De aanbidding van Maria en afbeeldingen – volgens de doctrine van paus Gregorius II, Gregorius III en het Tweede Concilie van Nicea (Doctrina pontifícia IV, nn. 62-97)

Papen: Gregorius II (715-731) en Gregorius III (731-741), samen met het Tweede Concilie van Nicea (787), voorgezeten door de legaten van paus Adrianus I, vormen een van de rijkste periodes in de mariologie van de concilies wat betreft de aanbidding van afbeeldingen van Maria en de uitspraken van het geloof.Collectie: Doctrina Pontificia IV: Documenta Mariana, nn. 61-91Papen: Gregorius II (715-731) | Gregorius III (731-741) | Adrianus I (772-795)Concilie: Tweede Concilie van Nicea (787)Thema: Aanbidding van afbeeldingen van Maria, uitspraken van het geloofGregorius II (715-731), nn. 62-66: geloof en afbeeldingen van MariaDe vijf documenten van Gregorius II (nn. 62-66) behandelen twee verwante onderwerpen: de Maria-verkondiging en de aanbidding van heilige afbeeldingen van Maria. Deze paus stond tegenover het opkomende iconoclasm van keizer Leo III Isauricus, die wilde dat heilige afbeeldingen, inclusief die van Maria, vernietigd werden. Gregorius II verdedigde met kracht dat de aanbidding van afbeeldingen van Maria gerechtvaardigd en traditioneel is binnen de Kerk, waarbij hij onderscheidde tussen *latria* (aanbidding, alleen voor God) en *dulia*/ *proskynesis* (aanbidding, aan heiligen en hun afbeeldingen).> “Imaginem Sanctae Dei Genitricis semperque Virginis Mariae… pie veneramur, non adoramus… quod est solis Dei, sed honoramus propter eam quam repraesentat”> (De afbeelding van de Heilige Moeder van God en altijd Maagd Maria… wij vereeren haar met eerbied, niet aanbidden… wat alleen aan God is, maar eren vanwege haar die zij voorstelt.)Gregorius III (731-741), n. 67: aanbidding van afbeeldingen van MariaGregorius III verdiepte de theologie rond Maria-afbeeldingen en riep het Tweede Concilie van Rome (732) bijeen, dat de positie van Gregorius II bevestigde. Zijn decreet veroordeelde iconoclasm en verdedigde de kerkelijke traditie om afbeeldingen van Maria aan te bieden als een rechtmatige uitdrukking van het geloof in Maria Theotokos en Aeiparthenos.Tweede Concilie van Nicea (787), nn. 69-91: 23 uitspraken van het geloof en de aanbidding van MariaHet Zevende Oecumenische Concilie, geroepen door keizerin Irene en voorgezeten door patriarch Tarasius van Constantinopel met de legaten van paus Adrianus I, wijdde 23 documenten (nn. 69-91) aan Maria. Dit is het grootste blok van oude christelijke conciliaire teksten over Maria. De behandelde onderwerpen zijn:– Maria-uitspraken van het geloof (meerdere bisschoppen ondertekenen het geloof van Efeze, Calcedon en Lateran van 649) – De rechtmatige aanbidding van Maria: onderscheid tussen *latria* (godsdienstige aanbidding) en *proskynesis*/ *dulia* (specifieke aanbidding van Maria) – Afbeeldingen van Maria: de afbeelding verwijst naar het prototype; door de afbeelding van Maria te aanbidden, eert men de eigenlijke Maria TheotokosMaria en de Kerk: Maria als type en model van de Kerk

«Ten timian kai hagian eikona tes hyperendoxou Theotokou kai Aeiparthenos Marias… proskynountes timan, to prototype anapheroimien»

De kostbare en heilige afbeelding van de glorieuze Moeder Gods en Altijd-Maagd Maria… eerbiedigend haar met eerbied, verwijzen we naar het prototype.

Sint Leo III (795-816), nn. 92-97: symbolen van het geloof

De paus die Karel de Grote kroning gaf (800), bevestigde en stuurde Maria-gerelateerde symbolen van het geloof naar de Frankische en Romeinse kerken, herstellend de eenvormigheid van het geloof in de goddelijke moederschap en de eeuwige maagdelijkheid van Maria. De zes documenten (nn. 92-97) van Leo III vormen een brug tussen de patristische-conciliaire theologie en de middeleeuwen.

Aanvullende lectuur

Onderzoek Mariologie, Lumen Gentium, hoofdstuk VIII, Rosarium Virginis Mariae en Postgraduaat in Mariologie.