Mariologia św. Antoniego z Lizbony

# Antoni z Lizbony(zm. 1231)**Informacje o jego życiu**Dane na temat jego życia pochodzą z tzw. *legend* które zaczęły się mnożyć jeszcze przed jego śmiercią, ze względu na otaczającą go sławę świętości i niezwykłe wydarzenia, w których stał się bohaterem.Antoni urodził się w Lizbonie około 1195 roku. W młodości wstąpił do Zakonu Kanoniów Regularnych Świętego Augustyna i studiował w Coimbrze. Po święceniach kapłańskich dołączył do Zakonu Braci Mniejszych i osobiście poznał św. Franciszka z Asyżu podczas pierwszego Kapitłu Zakonu. Łączył obowiązki związane z jego Zakonem z posługą kaznodziejską wśród ludu, w której osiągał ogromny sukces dzięki przykładowi swojej świętości i urokowi osobistemu. Nazywany był “Doktorem Ewangelicznym”. Zmarł nagle w młodym wieku, w 1231 roku, w pobliżu Padwy, mając zaledwie 36 lat i został kanonizowany następnego roku. W 1946 roku papież Pius XII ogłosił go Doktorem Kościoła.**Myśl mariologiczna świętego Antoniego z Padwy**Nie została ona sformułowana w sposób techniczny i systematyczny w ramach teologii, ale nie brakuje jej głębi i jest bardzo trafna dzięki retorycznemu charakterowi wypowiedzi, które ujawniają oryginalne cechy jego osobowości:– jasność myślenia, – prostota języka, – zdolność skutecznego komunikowania się z odbiorcami.Dlatego jego nauczanie o Maryi można określić jako *mariologię kerigmacyjną*, ponieważ ma na celu bardziej ogłoszenie niż nauczanie. Wyjaśnia to, dlaczego poświęcił się kaznodziejstwu, a szczególnie kazaniom na święta maryjne obchodzone w tamtym czasie:– Purifikacja, – Anuncjacja, – Wniebowzięcie, – Narodzenie.Dodatkowo należy wspomnieć kazanie z trzeciego niedzielnego okresu Wielkiego Postu, w którym komentuje Łk 11,27: “Błogosławiony brzuch, który cię nosił”.W swoich kazaniach odnosi wiele tekstów z Starego i Nowego Testamentu do Maryi i często odwołuje się do tradycji Ojców Kościoła i teologów, którzy go poprzedzali. Jego nauczanie mariologiczne obejmuje wszystkie tajemnice życia Maryi, ze szczególnym naciskiem na fundamentalną prawdę o boskim macierzyństwie, w którym Antoni dostrzega wybór Boga wobec Maryi.Niektóra niepewność dotyczy jego stanowiska w sprawie tajemnicy Niepokalanego Poczęcia. W kazaniach często wzywał do podziwiania, chwalenia, kochania i wzywania Najświętszej Dziewicy, naszej Królowej, schronienia dla grzeszników, gwiazdy prowadzącej do zbawienia.**III Niedziela Wielkiego Postu****Błogosławiona Maria**W tym czasie kobieta podniosła głos wśród tłumu i powiedziała do niego: „Błogosławiony brzuch, który cię nosił, i piersi, które cię karmiły” (Łk 11,27). Także mąż mówi do narzeczonej w Pieśni: „Twój głos słodki rozbrzmiewa w moich uszach. Prawda, słodki jest twój głos” (Kt 2,14). Słodki głos to chwalebne pochwały Błogosławionej Dziewicy, która wydaje bardzo słodki dźwięk dla Uszy Narzeczonego, czyli Chrystusa, Syna tej samej Dziewicy. Dlatego wszyscy i każdy powinni podnieść głos, by chwalić Błogosławioną Marię i mówić do Jej Syna: „Błogosławiony brzuch, który cię nosił, i piersi, które cię karmiły”.„Błogosławiony” oznacza dobrze rozwinięty. Błogosławiony ten, kto ma wszystko, czego pragnie, i nie chce niczego złego. Błogosławiony ten, dla którego spełniane są wszystkie jego pragnienia. Dlatego brzuch Błogosławionej Dziewicy jest błogosławiony, ponieważ przez dziewięć miesięcy nosił w sobie całe dobro, najwyższe dobro, chwalebność aniołów, pojednanie grzeszników. Dlatego Augustyn pisze: „Według ciała jesteśmy pojednani tylko z Synem. Ale według boskości nie jesteśmy tylko z Synem. W rzeczywistości Trójca pojednała się z nami, ponieważ Trójca uczyniła Słowo ciałem”. Dlatego piersi Błogosławionej Dziewicy są błogosławione, jak mówi św. Augustyn w książce *O naturze i łasce*: „Wykluczmy więc Świętą Maryję, wobec której nie chcę podnosić żadnych pytań o grzech, gdyż tak jak wiemy, więcej łaski, aby pokonać grzech we wszystkich aspektach, zostało dane tej, która zasłużyła poczęć i urodzić tego, który, jak wiadomo, nie miał grzechu. Dlatego oprócz tej Dziewicy, gdyby wszyscy święci zebrali się razem i zapytano ich, czy mają jakiś grzech, odpowiedzieliby tak samo, jak powiedział Jan: „Jeśli powiemy, że nie mamy grzechu, oszukujemy samych siebie i prawda nie jest w nas” (1 J 1,8)”. Ta chwalebna Dziewica została uniemożliwiona i wypełniona wyjątkową łaską, aby w swoim brzuchu mieć owoc tego, kogo miała jako Pana wszechświata od początku.Błogosławiony jest łon, z którego na chwałę swojej Matki, Syn mówi w Pieśni: „Twój łon jest jak góra pszenna otoczona goździkami” (Ps 72,2). Łon Błogosławionej Dziewicy był jak góra pszenna. Gromadził w sobie wszystkie przywileje i nagrody zasług. Jak ziarno, ponieważ w nim, za pośrednictwem prawdziwego Józefa, ziarno było przechowywane jak w magazynie, aby cały Egipt nie zgubił się z głodu (por. Rodz 41,36).Nazywa się go „pszenicą” dlatego, że po oczyszczeniu jest przechowywany w spichlerzach lub też dlatego, że jego ziarna są mielone i rozdrabniane. Biały wewnątrz i czerwony na zewnątrz oznacza Jezusa Chrystusa, który przez dziewięć miesięcy ukryty był w błogosławionym łonie Błogosławionej Dziewicy, a potem zmielony dla nas na krzyżu. Biały dla niewinności życia i czerwony dla przelania krwi. Ten szczęśliwy łon otoczony był goździkami. Goździk nazywa się tak, ponieważ wydaje się pochodzić z mleka, co symbolizuje dziewictwo Błogosławionej Dziewicy ze względu na jego biel. Jej łon był „otoczony”, to znaczy wzmocniony doliną pokory. Co do goździków, one reprezentują podwójne dziewictwo, zewnętrzne i wewnętrzne. Dlatego Augustyn mówi: „Jedyny Syn Boga, gdy został pojęty, przyjął od Dziewicy rzeczywistość ciała. A przy narodzinach zachował w swojej Matce niewinność” (De Incarnatione 12,4).Niech błogosławiony będzie łon, który cię przyniósł!Naprawdę błogosławiony, bo przyniósł Ci Boga i Syna Bożego, Pana aniołów, Stwórcę nieba i ziemi, Zbawiciela świata. Córka przyniosła Ojca. Biedna Dziewica przyniosła Syna.O anioły, serafiny, cherubiny i arkaniny, pochylcie głowy i uklęknijcie przed świątynią Syna Bożego, sanktuarium Ducha Świętego, błogosławionym łonem otoczonym goździkami, mówiąc: „Błogosławiony łon, który cię nosił”. O ziemskie dzieci Adama, którym ta łaska, ten wyjątkowy przywilej został nadany, pokornie uklękajcie na ziemi i chwalcie wysoki i wzniosły tron prawdziwego Salomona, mówiąc: „Błogosławiony łon, który cię przyniósł!”.Następnie słowa: „i piersi, które cię karmiły”. Salomon mówi o nich w Księdze Przypowieści: „Jak jelenie pragnące, tak i ja pragnę twoich piersi. Twoja miłość zachwyca mnie na zawsze” (Pr 5,19). Zwróć uwagę, jak jeleń, zgodnie z traktatem nauk przyrodniczych, rodzi się w ruchliwej drodze, wiedząc, że wilk unika utartych ścieżek ze strachu przed ludźmi. Ta ukochana jelenia to Błogosławiona Dziewica, która urodziła, dzięki łasce, w odpowiednim czasie i na utartej drodze, czyli w schronieniu, ukochaną jelenię, czyli Syna Bożego. Dlatego Lucas pisze: „I urodziła swojego pierwszego syna, owinęła go w szaty i położyła w żłobku, bo nie było dla niej miejsca w gospodzie” (Łk 2,7). Abyśmy mogli otrzymać płaszcz wiecznej nieśmiertelności. Na ten tekst Glossa mówi: „Potrzebuje miejsca w gospodzie, abyśmy mieli więcej miejsc na niebie” (Glosa interlinearis).

Niech piersi tej jeleni, ukochanej przez cały świat, zawsze napoją cię, chrześcijanie, abyś zapominając o wszystkim ziemskim, zwrócił się do nich jak wtrzeźwiały (por. Fl 3,13). Ale należy być bardzo zdziwionym, gdy mówi: „Napiję cię”. Powodem jest to, że nie ma w tych piersiach napoju wywołującego upojenie, ale bardzo przyjemnego mleka. Posłuchaj dlaczego. Żonatym i Jego Synem, chwaląc ją w Pieśni, mówią: „Jakże piękna jesteś, jakże urocza wśród uciech, o ukochana! Twoja wysokość jest jak palma, a twoje piersi jak grona” (Ct 7,6-7). Jak piękna jesteś w duszy. Jak urocza w ciele, o moja Matko, moja Żono, ukochana jeleni, wśród uciech, czyli wśród nagród życia wiecznego.