Ανάληψη της Μαρίας

Η Ανάληψη της Μαρίας: Munificentissimus Deus του Πάπα Πίου ΙΒ’ (1950), δόγμα και θεολογική βάση

Ο θεολόγος του Λοβάνιου που θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη Δεύτερη Σύνοδο της Βατικανής ως γραμματέας της Δογματικής Επιτροπής, Γκεράρντ Φίλιπς, υπενθυμίζει την δογματική ορισμό της Αναλήψεως της Μαρίας:

«Η προσοχή του καθολικού κόσμου παρέμεινε επικεντρωμένη τα τελευταία τρία χρόνια στο «νέο δόγμα» που ο Πάπας Πίος Δ’ καθόρισε την 1η Νοεμβρίου 1950, σε μια τελετή απίστευτης μεγαλοπρέπειας. Κανείς από τους εκατοντάδες χιλιάδες θεατές, που προσέλκυσαν μια σχεδόν ουράνια όψη, δεν θα ξεχάσει το άνοιγμα στη ζωή μετά θάνατον στις τρυφερές μας συνθήκες». Μια αξέχαστη μέρα στην ιστορία της Καθολικής Εκκλησίας, εκείνη της οριστικής δόμησης της δογματικής πεποίθησης ότι δεν πρέπει να ξεχαστεί. Στη συνέχεια, παρουσία και σε κοινωνία με το Κολέγιο των Καρδιναλίων, με 700 επισκόπους και μπροστά σε ένα πλήθος με μεγάλες περιστάσεις, ο Πίος Δ’ ερμήνευσε με λόγια μεγάλης σοφίας τη σημασία της στιγμής:

«Έτσι συγκλονισμένοι από τους χτύπους των καρδιών σας και από την συγκίνηση των χειλιών σας, οι ίδιοι οι βράχοι αυτής της πατρικής βασιλικής δονούνται και μαζί τους χαίρονται με συγκίνηση, υψωμένοι σε κάθε μέρος σε τιμή της Ανάληψης».

Ωστόσο, αυτή η μέρα δεν ήρθε απροετοίμαστη. Καμία εκκλησιαστική πραγματικότητα δεν δημιουργείται αυθόρμητα, επειδή η ανάπτυξη της Εκκλησίας είναι πράγματι, με την προσπάθεια του Αγίου Πνεύματος, καρπός της δέσμευσης ολόκληρου του λαού του Θεού. Οι τρεις κύριοι παράγοντες της ανάπτυξης των δογμάτων υποδεικνύονται στο Β’ Βατικανό:

Η παραδοσιακή διδασκαλία προχωρά στην Εκκλησία με τη βοήθεια του Αγίου Πνεύματος. Πράγματι, προχωρά η αντίληψη τόσο των πραγμάτων όσο και των λέξεων που μεταδόθηκαν, είτε με τη μελέτη και τη διαλογή των πιστών που τις διαλογίζονται στην καρδιά τους (Λκ 2, 19-51), είτε με την εσωτερική κατανόηση που βιώνουν για τα πνευματικά πράγματα, είτε με την κήρυξη εκείνων που, με τη διαδοχή της επισκοπικής διαδοχής, έχουν λάβει το χάρισμα της αλήθειας. (Διακήρυξη Dei Verbum, 8)

Αυτό ισχύει και για την Αμίαντη Σύλληψη, η οποία δεν μπορεί να εξηγηθεί χωρίς την ενστικτώδη πίστη των ανθρώπων, για την οποία «αμαρτία και Μητέρα του Θεού» είναι ασύμβατες πραγματικότητες, χωρίς τη φωτιστική συμβολή των θεολόγων, ιδιαίτερα του Δουν Σκότους με το επιχείρημά του για τον πιο τέλειο μεσολαβητή, και χωρίς τη συμβολή της διδασκαλίας, αρχικά με τη μέτρια καθοδήγηση και έπειτα με την οριστική καθοδήγηση προς την οριοθέτηση του δόγματος το 1854. Η ίδια διαδικασία, αν και με λιγότερο αμφιλεγόμενο και πιο προληπτικό τρόπο, εντοπίζεται στην ιστορία του δόγματος της Αναλήψεως. Ακόμη και εδώ δεν λείπουν οι δυσκολίες, αλλά τελικά υπερνικούνται από την ανώτατη διδασκαλία της Εκκλησίας. Στη συνέχεια, θα προχωρήσουμε στην θεολογική ανάγνωση της Βούλας «Munificentissimus Deus».«Με τη δύναμη, λοιπόν, των επανειλημμένων προσευχών μας και έχοντας καλέσει το φως του Αγίου Πνεύματος της αλήθειας, για τη δόξα του παντοδύναμου Θεού που χάρισε στην Παρθένο Μαρία την ιδιαίτερη εύνοιά του, προς τιμή του Αθάνατου Βασιλιά των αιώνων και νικητή της αμαρτίας και του θανάτου, προς αύξηση της δόξας της αγίας μητέρας του, και προς χαρά και ευφροσύνη της Εκκλησίας, με την εξουσία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, των ευλογημένων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, δηλώνουμε, ορίζουμε και καθορίζουμε ότι είναι θεία αποκαλυφθείσα δόξα ότι η Αμίαντη Μητέρα του Θεού, η Παρθένος Μαρία, μετά το τέλος της γήινης ζωής της, αναλήφθη με το σώμα και την ψυχή στην ουράνια δόξα».(Munificentissimus Deus, 44)

• ΔΕ ΦΙΟΡΕΣ, Στέφανο. ΜΕΟ, Σαλβατόρε (Εργ.). Μαρία: Νέο Λεξικό Μαριολογίας. Μπολόνια: ΕΔΙΖΙΟΝΙΑ ΔΕΧΟΝΙΑΝΕ, 2006.
• Δογματική Συνόδος Dei Verbum. Πετρούπολη: Φωνές, 1969.
• Αποστολική Συνταγματική Πράξη Munificentissimus Deus του Πάπα Πίου ΙΒ’, 1950. Διαθέσιμο σε: https://www.vatican.va/content/pius-xii/pt/apost_constitutions/documents/hf_p-xii_apc_19501101_munificentissimus-deus.html

---

Βαθύνετε τις γνώσεις σας για τη Μαρία: Μελέτηστε Μαριολογία με ακαδημαϊκή αυστηρότητα, γνωρίστε όλα τα Μαριανά Δόγματα και τη Θεολογία της Μαρίας στο Ινστιτούτο Locus Mariologicus. Εγγραφείτε στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Μαριολογία.

Βαθύνετε τις σπουδές σας: εξερευνήστε την Μαριολογία, Θεολογία της Μαρίας, Μαριανές εμφανίσεις και το Μεταπτυχιακό στην Μαριολογία.

Τα θεμέλια του δόγματος

Η ορισμός του 1950 δεν προέκυψε από κάποια καινοτομία, αλλά από τον σύνθετο πιστό – την ομοφωνία των ποιμένων και των πιστών σε όλη την διάρκεια των αιώνων. Πριν από τον ορισμό του δόγματος, η Αγία Έδρα συμβουλεύτηκε την παγκόσμια ιεραρχία (ενκυκλική Deiparae Virginis Mariae, 1946) και διαπίστωσε ένα ευρύ συναίσθημα, βασισμένο στην μαριανή πίστη, στη λατρεία και στην μαρτυρία των Πατέρων και των θεολόγων – μεταξύ αυτών ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, ο Άγιος Θωμάς ο Ακινάτης, ο Άγιος Βοναβέντος και ο Άγιος Ρόμπερτος Μπελαρμίν.

Πώς διαμορφώθηκε η πίστη στην Ανάληψη

Η Αγία Γραφή δεν αφηγείται άμεσα το τέλος της ζωής της Μαρίας. Πολλά στοιχεία αποτέλεσαν πηγές αυτής της πίστης: η μαρτυρία του Επιφανίου της Σαλαμίνας (θ. 403), οι απόκρυφες αφηγήσεις που ονομάζονται Dormitio ή Transitus Mariae, η παράδοση για τον τάφο της Μαρίας στο Γεθσημανή, όπου ανασκαφές αποκάλυψαν έναν τάφο του πρώτου αιώνα, η γιορτή της Ανάληψης που γιορτάζεται στις 15 Αυγούστου από την αρχαιότητα, και οι πατρικές ομολογίες των αιώνων VI-VIII (Μοδέστος της Ιερουσαλήμ, Ανδρέας της Κρήτης, Γερμανός της Κωνσταντινούπολης, Ιωάννης ο Δαμασκηνός).

Οι θεολογικές αιτιολογήσεις

Η Ανάληψη αποτελεί το συνολικό και συνεκτικό στέφανο όλης της διδασκαλίας για τη Μαρία: προκύπτει από την ένωση της Μαρίας με τον Χριστό, από τη θεία μητρότητά της, από την Αθάνατη Παρθένοτητά της, από την πλήρη αγιότητά της, και από την Αμμόλυπτη Σύλληψή της. Μεταξύ των βιβλικών κειμένων που ερμηνεύονται σε αυτό το πλαίσιο είναι η Gn 3,15, Lc 1,28, 1 Cor 15,20-23, η εικόνα της Μαρίας ως Αρκάς της Συμμαχίας (Ap 11,19) και η «γυναίκα ντυμένη με ήλιο» από το Ap 12,1.

Η Ανάληψη στη Δεύτερη Οικουμενική Σύνοδο

Η Lumen Gentium (αριθ. 57) επιβεβαιώνει την πίστη στην Ανάληψη της Μαρίας, αναγνωρίζοντας την ως «προσβάσιμη σε κάθε πίστη και λατρεία» και ως «αληθινή ανάληψη στο ουράνιο βασίλειο».

Εμφατίζει τη διάσταση εκκλησιακή: Η Ανάληψη της Μαρίας είναι «εικόνα και αρχή της Εκκλησίας που θα ολοκληρωθεί στον μέλλοντα αιώνα», σημάδι ελπίδας για τον λαό του Θεού που εξακολουθεί να βαδίζει στην πίστη.

Πέθανε η Μαρία πριν την Ανάληψή της;

Το δόγμα δεν εκφράζεται για το θάνατο της Μαρίας. Υπάρχει μια αρχαία παράδοση που την επιβεβαιώνει, καθώς και μια τάση «αθάνατης» σκέψης. Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β’, σε μια κατηχητική ομιλία για τη Μαρία, υιοθέτησε την παράδοση του θανάτου: αν ο Ιησούς πέθανε, είναι λογικό η Μητέρα να μοιραστεί αυτή την πορεία. Σε αυτή την ανάγνωση, η Ανάληψη υποδηλώνει την προκαταβολική αναστημένη δόξα της.

Συχνές Ερωτήσεις

Πότε γιορτάζεται η Ανάληψη;

Γιορτάζεται στις 15 Αυγούστου.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ Ανάληψης και Ανάληψης;

Η Ανάληψη είναι του Ιησού, ο οποίος ανεβαίνει στον ουρανό με τη δική του δύναμη. Η Ανάληψη είναι της Μαρίας, η οποία ανέβηκε στον ουρανό ως δώρο του Θεού.

Η Ανάληψη είναι στη Βίβλο;

Όχι άμεσα. Βασίζεται στην ζωντανή παράδοση της Εκκλησίας, διαβάζοντας κείμενα όπως 1 Κορινθίους 15, Αποκάλυψη 11-12 και τη μορφή της Μαρίας ως νέας Κιβωτού της Συμφωνίας.

Δείτε επίσης

Αγία Συλληψία

Αειπάρθενος Μαρία