Maria, leermeesteres van de christelijke pelgrimstocht

Maria leert ons de wonderen van Gods liefde te contempleren

Met haar voortdurende moederschap ten opzichte van ons, bevestigt Maria de transformatieve aanwezigheid van God in de geschiedenis van de mensheid, met het doel hen te roepen en te herinneren aan de redding. Het erkennen van deze aanwezigheid betekent dat God effectief en beslissend in ons leven optreedt. Hij breekt in de wereld met Zijn macht om deze te redden. De Maagd nodigt ons uit om te erkennen dat God bestaat, leeft en optreedt sinds alle tijd.

In Zijn openbaring onthult Hij Zich vooral als God, Liefde die verlangt om met de mens te communiceren en te dialogeren. Door Zijn wonderbaarlijke werken, het resultaat van Zijn geven, roept Hij onze aanbidding, lof en dankbaarheid op, zodat ook wij, na het voorbeeld van Maria, Hem onze liefde kunnen tonen en Hem met grotere aandacht kunnen ontvangen. Maria leert ons dat wij intelligentie en hart zijn gegeven om ons in te stemmen met onze God en om de stem van de schepping te worden door Hem te verheerlijken, aangezien de materiële schepselen Zijn oneindige lof niet kunnen zingen.

Door Zijn werken en door naar de mens te kijken, gemaakt naar Zijn beeld en gelijkenis, toont God Zich als dicht bij Zijn schepselen en treedt Hij op om hen naar Zijn glorie te leiden, volgens de wijsheid van Zijn goddelijke wil. Het erkennen van Gods inbraak in de geschiedenis betekent dat we ons openstellen voor Zijn mysterie en Zijn glorie, net zoals Maria. Het betekent dat we God boven alle dingen zoeken, bewust zijn van Zijn onuitsprekelijke aanwezigheid. Het betekent dat we ons van Hem laten voeden, overstroomd worden door Zijn glorie. Het betekent dat we ons bevrijden van de slavernij van de zonde en dat we omhuld worden door Zijn liefde die overwint, verzoent en redt. Het betekent dat we ons in het licht van de Heilige Geest God begrijpen in het kennis hebben van Hem.

Deze gebedvolle openstelling voor het mysterie van God, aangewakkerd door de Heilige Geest en met de hulp en het voorbeeld van Maria, is nodig om met een vrij hart de ware gelaat van God te onthullen die zich in de liefde openbaart. In de context van ons bestaan moet ons godsdienstig leven met kracht uitstralen en voortdurend worden getoond, zodat Gods glorie altijd de ultieme reden van ons bestaan blijft, net zoals voor de moeder van de Heer.

Maria leert ons vrij te zijn in onze keuzes

Ons “ja” aan God, zoals Maria, ontleent zijn oorsprong aan de onderwerping aan Zijn wil, stromend uit ons hele wezen als de uiting van onze ultieme vrijheid, ondersteund door Zijn genade. Vrijheid is het enige dat ons toebehoort en onaanraakbaar is: daarom is het het grootste geschenk dat we aan God kunnen geven, waardoor Hij almachtig in ons wordt. Deze volledige overgave aan God, zoals het vrije “Fiat” van Maria, brengt ons in Zijn plan van liefde, op een pad van groeiende trouw en volheid in de liefde. Daarom is de bron van ons geluk en onze eerste plicht als schepselen de voortdurende en liefdevolle zoektocht naar God.

Hoewel God de absolute initiatiefnemer is bij het ordenen en bepalen van de plannen van redding en deze in verschillende tijdniveaus en op verschillende manieren uitvoert, nodigt Hij, zoals Hij de Maagd van Nazareth deed, de mensheid uit om vrijelijk Zijn Woord aan te nemen, het te getuigen en, vooral in Zijn persoonlijke relatie met de mens, nodigt Hij elk individu uit om Zijn genade te aanvaarden, de waardigheid van de geschapen mens naar Zijn beeld en gelijkenis respecterend.

Een vrije reactie op God, zoals Maria deed, betekent dat de mens geheel en al betrokken is. Eerst en vooral wordt hij opgeroepen om echt te geloven in alles wat God openbaart en om zich te bereid te stellen om te gehoorzamen aan het plan van Zijn wil. Deze geloof inzet een genereuze opening naar Gods liefde en de zekerheid dat Hij alle beloften zal nakomen.

In deze relatie tussen de vrije schepsel en de redding en glorie van God, ligt het hele mysterie dat de verantwoordelijke mens in zich draagt en die, zoals Maria, in het mysterie van de goddelijke Drie-eenheid wordt geplaatst.

Maria leert ons Jezus in ons hart te dragen

Het openstellen voor het mysterie van God dat zich in de liefde openbaart, betekent ook volledig tot Christus te behoren. De Heilige Schrift leert ons dat in Christus wij “deelnemers van de goddelijke natuur” worden, dat wij “deelnemers van Christus“, dat “we met Christus zullen leven“. Paulus herhaalt dit meer dan zeventig keer!

Christus identificeert zich met de christenen wanneer Hij Saul op de weg naar Damascus aanspreekt: “Saul, Saul, waarom achtervolg je mij?“. Wij behoren volledig tot Christus omdat wij in Christus als leden van een lichaam zijn. Wij vormen een eenheid, hebben volledige deelname in zijn activiteiten en lot. Wij zijn het mystieke lichaam van Christus, zo echt dat het ons verbindt, ons inlijft met de hoofd en de andere leden: wij zijn in Christus als takken aan de wijngaard. Een eenheid en gedeelde vitaliteit, het delen van de vruchten die op de takken groeien en de stemming van de wijngaard.

Totaal aan Christus behoren, in Hem geloven, Zijn levenspaden volgen, zoals Maria deed en onderwees, betekent door Hem onderwezen te worden en constant naar Hem te verwijzen om onze bestaan rijk aan heiligheid te maken. Dit heeft echter als onvermijdelijke gevolg dat wij Hem getuigen en Zijn evangelie aan de wereld verkondigen. De echte christen en de hele Kerk kunnen niet in een inactiviteit verkeren wanneer Jezus hen het expliciete bevel gaf: “Ga in alle wereld“.

Maria nodigt de christenen uit om bewust te worden van hun missie, namelijk de spirituele regeneratie van de mensheid te bevorderen, hen als kinderen van God opnieuw te laten geboren worden in het nieuwe leven in Christus. Christus aankondigen, Hem liefhebben, Hem bezitten en Hem volgen betekent Hem met anderen delen, betekent de mensheid bevorderen omdat God Zijn redding voor hen wenst. Getuigen van Christus en Zijn discipelen zijn betekent effectief bijdragen aan het feit dat alle mensen deel uitmaken van de redding die door hun dood en opstanding verworven is.

Door in contemplatie van de opgestane Crucificeerde te leven, is de ware christen uiteindelijk degene die, nadat hij met Hem is opgestaan, aan elke persoon die redding nodig heeft, getuigt van zijn overwinning voorbij de pijnlijke reis van het leven, omdat hij de levensveranderende ervaring die hij in Christus had, niet langer voor zichzelf kan houden, maar deze moet aankondigen aan de wereld.

Maria leert ons gehoorzaam te zijn aan de Geest

God kennen en ware discipelen van Christus zijn alleen mogelijk door de actieve en voortdurende werking van de Heilige Geest, die ons in staat stelt volledig deel te nemen aan de “godelijke familie” en die in Maria de eerste grote wonderen van Zijn genade verrichtte. De Geest, zoals Sint Paulus zegt, onthult ons Jezus en geeft ons het gevoel van een kind van de Vader: “die in Hem geboren zijn, zijn kinderen van God“, en nog: “jullie hebben de Geest van adoptie ontvangen, waardoor we ‘Aba, Vader’ kunnen aanroepen“. Deze Geest die in Maria volmaakt en wonderbaarlijk werkte, werkt ook in ons, leidt onze activiteiten, ondersteunt onze zwakheid, bidt in ons met onuitsprekelijke gemoedsbewegingen, maakt ons bekend met onze roeping als leden van Christus en leidt ons naar de eenheid met de Vader in Christus, door ons de nodige gratie te schenken.

Hoewel Hij Zijn goddelijke gelaat niet aan ons onthult, onthult de Heilige Geest Zich aan ons door Zijn handelen, net zoals Hij dat in Maria deed sinds haar onbevlekte ontvangenis, en Hij is de Persoon van de Heilige Drie-eenheid die als eerste in onze ziel intreedt, ons hart raakt, in ons woont, Jezus en de Vader in ons introduceert. Hij is die die ons hele spirituele zijn aanwakkert, de mysterieuze stem van onze geweten, de inspirator van onze gedachten, de adem en de kracht van onze liefde, de steun van onze wil op het rechte pad van de redding.

Als zoete gast in onze ziel verblijvend, prikkelt de Heilige Geest ons om ons steeds meer te conformeren aan de liefde van Jezus, om het engagement dat Jezus ons voorstelde tijdens het Laatste Avondmaal na te leven: “lief elkaar zoals Ik u heb liefgehad“. De nieuwe schepping, gevormd door de Geest, zoals in Maria gebeurde, is de schepping waarin de liefde volledig regeert. In de Geest en met de Geest, leeft zij de nieuwe Verbond, omdat zij de nieuwheid van het leven heeft verworven, liefheeft, gelooft en hoopt, en in de Geest stijgt zij op naar de Vader, biedt zij zich op voor de redding van de wereld, wordt zij, zoals onze moeder Maria ons voortdurend laat zien, ook vader, broer, bemiddelaar en trooster voor iedereen.

Maria leert ons gehoorzaam te zijn aan de liefde

De weg van de mens die zich openstelt voor en naderbij komt van het mysterie van God, die door de Heilige Geest wordt aangemoedigd, geleid en geheiligd, die de perfecte discipelschap van Jezus volgt en zich laat leiden door zijn goddelijke Meester, is alleen de weg van de liefde, want dat is wat hij leerde in de school van zijn goddelijke Meester. Het Woord van God, door wie alles is geschapen, dat in vlees is geworden en onder de mensen woonde, kwam in de geschiedenis van de wereld als de perfecte mens, die deze aanmoedigde en in zichzelf samenvatte door een liefdevolle en pijnlijke hercreatie.

De Zoon van Maria was het die ons openbaarde dat “God liefde is” en ons leerde dat liefde de fundamentele wet is van de christelijke volmaaktheid en ook van de transformatie van de wereld. De weg van de mens, die de weg van God wordt in Christus, is dus alleen de weg van de liefde. Als de christen naar zijn Meester kijkt, ziet en begrijpt hij dat, hoewel Hij Koning is door zijn natuur en roeping, Hij niet wilde regeren door zijn absolute scheppersmacht, maar alleen door liefde, door het grootste bewijs van liefde te geven, door te lijden en te sterven voor ons.

In de liefde leven betekent, zoals we in Maria en haar handelen ten opzichte van ons zien, zich volledig openstellen voor God en door Hem en via Hem ook voor de anderen. Dit verbindt ons met God en met onze broeders en zusters, en heeft als eerste levensadem gebed, als contemplatie-actie, niet een abstract gebed, maar een gebed dat voortkomt uit een transformerend gesprek met God en uit de meditatieve aanvaarding van Zijn Woord, zoals Maria deed, die alles in haar hart bewaarde en terugbracht naar haar leven en dat van anderen om het te vernieuwen en betekenis te geven.

Gebed, zo begrepen, is eerst en vooral God loven, de gave van al het goede en alle troost, altijd wakker zijn voor de redding van anderen, weten te luisteren, het gevoel hebben geliefd te worden en zich laten liefhebben, zich overgeven aan Gods werk in ons, ons laten leiden door Hem, ons laten vormen tot mensen die door creativiteit, initiatief en organisatie ten dienste staan van onze broeders en zusters, ons laten leiden door de Waarheid om hen naar de eenende Waarheid te leiden die de wereld redt en transformeert. Leven in liefde, altijd doordrenkt van een gebedshouding in aanwezigheid van de goddelijke Drie-eenheid, maakt ons dragers van redding en vreugde in de wereld. Net als Maria, de zuivere transparantie waarmee God naar de aarde keek en Zijn Zoon naar de wereld stuurde, bron van vreugde, moeten wij ook dragers zijn van deze reddende vreugde, die voortkomt uit geloof en volledige toewijding aan God, en die ontspringt uit een hart vrij van zonde, bron van oneindige droefheid.

De Maagd herinnert ons eraan dat vreugde alleen mogelijk is als we bevrijd zijn van het verstikkende gewicht van onze zonden, om ruimte te maken voor de Geest en om in ons de rijping van Zijn sanctificatie- en vreugdefruchten te bevorderen. Verbondenheid met God en vreugde zijn gelijkwaardig. Naarmate we ons omvormen en van slavernij tot zonde naar vrijheid van totale toebehoren aan God overgaan, kleeden we ons aan in vreugde en stralen we die uit naar de wereld. Deze transformerende vreugde vindt haar bron in Christus, in de liefde van de Vader en in de volheid van de Heilige Geest. Maria leert ons dat haar wezen, “al de vreugde”, “al de heiligheid” en “al de genade” het resultaat is van haar totale toebehoren aan God, van haar reis naar Jeruzalem achter Christus aan, in lijden en in gebedende liefde, die deelneemt aan de redding van de wereld.

De Maagd nodigt ons uit om ons te kleden in het bruidskleed om toegelaten te worden tot het feest van de vreugde in het hemels koninkrijk, waar zij volledig vervuld is en waar wij ons van God zullen verzadigen, de enige ware vreugde.

Maria dringt er bij ons op aan om vertrouwen te hebben in haar moederhart.

Als spirituele Moeder van de Kerk en Moeder van alle mensen, diep betrokken bij de vernieuwingswerk in de wereld door Christus, laat de Maagd in haar verschijningen vaak haar Onbevlekte Hart zien om met een krachtige en iconische beeldtaal haar universele missie uit te drukken: “meewerkend aan de onzichtbare geboorte, aan de bloei van het leven van Christus in het hart van de mens.”

De herhaalde oproep van de Maagd tot “opoffering” (dat wil zeggen, volledige toewijding aan haar zorgelijke moederlijke aandacht) heeft tot doel ons te leiden tot een herleving van onze opoffering aan God door Christus in de Geest, die al plaatsvond op de dag van de doop. Met haar voorbeeld en bemiddeling wil de Moeder van de Heer ons helpen om de opoffering van de doop te beleven en het diepe inzicht in de doop van wedergeboorte en vernieuwing te begrijpen, waarmee we kinderen van God zijn geworden en deelgenoten aan de goddelijke natuur. Sint Johannes Paulus II zei: “Hoe kunnen we ons doop leven zonder Maria, de gelukkige onder de vrouwen, zo ontvankelijk voor het geschenk van God? Christus gaf haar als moeder. Hij gaf haar als moeder aan de Kerk. Elke katholiek vertrouwt spontaan zijn gebed aan haar toe en wijdt zich aan haar om zich beter aan de Heer te wijden.”

Rahner schrijft: “Wat er in ons gebeurt bij de doop, heeft zijn eigen originaliteit en oorspronkelijke kracht in de buik van de Maagd Maria. Aan de zijde van elke doopbron van de moederkerk staat de moeder van Jezus.”

De ervaring van de heiligen toont met grote kracht en duidelijkheid aan dat door ons tot Maria te wenden, zij zich bij ons voegt en wij van haar worden, en er tussen haar en ons een wonderbaarlijke onderwerping, wederzijdse aandacht, diepe relatie, uitwisseling van goederen, vriendelijke sfeer, invloed en opofferende liefde ontstaat. Al deze elementen moeten ons leiden om Maria te begrijpen en te omarmen als een moeder waarnaar we ons kunnen terugtrekken, en ook als lerares en voorbeeld van leven op de weg van de geloof, in het volledige antwoord aan God, in de bereidheid om te helpen bij het plan van de redding.

Daarom wordt begrepen dat de kenmerkende van devotie en toewijding aan Maria, zich integreren in het christelijke leven als essentiële voorwaarde voor zijn volledige volwassenheid en volledigheid: in Maria vertrouwen, haar als moeder omarmen, betekent uiteindelijk deelnemen aan het verlossingsmysterie van Christus. Haar rol is om hen die zich tot haar wenden te helpen hun roeping in Christus te vervullen, het opnieuw te ontdekken en vol te leven, en hun toebehoren aan God. Met haar aanwezigheid en door ons als kinderen te omarmen, nodigt zij ons uit om ons los te maken van onze trots, de wortel en oorzaak van alle persoonlijke en sociale zonden. Zij duwt ons aan op de weg van de heiligheid en de evangelische deugden die zij zelf leefde. Zij nodigt ons uit om in onszelf de staat van genade te eren waarin zij volmaakt is en het perfecte voorbeeld vormt, dat wil zeggen, om in vriendschap met God te leven, in gemeenschap met Hem, in de verblijfplaats van de Geest, om in ons de geestelijke kenmerken van de Eerste Geboorte, onze Broer en Heer, na te bootsen.

Laat ons ons laten leiden door de moeder Maria

De Kerk leert ons dat Maria Moeder en Medestander van Christus, de Verlosser, is: “Moeder” verbindt haar met Haar Zoon, die de eeuwige Zoon van God in haar is ingeweken. “Medestander” verbindt haar met de missie van de Verlosser. Samen met de Zoon gaf Maria zich volledig aan Hem toe met liefde en vreugde, maar ook met onmetelijke lijden, aanbiddend in Zijn geschenk aan de Zoon en in Zijn werk het mysterieuze plan van de Vader. In het werk van de goddelijke Verlosser speelde Maria een zeer bijzondere rol, op een zodanige wijze dat haar verdiensten, haar deugdzame daden en haar lijden deel uitmaken van het mysterie van onze verlossing.

Door zich volledig te wijden aan de persoon en het werk van de Zoon, stelde Maria zich ten dienste van het mysterie van de redding, onder Hem en met Hem, met vrije geloof en gehoorzaamheid. Haar liefde, haar geloof en haar gehoorzaamheid aan God zijn niet als bloemen verspreid in de woestijn, maar een ontluikking die elke fase van haar leven als een levend en constant onderdeel van haar persoonlijkheid begeleidt.

Het besef van al deze waarheden moet ons ertoe brengen de aanwezigheid van Maria in ons leven te erkennen, onder haar toegewijde en moederlijke blik te handelen, haar voorbeeld van volledige toewijding aan Christus volgend, ervan overtuigd dat de hemelse Moeder altijd dicht bij ons is om ons aan te moedigen, te troosten, te ondersteunen en naar Hem te leiden.

De periode van “de volheid van de tijd” tot het einde van onze aardse geschiedenis versterkt de spirituele moederschap van Maria zonder haar te vermoeien, te verzwakken of haar toewijding te verminderen. We moeten altijd op haar rekenen tijdens onze aardse pelgrimstocht, haar om hulp te vragen zodat zij ons uiteindelijk, aan het einde van de reis, Jezus kan tonen, het gezegende vrucht van haar borsten.

Dieper ingaan op het onderwerp:

• Verken Mariologie, Theologie mariana, Mariëne verschijningen en Postgraduaat Mariologie op de website van Locus Mariologicus (https://locusmariologicus.org). • Voor meer inzicht over Maria als leerkracht van de christelijke pelgrimstocht in het geloof, raadpleeg het Vaticaan document: Redemptoris Mater (https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pt/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_25031987_redemptoris-mater.html).