Μαρία, στο σήμερα της Εκκλησίας και του κόσμου

Η σύγχρονη κοινωνία, εκτός από παγκόσμια, δηλαδή με τα γεγονότα του κόσμου να συνδέονται άμεσα, είναι κυρίως πολυπολιτισμική. Ο μύθος της υπεροχής της δυτικής κοινωνίας ως ανώτερης κουλτούρας που θα έπρεπε να οργανώνει το παρόν, αφήνεται στην άκρη υπέρ μιας προοπτικής που αγκαλιάζει την πολυμορφία των απόψεων, ακόμη και θρησκευτικών.

Αυτή η επιτάχυνση των εποχών οδηγεί τη μαριολογία σε έναν νέο κόσμο που κυβερνάται από την συνάντηση των διαφορετικών. Αν από τη μία η ταυτοποίηση της Μαρίας με τη δυτική κουλτούρα συνόδευε τις διάφορες κουλτούρες με μονόπλευρο τρόπο στις διαδικασίες της υπερθαλάσσιας επέκτασης, από την άλλη η βιομηχανική οικονομική κρίση με τον πληθωρισμό, την ανεργία και τα ηθικά ζητήματα της παγκόσμιας οικονομίας κάνουν της Μαρίας έναν χώρο συνάντησης μεταξύ κουλτούρων λόγω της ανοιχτής και κατανοητής διάστασής της, που ενισχύει την επιθυμία για το υπερβατικό που θα δώσει νόημα στη ζωή και θα κάνει δικαιοσύνη στην απελευθέρωση από την οπίση που ενισχύεται σε κοινωνικά συστήματα που στο ανταγωνισμό τείνουν να ομογενοποιηθούν.

Το παρόν, στην πλειοψηφία του, μπορεί να ορίσει ως μετρωπό. Οι μεγάλες συνθέσεις του παρελθόντος υγροποιήθηκαν σε μια σχετικοποίηση αναφορών που φαίνονταν ασφαλείς και πλέον δεν είναι. Μπορούμε να πούμε ότι ένα στοιχείο παρέμεινε αμετάβλητο και είναι κοινό σε όλα τα έθνη: η θηλυκή ευλάβεια απέναντι στη φευγαλέα ζωή.

Αν η αδιαφορία για τον Χριστιανισμό παρατηρείται σε διάφορους κοινωνικούς χώρους σε ένα είδος κοινού ηθικού πιστέματος όπου όλοι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να ζουν σε αρμονία, δεν σταματά να είναι αλήθεια ότι η τέλεια μαθήτρια του Κυρίου, εικόνα και πρότυπο της Εκκλησίας, δεν σταματά να εμπνέει τους διάφορους τομείς της ανθρώπινης κουλτούρας, όπως η μουσική, η ζωγραφική, η αρχιτεκτονική, η γλυπτική, η λογοτεχνία και η λαϊκή τέχνη (Παύλος ο Δεύτερος). Είναι σε αυτό το πλαίσιο που εμφανίζονται νέες εικόνες της Μαρίας.

Στην πραγματικότητα, ο κόσμος δεν χρειάζεται τη Βίβλο ως Λόγο του Θεού, αλλά δεν σταματά να παράγει τόμους για τη Παρθένο Μαρία.Σκεπτόμαστε για μυθιστορήματα, ανθρωπολογίες φεμινιστικές, όλα από μια λαϊκή, αθεϊστική, ακόμη και *λαϊκή* προοπτική. Αυτή η λαϊκή εικόνα της Μαρίας διαδίδεται ως παρουσία μιας παγκόσμιας Μητέρας που διαλόγισε, είναι καλή, αληθινή και όμορφη. Η Μαρία βιώνεται ως διαφορετική από εμάς, εντελώς αγνή, που κοιτάζει έναν κόσμο που έχει σημαδευτεί πλήρως από το αμάρτημα.Ωστόσο, είναι μακριά από την ιστορία των ανθρώπων, αγγίζει τον κόσμο μέσω εμφανίσεων, πραγματικών ή υποτιθέμενων, και θεωρείται ότι έχει μια υπερβολική ευαισθησία στις θαυματουργικές παρεμβάσεις του Θεού στην ιστορία, αλλά αδιάφορη προς την ανανέωση, ακόμη και εμπόδιο σε οποιαδήποτε πιθανή αλλαγή στις συνήθειες και τα έθιμα.Από την άλλη, στον θεολογικό κόσμο, συναντάμε δυσκολία στην κατανόηση της Μαρίας μέσα στους κύκλους της καθολικής θεολογίας. Ίσως ο μάρτυρας του Karl Rahner μας βοηθήσει να κατανοήσουμε πώς η τέλεια εξαγνισμένη δημιουργία πρέπει να θεολογικά ερμηνευτεί μέσα από τις πολλαπλές πολιτισμικές εκφράσεις:> «…»

«Πρέπει να το ομολογήσω: με εκπλήσσει η μαριανή ευλάβεια των «μάχων», όπου ο πιστός τοποθετείται στα πόδια της Παναγίας, την αγαπά, της απευθύνει τόσες προσευχές και με τόσο εμπιστοσύνη, σαν να ήταν το πιο σημαντικό πράγμα στη θρησκεία! Ωστόσο, αναρωτιέμαι κριτικά αν η αιτία της αμηχανίας μου δεν είναι ίσως απλώς η αδυναμία μου να ενεργήσω, και είναι δίκαιο να είναι έτσι, η απόλυτη αυθορμητικότητα αυτής της ανθρώπινης επικοινωνίας που απαιτείται από έναν Χριστιανισμό που είναι πραγματικά ζωντανός».

Ίσως σε αυτή την ομολογία μιας από τις πιο σημαντικές θεολογικές σκέψεις του 20ού αιώνα, μπορούμε να δούμε πώς ξεπερνάμε την οπτική του Διαφωτισμού της ιστορίας. Η νίκη της λογικής που θα οδηγούσε στην παγκόσμια ευτυχία δεν κατάφερε παρά μόνο έναν αγώνα όλων εναντίον όλων. Θεωρώ ότι πρέπει να επιστρέψουμε στις καθολικές ρίζες όπου οι τρεις χαρακτήρες απεικονίζουν τη ζωή μας σε κάθε εποχή χωρίς να ιδεολογικοποιήσουμε πνευματικά οτιδήποτε: η Μητέρα, το Παιδί και ο Δράκος (Αποκάλυψη κεφάλαιο 12). Το σχέδιο σωτηρίας του Θεού λαμβάνει χώρα σε κάθε ζωή, σε κάθε ιστορία, επειδή ο Πατέρας, ευλογώντας τον Υιό, μας έκανε παιδιά και κληρονόμους και στην ευλογημένη μεταξύ των γυναικών, η κατάρα μετατρέπεται σε ευλογία και η δίωξη σε δόξα.

Ντάνιελ Αφόνσο

Για να εμβαθύνετε στην παρουσία της Μαρίας στην σύγχρονη Εκκλησία, συμβουλευτείτε την εγκύκλιο του Ιωάννη Παύλου Β’: Redemptoris Mater για τη Μαρία στη ζωή της περιπλανώμενης Εκκλησίας.

Εμβαθύνετε τις σπουδές σας: εξερευνήστε Μαριολογία, Θεολογία Mariana, Απαρτήσεις Μαριανές και το Μεταπτυχιακό στη Μαριολογία.