Onze Lieve Vrouwe van Luján, beschermheilige van Argentinië

“In omnibus requiem quaesivi, et in hereditate Domini morabor” (Sir 24,11), «In alles heb ik rust gezocht, en in de erfenis van de Heer zal ik wonen» (Sir 24,11)

I. De wijsheid die zijn verblijfplaats kiest: het orakel van SirachIn hoofdstuk 24 van Eclesiasticus wordt de personificatie van de Wijsheid beschreven die haar goddelijke oorsprong en haar reis naar haar definitieve verblijfplaats onder het volk van Israël uitlegt. “Ik ben voortgekomen uit de mond van de Altste, ik bedekte als een wolk de aarde. Ik woonde in de hoogten, mijn troon staat op een wolkenkolom. Ik heb de hemel rondgereisd, ik doordrongen de diepten der zeeën, over alle landen en volkeren heerste ik. In alles heb ik rust gezocht, en in de erfenis van de Heer zal ik wonen” (Sir 24,3-7.11). Dit orakel schetst het pad van de goddelijke Wijsheid als een reis van zoektocht, keuze en vestiging. Wijsheid woont niet door opdringend te zijn; ze kiest de plaats waar ze wil blijven. Deze theologische categorie van Maria’s keuze als verblijfplaats voor de Wijsheid vond in de geschiedenis van het Marianisme in Latijns-Amerika een bijzonder heldere weergave in Luján, aan het zuidelijke uiteinde van het continent, waar de Onbevlekte Ontvangste in de 17e eeuw halverwege haar reis stopte en haar kinderen met onmiskenbare tekenen aangaf dat dit de plaats was die ze voor haar verblijf had gekozen.II. Luján, 1630: de afbeelding die de weg blokkeerde en zijn plek koosIn het jaar 1630, op de uitgestrekte Argentijnse vlakte bekend als de Pampa, had een Portugese boer genaamd António Farias de Sá twee afbeeldingen van de Maagd Maria besteld in Brazilië: één van de Onbevlekte Ontvangste en een andere van Maria met het Kind. Deze beelden werden naar het havenstadje Buenos Aires vervoerd en begonnen vervolgens hun lange reis per kar met stieren naar de nieuwe kapel van Don Rosendo Trigueros de Oria, nabij de rivier de Luján. Toen de karren bij de eigendom van Don Rosendo aankwamen, weigerden de stieren verder te gaan en stopten ze abrupt. De Angolese slaaf Manuel Costa, die de lading begeleidde, en de rest van de groep probeerden op alle mogelijke manieren de stieren in beweging te krijgen, zonder succes. Ze lieten de eerste doos met de afbeelding van de Onbevlekte Ontvangste achter en de stieren gingen onmiddellijk verder zonder problemen. Toen ze later probeerden de afbeelding terug te nemen om de reis voort te zetten, weigerden de stieren opnieuw. Zo werd door de eigen taal van het gebeuren duidelijk dat die afbeelding in Luján wilde blijven. Het beeld werd bewaard in een kleine landelijke kapel en rond deze kapel groeide gedurende bijna vier eeuwen een van de grootste Marianen-heiligdommen van het Amerikaanse continent. De Kerk verklaarde Onze Lieve Vrouw van Luján tot beschermvrouwe van Argentinië, Uruguay en Paraguay. Paus Leo XIII gaf in 1887 zijn goedkeuring voor de canonieke kroning. Kardinaal Jorge Mario Bergoglio, later Paus Franciscus, maakte jaarlijks pelgrimstochten naar Luján tijdens zijn episcopaat in Buenos Aires en keerde terug naar het heiligdom tijdens zijn hele pontificaat voor een spirituele pelgrimstocht.III. De Bezoeking: Maria die op pad gaat om te dienenHet Lucas-evangelie, dat deze viering begeleidt, presenteert het verhaal van de Bezoeking, waarin Maria, kort na de incarnatie van Christus in haar buik, met haast naar Isabel vertrekt, die zwanger is in hoge leeftijd. “En Maria stond op en ging snel naar de berg, naar een stad in Juda, en ze kwam binnen bij Zaccharias’ huis en groette Isabel” (Lc 1,39-40). De Bezoeking is de meest heldere manifestatie van Maria’s spirituele moederschap: zij wacht niet tot haar kinderen naar haar toe komen; ze gaat zelf op pad om hen te dienen. Deze marianen dialoog tussen blijven en gaan, tussen stabiliteit en beweging, vindt in Luján een paradigmale uitdrukking. Maria koos Luján als haar verblijfplaats zodat de Argentijnen, Uruguayen, Paraguayenen en alle volkeren van Latijns-Amerika een plek zouden hebben waar ze haar konden vinden. Tegelijkertijd blijft de Moeder die in Luján woont, haar kinderen bezoeken door pelgrimstochten, afbeeldingen, lokale feesten die in elke stad van het Latijns-Amerikaanse continent de aanwezigheid van degene herleven die haar plaats koos maar nooit de paden waar haar kinderen zich bevinden heeft verlaten.IV. Luján en de Mariologie van de geografische keuze van MariaDe theologie die het Luján-heiligdom aan de mariologie wereldwijd voorstelt, is die van de plaats als spirituele categorie. De geschiedenis van marianen-apparities en heiligdommen bevestigde herhaaldelijk dat Maria plaatsen kiest met criteria die niet die van de wereld zijn. Ze kiest geen machtscentra of kerkelijke centra; ze kiest landelijke afgelegen plekken, kruispunten, arme gebieden. In 1630 was Luján een vergeten boerderij in het hart van de Argentijnse pampa, ver weg van alles. Precies daar stopte de Onbevlekte Ontvangste en liet zien dat ze zou blijven. Het Tweede Vaticaans Concilie verklaarde dat Maria “in de Kerk na Christus de hoogste en meest intieme plaats inneemt” (Lumen Gentium, 54). De categorie van de nabijheid is cruciaal: Maria is nooit ver weg, ze is altijd in de buurt, maar niet op elk willekeurig plekje; ze heeft plaatsen gekozen die zij zelf voor zich had uitgekozen. Luján, voor het Latijns-Amerikaanse continent van Spaans-Hispaanse oorsprong, is precies zo’n nabij plaats. Paus Franciscus benadrukte tijdens zijn episcopaat en pontificaat herhaaldelijk dat zonder de Moeder geen Argentijnse geloof, zonder Luján geen katholieke identiteit van Latijns-Amerika bestaat. De afbeelding die vier eeuwen geleden in Luján achterbleef, klein, donker, zonder veel versiering, is het bescheiden maar onweerlegbare teken dat de Wijsheid die door de hemel reisde, in de erfenis van de volkeren van het zuiden van Amerika een plaats voor zich heeft gevonden.

Zie ook: Volledige gids van erkende Marianen verschijningen door de Kerk