het klassieke thema van het afvallige en prostitueerde Israël staat in schril contrast met de liefdevolle en vurige liefde van YHWH.Het boek der Troost of Tweede Jesaja (Is 40-55) verwijst naar een profeet die leefde tijdens de ballingschap, die de situatie van het Babylonische ballingschap analoog interpreteert aan de Egyptische slavernij: hij kondigt een tweede bevrijding en een nieuwe verbond en een universeler uitgangspunt voor een beloofde land aan, in eschatologische perspectief.Een herhaalde nadruk wordt gelegd op de innerlijke vernieuwing: deze zal plaatsvinden door de Geest die God aan zijn volk zal geven. De ontvangers van deze transformatie zullen de armen en nederigen (de *anawin*) zijn, de vertrouwers in YHWH: zij zijn de dragers van de beloften, uit hen zal het messiaanse volk voortkomen. In deze boodschap wordt een meer spirituele interpretatie van de verbond duidelijk.

Uit deze orakels blijkt de oorspronkelijke betekenis van het door openbaring verrichte verhaal: de blik op de toekomst, in contrast met het geheugen van het verleden en de ervaring van het heden, laat zien dat YHWH een eenheidsproject voor de redding van de mensheid stap voor stap ten uitvoer brengt.

De geschiedenis wordt alleen begrijpelijk en krijgt betekenis vanuit het geloof, omdat God de gebeurtenissen leidt met een kracht die alle obstakels overstijgt. Het koninkrijk zal zeker komen. De toekomst heeft de betekenis van een creatieve daad die de oude dingen, verwoest en verval door zonde, omver werpt om het woestijnland opnieuw tot bloei te brengen als paradijs of Eden, dat wil zeggen, om de mens terug te brengen naar zijn oorspronkelijke integriteit.

Voor Israël en voor het volk van de nieuwe verbond bestaat er altijd een gevaar: dat van religieuze formaliteit, die de valse zekerheid voedt dat men rechtvaardig is zonder bekering, omdat men gelooft in de beloften en de wet naleeft, formeel vastgelegd in bepaalde religieuze of ascetische praktijken.

Gebed van de Advent
Paus Franciscus

Om Je te verwelkomen,
Om onze aarde voor te bereiden,
Om in U te geloven,
Onze grote Heer,
Is er niets buitengewoons te doen:
Het is genoeg om een zuiver en onvervalst hart te hebben,
Een zoet en kwaadloos blik.
Het is genoeg om op je lippen glimlach en vreugde te plaatsen.

Het is genoeg om je handen te openen om te geven en te delen.
Om aandachtig en trouw te zijn aan Uw woord.
Om liefdevol te zijn, zonder de warmte te meten.
Om naar Uw oproep te luisteren en van leven te veranderen, Heer!
Kom maar, Heer!

De aarde en haar bewoners,
Door U veranderen de kleuren van het leven.

Amen.

Om dieper in te gaan op het mariane gebed tijdens de Advent, raadpleeg de apostolische exhortatie Marialis Cultus van Paulus VI over de aanwezigheid van Maria in de liturgie en het gebed van de Kerk.

Dieper bestuderen: verken Mariologie, Theologie mariana, Maria-verschijningen en de Postgraduaat in Mariologie.