„Aniołowie w Kościele pielgrzymującym i niebiańskim” (Lumen Gentium, rozdz. VII, nr 49-50)

# Rozdział VII Konstytucji Dogmatycznej Lumen Gentium (Sobór Watykański II, 21 listopada 1964)## Temat: Indole eschatologiczna Kościoła pielgrzymującego i jego jedność z Kościołem niebiańskim**Konklawe:** Sobór Watykański II **Dokument:** Konstytucja Dogmatyczna *Lumen Gentium*, rozdział VII (nr 48-51) **Data:** 21 listopada 1964 r. **Tematyka:** Indole eschatologiczna Kościoła i jego wspólnota z aniołami i świętymi w niebie### Tekst łaciński, *LG* 49: Anioły jako członkowie Kościoła niebiańskiego> Donec ergo Dominus venerit in maiestate sua et omnes Angeli cum eo (por. Mt 25, 31) et, distructa morte, illi subiecta fuerint omnia (por. 1 Kor 15, 26.27), alii ex discipulis Eius peregrinantur in terris, alii hac vita defuncti purificantur, alii vero glorificantur intuentes “clare ipsum Deum unum et trinum, sicuti est”.### Tłumaczenie polskie, *LG* 49> Dopóki Pan nie przyjdzie w swej chwale wraz ze wszystkimi Aniołami (por. Mt 25, 31) i, zniszczona śmiercią, wszystkie rzeczy będą poddawane Mu (por. 1 Kor 15, 26.27), niektórzy z Jego uczniów pielgrzymują po ziemi, inni, po zakończeniu tego życia, oczyszczają się, a inni są uwielbieni, kontemplując: “Jasno widzimy Go samego, Jednego i Trójcy, takiego, jakim jest”.### Tekst łaciński, *LG* 50: Wspólnota z aniołami> Pariter etiam ut intima Ecclesiae peregrinantis cum coelesti Ecclesia coniunctio agnoscatur, Sacrosancta Synodus, vestigiis Concilii Tridentini insistens, plenam fidem habendam esse asserit corpori Eucharistico Christi, in quo idem ipse Christus corporaliter adest cum Angelis, qui assistunt, et Sanctis et Beatae Virgini Mariae, qui interveniunt.> Sancti Angeli, qui servando faciunt etiam ipsi pro nostra salute (por. Heb 1, 14), patroni nostri (por. Tb 12, 12), et Angeli custodes compagniae, in nobis veram vitam evangelicam conservent atque gaudia paradisi possidendi administrent.### Tłumaczenie polskie, *LG* 50> W ten sam sposób, aby rozpoznać intymną więź Kościoła pielgrzymującego z Kościołem niebiańskim, Święty Synód, podążając za śladami Soboru Trydenckiego, stwierdza, że należy mieć pełne przekonanie o Ciele Eucharystycznym Chrystusa, w którym sam Chrystus jest obecny ciała i aniołów, którzy asystują, oraz Świętych i Błogosławionej Dziewicy Marii, którzy interweniują.> Święci Aniołowie, którzy służąc, również sami działają na naszą rzecz (por. Heb 1, 14), nasi patroni (por. Tb 12, 12), i Anioły Stróżowie, towarzysze naszej drogi, zachowują w nas prawdziwe życie ewangeliczne i są administratorami radości raju, który możemy posiadać.### Trzy kościoły w *Lumen Gentium* VIIRozdział VII konstytucji *Lumen Gentium* przedstawia wspólnotę trzech wymiarów jedynego Kościoła:

1. Ecclesia peregrina (Kościół pielgrzymujący): wierni żyjący na ziemi
2. Ecclesia purgans (Kościół oczyszczający): wierni zmarłi w czyśćcu
3. Ecclesia triumphans (Kościół zwycięski): święci i anioły w niebie

Ta trójka stanowi odzwierciedlenie doktryny patrystycznej i średniowiecznej o Komunii Świętych.

Anioły w liturgii eucharystycznej

Tekst LG 50 podkreśla, że anioły „asystują” Eucharystii. Ta obecność ma swoje przejawy w liturgii:

• Sanctus: „Święty, Święty, Święty” (Iz 6,3): śpiewany przez serafiny w wizji proroka i powtarzany przez Kościół w jedności z aniołami
• Komunikanci modlitwy eucharystycznej: wspominanie apostołów, świętych i pośrednio aniołów
• Prefacje maryjne: połączenie śpiewu anielskiego z pieśnią Kościoła
• In Paradisum: modlitwa za zmarłych: „W niebo wiodą cię anioły”

Kontynuacja tradycji patrystycznej

LG 49-50 nawiązuje do kluczowych tematów tradycji patrystycznej:

Temat	Ojciec Kościoła	Źródło
Anioły w liturgii eucharystycznej	Święty Jan Chryzostom	Homilia o kapłaństwie
Anioły strażnicy	Św. Bazyliusz Wielki	Adversus Eunomium 3,1
Anioły jako ministranci Opatrzności	Pseudo-Dionizyja	De caelesti hierarchia
Anioły w Sanctus	Św. Cyryl Jerozolimski	Katechezisy mistagogiczne
Anioły i wierni na krzyżu	Św. Leon Wielki	Sermon 60 o Męce Pańskiej

Implikacje ekklesjologiczne

Rozdział VII LG sugeruje, że Kościół:

1. Nie jest tylko ziemski: obejmuje anioły i świętych w niebie
2. Nie jest wyłącznie ludzki: anioły są prawdziwymi członkami Kościoła
3. Nie jest jedynie obecny: ma wymiar eschatologiczny
4. Nie jest tylko widoczny: posiada rzeczywistą, niewidzialną dimensię
5. Jest zawsze jednością: pielgrzymy, oczyszczający i zwycięscy tworzą jedno Ciało

Dziedzictwo

LG 49-50 stanowi teologiczne podstawy dla:

• KKK nn. 328-336 o aniołach
• Romskiego Kalendarza Liturgicznego z świętem Aniołów Stróżów (2 października), Archaniołów (29 września), św. Michała (8 maja – pielgrzymka)
• Katechezis JP2 o aniołach (1986)
• Odrodzonego zainteresowania aniołami w okresie po Soborze Watykańskim II

Dodatkowa lektura

Lumen Gentium, rozdział VIII (Maria) | IV Sobór Latrański 1215 | KKK o aniołach i demonach

Sprawdź nasz kompleksowy przewodnik po Katolickiej Angelologii.