Pelgrimstochten en de devotie aan Mariaologie

De pelgrimstocht

De pelgrim heeft een heiligdom nodig en het heiligdom heeft de pelgrim nodig.

De pelgrimstocht herinnert ons eraan dat we op aarde geen permanente verblijfplaats hebben, maar op weg zijn naar de hemelse stad (cf. Hebr 13,14).

Een pelgrimstocht uitdrukt het verlangen om een plaats te bezoeken waar een gebeurtenis uit de reddingsgeschiedenis heeft plaatsgevonden, of waar God of de Maagd zich hebben openbaard, of waar een heilige man of vrouw een heroïsch getuigenis van zijn of haar leven heeft afgelegd, of waar de overblijfselen van deze persoon worden bewaard.

De pelgrimstocht toont een ontwrichting van materiële bezittingen, zelfs als dit maar voor korte tijd gebeurt. Door de onvermijdelijke ontberingen en opofferingen die het met zich meebrengt, benadrukt het de noodzaak van berouw en verzoening.

De pelgrimstocht leidt tot getuigenis van beschikbaarheid om jezelf te geven in de nederige en verborgen dienst aan broeders en zusters die in nood zijn of ziek.

De pelgrimstocht bevestigt dat alle pelgrims, ongeacht hun nationaliteit of sociale klasse, deel uitmaken van Gods enige familie. Hoewel de toeristische en commerciële aspecten soms de authentieke waarden overschaduwen, zijn het de echte waarden die de pelgrimstocht tot uitdrukking brengt.

De pelgrimstocht is een cultureel fenomeen dat nauw verbonden is met het leven van een heiligdom. In zijn meest authentieke vorm vormt het een hoogst expressieve vorm van devotie: vanwege de redenen die eraan ten grondslag liggen, de spiritualiteit die het drijft en de gebeden die de essentiële momenten markeren: vertrek, reis, aankomst, terugkeer.

Van de Hebreeuwse pelgrimstocht naar de pelgrimstocht van Maria

Jeruzalem, die het tempel- en arkheil werd, werd een heiligdom voor de Hebreeën, de ultieme bestemming van de begeerde heilige reis (Ps 84,6), waarin de pelgrim zich tussen jubelende menigten in beweegt naar het huis van God (Ps 42,5) om daar in aanwezigheid van Hem te verschijnen (cf. Ps 84,6-8).

Drie keer per jaar moesten de Israëlieten naar de Heer gaan (cf. Ex 23,17), dat wil zeggen naar de tempel in Jeruzalem: dit leidde tot drie pelgrimstochten tijdens de feesten van de Ongerijste Broden (Pasen), de Weken (Pinksteren) en de Tenten. Alle godvrezige Israëlische families bezochten jaarlijks, net als het gezin van Jezus (cf. Lc 2,41), de heilige stad voor de jaarlijkse viering van Pasen.

# Mariologie en de Geest van PelgrimstochtTijdens zijn openbare leven maakte Jezus ook zelf pelgrimstochten naar Jeruzalem (zie Joh. 11,55-56). Het is bekend dat de evangelist Lucas de redempterlijke handelingen van Jezus presenteert als een mysterieuze pelgrimstocht (zie Luc. 9,51-19,45), met als doel Jeruzalem, de messianische stad, waar zijn paasoffer en zijn exodus naar de Vader plaats zouden vinden: “Ik ben gekomen van de Vader en ben in de wereld gekomen. Nu laat ik de wereld weer achter en ga ik terug naar de Vader” (Joh. 16,28).De Kerk begon haar missiepreek tijdens een bijeenkomst van pelgrims in Jeruzalem, waar *hebreuwse gelovigen uit alle landen onder de hemel* het Pinksterfeest vierden (Hand. 2,5).Het is niet moeilijk te begrijpen dat de mariologie, gezien het leven en de missie van de Maagd, verbonden is met het concept van *pelgrimstocht*. Als trouw volgeling van haar volk, was Maria uit Nazareth een devotie pelgrim:– “Elk jaar gingen zijn ouders naar Jeruzalem voor het Pasenfeest. Toen hij twaalf jaar oud was, gingen zij opnieuw volgens de traditie” (Luc. 2,41-42).– Maria maakte opnieuw een pelgrimstocht naar Jeruzalem met haar Zoon, toen Hij, de ware Lam van God (zie Joh. 1,36), door het offer van zijn leven de nieuwe en definitieve Pasen instelde, als herinnering aan onze bevrijding van de zonde en zijn exodus uit deze wereld naar de Vader (zie Joh. 13,1).– Het innerlijke leven van Maria was een *pelgrimstocht in geloof*.Het magisterium en de liturgie beschouwen het aardse leven als een pelgrimstocht, en vatten de bemiddeling van de Maagd ten gunste van haar kinderen op als bijstand voor pelgrims op weg naar het hemelse heiligdom.De mariologie van een pelgrimstocht wordt niet alleen bepaald door het feit dat deze gericht is op een aan de Maagd gewijd heiligdom, maar vooral door de houding waarin deze wordt uitgevoerd:– **Trouw aan de traditie** – **Motivatie uit geloof** – **Gerichte aandacht naar Pasen**Het succes van een pelgrimstocht als vorm van aanbidding en de verwachte spirituele vruchten ervan, zijn gewaarborgd door een zorgvuldige planning van de vieringen en een passende waardering van de verschillende fasen, volgens de traditionele richtlijnen. Zo bijvoorbeeld:– **De afreis** moet gepaard gaan met een gebedsmoment, in de parochiekerk of elders, bestaande uit het vieren van de Eucharistie of delen van de Liturgie van de Uren, of een speciale zegen voor de pelgrims.– **Het laatste deel van de reis** moet worden gekenmerkt door intensiever gebed. Het wordt aangeraden dat de laatste kilometers, wanneer het heiligdom al in zicht is, te voet worden afgelegd, in een processie, met gebed, zingen en stoppen bij eventuele bankjes onderweg.

3. De ontvangst van pelgrims kan leiden tot een soort liturgie van ontvangst, die de ontmoeting tussen pelgrims en begeleiders van het heiligdom op een primair geloof gebaseerde manier plaatst. Zo ver mogelijk zal de begeleider naar de pelgrims toe gaan om samen het laatste deel van hun reis af te leggen. Hier komt de Marioloog in beeld.
4. De verblijfsperiode in het heiligdom moet duidelijk het meest intense moment van de pelgrimstocht zijn en wordt gekenmerkt door een verbintenis tot bekering, die passend wordt bevestigd door het sacrament van verzoening. Dit wordt uitgedrukt door specifieke gebeden, zoals dankgebeden, smeekbeden of verzoeken om tussenkomst, in verband met de kenmerken van het heiligdom en de doelen van de pelgrimstocht. En door de viering van de Eucharistie, het hoogtepunt van de pelgrimstocht.
5. De afsluiting van de pelgrimstocht zal passend worden gekenmerkt door een moment van gebed, in hetzelfde heiligdom of in de kerk waar de pelgrimstocht begon. De gelovigen zullen God danken voor het geschenk van de pelgrimstocht en Hem om hulp vragen om hun christelijke roeping met meer genereuze toewijding te leven wanneer ze terugkeren naar huis.

Net zoals een heiligdom een plaats van gebed is, is een pelgrimstocht een pad van gebed. Op elk moment moet gebed de pelgrimstocht doordringen en het Woord van God moet zijn licht en leidraad zijn, als ook zijn voedsel en ondersteuning.

Sinds oude tijden wil de pelgrim herinneringen meenemen van het bezochte heiligdom. Er zal zorg worden gedragen voor objecten, afbeeldingen en boeken die het authentieke karakter van de heilige plaats overbrengen. Op dit punt moet de productie, vooral van boeken over Mariologie met betrekking tot het heiligdom en de pelgrimstocht, in handen zijn van Mariologen om deze bijdragen aan het spirituele leven te ontwikkelen en te gebruiken in de gemeenschappen waar de pelgrims vandaan komen.

Om dieper na te denken over Maria’s pelgrimstochten en aanbidding, raadpleeg dan de apostolische exortatie Marialis Cultus van paus Paulus VI, die de theologische grondslag legt voor een authentieke Maria-devotie.

Dieper onderzoek: verken Mariologie, Theologie mariana, Maria’s verschijningen en de Postgraduaat in Mariologie.