Những vòng của Ê-xê-chi-en (o-fan-ins): chúng là gì và có ý nghĩa gì?
Như lốp của Ezekiel, được gọi là ofanins (từ tiếng Hebrew ofan, “lốp”), là một trong những yếu tố bí ẩn nhất trong Kinh Thánh: những lốp cao lớn và đáng sợ, “một lốp giữa các lốp”, với những nan đầy mắt, đi theo bốn sinh vật trong tầm nhìn khai sáng của tiên tri Ezekiel (Ez 1) và xuất hiện cùng với các thiên thần trong chương 10. Chúng không phải là sản phẩm của Internet hay một hình ảnh bí ẩn: chúng có trong văn bản thiêng liêng, và sự kỳ lạ của chúng có một ý nghĩa thần học chính xác, được giải thích trong bài viết này dựa trên văn bản tiếng Hebrew.
Văn bản của Ezekiel 1: Những lốp cùng với các sinh vật
Tầm nhìn diễn ra trong thời kỳ lưu đày Babylon, bên bờ sông Chebar, khoảng năm 593 trước Công nguyên. Sau khi mô tả bốn sinh vật có bốn mặt và bốn cánh, tiên tri tiếp tục:
וָאֵ֖רֶא הַחַיּ֑וֹת וְהִנֵּה֩ אוֹפַ֨ן אֶחָ֥ד בָּאָ֛רֶץ אֵ֥צֶל הַחַיּ֖וֹת לְאַרְבַּ֥עַת פָּנָֽיו׃
«Tôi nhìn thấy các sinh vật, và đây là một lốp (ofan) trên mặt đất bên cạnh các sinh vật, cho bốn mặt của nó» (Ez 1,15, dịch theo văn bản Massoretic).
מַרְאֵ֨ה הָאוֹפַנִּ֤ים וּמַֽעֲשֵׂיהֶם֙ כְּעֵ֣ין תַּרְשִׁ֔ישׁ וּדְמ֥וּת אֶחָ֖ד לְאַרְבַּעְתָּ֑ן וּמַרְאֵיהֶם֙ וּמַ֣עֲשֵׂיהֶם כַּאֲשֶׁ֛י יִהְיֶ֥ה הָאוֹפַ֖ן בְּת֥וֹךְ הָאוֹפָֽן׃
«Hình dạng của những lốp và công việc của chúng giống như ánh sáng của ngọc bích (tarshish), và chúng có một hình dạng giống nhau cho bốn. Và hình dạng và công việc của chúng giống như một lốp ở giữa một lốp khác» (Ez 1,16, dịch theo văn bản Massoretic).
וְגַ֨בֵּיהֶם וְגֹ֥בַהּ לָהֶם וְיִרְאָ֣ה לָהֶם וְגַבֹּתָ֗ם מְלֵאֹ֥ת עֵינַ֛יִם סָבִ֖יב לְאַרְבַּעְתָּֽן׃
«Cánh của chúng và chiều cao của chúng đáng sợ, và các lốp của bốn đều đầy mắt xung quanh» (Ez 1,18, dịch theo văn bản Massoretic).
Theo văn bản, những bánh xe di chuyển với những sinh vật sống mà không lệch khỏi đường đi, vì “thần khí của sinh vật sống ở trong bánh xe” (xem Ez 1,19-21). Và trên tất cả, một bệ như thủy tinh và hình dạng giống như một ngai vàng, và trên ngai vàng “một hình dạng giống như vẻ mặt của một người đàn ông” (xem Ez 1,26): toàn bộ cảnh tượng là bệ di động của vinh quang của Thiên Chúa.
Ý nghĩa của từ “ofan”: bánh xe đi khắp mọi nơi
Trong tiếng Hebrew, “ofan” là từ chung để chỉ bánh xe của một cỗ xe. Từ nhiều hơn “ofanim” đã có một cuộc sống riêng trong văn học Do Thái sau này, như tên của những bánh xe tiên tri này. Hình ảnh nền là của một cỗ xe ngai: trong Cận Đông cổ đại, các vị vua lớn di chuyển trên cỗ xe chiến tranh, và Israel thừa nhận rằng Thiên Chúa của họ không bị giới hạn như vậy. Bánh xe trong bánh xe, có thể di chuyển theo mọi hướng mà không cần điều khiển: ngai vàng của Thiên Chúa không bao giờ cần quay lại.
Những bánh xe và các thiên thần
Trong chương 10, cảnh tượng trở lại, lần này trong đền thờ Jerusalem, và nhà tiên tri xác định những sinh vật sống: đó là các thiên thần querubim, những sinh vật bảo vệ sự thánh khiết của Thiên Chúa và nâng niu ngai vàng của Ngài. Những bánh xe di chuyển cùng họ “vì thần khí của sinh vật sống ở trong bánh xe” (xem Ez 10,17): chúng không có sự tự chủ trong cảnh tượng này, chúng là bánh xe của ngai vàng được các thiên thần nâng niu. Thông điệp, được viết cho những người lưu đày cho rằng Thiên Chúa bị giam cầm trong đền thờ bị phá hủy, là cách mạng: vinh quang của Chúa có bánh xe, và vì vậy Ngài có thể rời khỏi Jerusalem và cắm trại gần dân Ngài ở Babylon. Không có sự lưu đày nào nằm ngoài tầm với của ngai vàng.
Cách truyền thống giải thích “merkabá”
Truyền thống Do Thái gọi chương 1 là “vị trí của cỗ xe ngai”, từ “merkabá”, và đã tạo ra một dòng huyền bí dài về nó, với những quy tắc nghiêm ngặt về ai có thể thậm chí nghiên cứu nó. Trong các danh sách thiên thần Do Thái muộn, “ofanim” xuất hiện như một lớp sinh vật thiên đàng cùng với các thiên thần serafin và các querubim. Sự đọc của Kitô giáo là nghiêm túc hơn: các Giáo phụ của Giáo hội nhìn thấy trong cảnh tượng chủ yếu sự tiết lộ về sự di động của vinh quang thần thánh và một sự tiên đoán về sự hiện diện của Thiên Chúa không bị giới hạn bởi bất kỳ nơi nào. Một phần của truyền thống liên kết những bánh xe với các “ngai vàng” mà Thánh Phaolô đề cập khi nói rằng trong Chúa Giêsu “tất cả mọi thứ đã được tạo thành, trên trời và trên đất, những ngai vàng và quyền năng” (Cl 1,16), chính vì những bánh xe thuộc về ngai vàng trong sách Ezekiel.
Những “ofanins” là một dàn thiên thần?
Câu trả lời Công giáo yêu cầu những phân biệt. Việc có những sinh vật tinh thần thuần túy, cá nhân và bất tử, mà Kinh Thánh gọi là thiên thần, là một sự thật của đức tin (CIC 328). Việc những sinh vật này được tổ chức thành chín dàn với những tên cố định, và những bánh xe trong sách Ezekiel là một trong số đó, là một thần học đáng kính và một cách đọc có thể, không phải là một giáo lý: Giáo hội chưa bao giờ xác định một danh sách các loài thiên thần. Điều khôn ngoan nhất là nói rằng những “ofanins” thuộc về ngôn ngữ tiên tri mà nhà tiên tri sử dụng để truyền đạt một thực tế vượt quá mọi hình ảnh. Điều mà cảnh tượng khẳng định chắc chắn không phải là giải phẫu của thiên đàng, mà là chủ quyền của Thiên Chúa: một ngai vàng có thể nhìn thấy mọi thứ và đến mọi nơi. Về cách Kinh Thánh mô tả các sinh vật thiên đàng, xem bài viết như thế nào là thiên thần theo Kinh Thánh, và cho một tổng quan đầy đủ hơn, xem trang angeology của chúng tôi.
Bài học tâm linh còn lại, những người lưu đày của ngày hôm qua và ngày hôm nay hiểu nhanh chóng. Những bánh xe đầy mắt không phải là một quái vật: chúng là một phúc âm tiên tri. Chúng nói rằng không có Babylon nào quá xa, rằng vinh quang của Thiên Chúa đi cùng với dân Ngài, và rằng ngai vàng mà các querubim nâng niu luôn, bí ẩn, đang trên đường đến nơi dân Ngài khóc.
Câu hỏi thường gặp
O que são os ofanins (as rodas de Ezequiel)?
Ofanins é o plural do hebraico ofan, «roda». São as rodas que o profeta Ezequiel vê junto aos quatro seres viventes na visão do trono de Deus (Ez 1 e 10): altas, temíveis, como uma roda dentro de outra roda, com os aros cheios de olhos ao redor. No texto bíblico fazem parte da visão do trono móvel da glória divina.
O que significa a roda cheia de olhos na Bíblia?
Os olhos ao redor dos aros (Ez 1,18) são linguagem visionária para a vigilância e o conhecimento que nada escapa: o trono de Deus vê em todas as direções e move-se em todas as direções sem se virar. Não é anatomia de uma criatura, é símbolo profético da onisciência e da liberdade soberana de Deus.
Os ofanins são um coro de anjos?
Na Bíblia, as rodas aparecem como parte da visão do trono, movidas pelo espírito dos seres viventes. Listas judaicas tardias contam os ofanins entre as classes angélicas, e parte da tradição cristã aproximou-os do coro dos tronos. A Igreja, porém, nunca definiu um catálogo de espécies angélicas: de fé é a existência dos anjos como criaturas espirituais e pessoais (CIC 328), não a classificação.
O que é a merkabá?
Merkabá é a palavra hebraica para «carro» ou «carruagem». A tradição judaica chamou «visão da merkabá» ao capítulo 1 de Ezequiel, lido como a visão do carro-trono de Deus, e desenvolveu à sua volta uma corrente mística. A leitura cristã é mais sóbria: a visão anuncia que a glória de Deus não está presa ao templo e acompanha o povo até no exílio.
Bạn có muốn nghiên cứu Mariologia một cách nghiêm túc?
Bài viết này được lấy cảm hứng từ các tác phẩm trong thư viện của Locus Mariologicus. Chuyên ngành Sau đại học về Mariologia sẽ đưa bạn đến cùng nguồn gốc, với sự hướng dẫn học thuật: Kinh Thánh, Các Cha của Giáo hội và Giáo huấn, từ Dogma đầu tiên đến các vấn đề đương đại.
Responses