Ποια είναι η «πανθέα παρθένος νύφη»;

Παρακάτω παρουσιάζουμε ένα απόσπασμα από το βιβλίο «Μαρία, κόρη του Ισραήλ: Η Παλαιά Διαθήκη στη Μαριολογία» της Καθηγήτριας Δρ. Ρίτας Τόρτι, ώστε να απολαύσετε μερικές σταγόνες από τον μεγάλο ωκεανό του ΚΟΥΡΣΟΥ ΜΑΡΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ!

Ποια είναι η Μαρία; Το παλαιότερο μαρτυρικό για εκείνη είναι αναμφίβολα η Γαλάτα 4,4-5: «Έρχεται η πληρότητα των εποχών, και ο Θεός έστειλε τον Υιό του, γεννημένο από γυναίκα, γεννημένο υπό τον νόμο, για να λύσει όσους ήταν υπό τον νόμο, και να τους δώσει την αξιοπρέπεια των παιδιών».

«Το νεοδιαθηκικό όραμα της «πληρότητας των εποχών», υποστηρίζει ο Ρόμανο Γκαρντίνι, δεν σημαίνει απλώς ότι έφτασε η καθορισμένη από τον Θεό στιγμή, αλλά ότι η ιστορία της αποκάλυψης επιτακτικά επιδίωκε την εκπλήρωσή της» (Η Μητέρα του Κυρίου, 25).

Με την αναφορά στη Γαλάτα ξεκινά ο 8ος κεφάλαιο της Lumen Gentium.που μας καλεί να αντιληφθούμε τη μεγαλοπρέπεια της Μαρίας κυρίως στη δόξα της ως Μητέρας του Λυτρωτή: τοποθετείται αμέσως στη θέση που ιστορικά της ανήκει, στην πραγματοποίηση του θεϊκού σχεδίου σωτηρίας, και παρουσιάζεται ως ουσιαστικό στοιχείο της εξέλιξής του. Η έκφραση υπογραμμίζει ταυτόχρονα την ανθρώπινη πραγματικότητα του Ιησού: ήταν πλήρως άνθρωπος της εποχής του και του περιβάλλοντος στο οποίο έζησε, και ήταν επίσης ο Μεσσίας που περίμεναν για αιώνες. Ο ίδιος δηλώνει ότι οι Γραφές μαρτυρούν για αυτόν (Ιωάννης 5,39).

Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε τίποτα για το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε η Μαρία, για τη νεότητά της, μέχρι τη στιγμή της ανακοίνωσης από τον Άγγελο. Η εκπαίδευση και ο εξωτερικός τρόπος ζωής ήταν σίγουρα οι ίδιοι με εκείνους όλων των κοριτσιών της κοινωνικής της τάξης. «Η μοναδική μας πηγή, ο Ευαγγελιστής, δεν αναφέρει κανένα είδος θαυμαστού γεγονότος. […] Πάνω απ’ όλα, πρέπει να κρατήσουμε υπόψη μας την επιρροή των γραπτών, και πριν από αυτά, των αποκρυφών Ευαγγελίων. Πολλές παραμορφώσεις και απλοποιήσεις της εικόνας της Μαρίας οφείλονται σε αυτούς τους παράγοντες. Η έκθεση πρέπει να δείξει, όχι απλώς να πει, αλλά να καταστήσει ορατή, πώς η πραγματική ουσία είναι πιο ευσεβής, μεγαλύτερη και πιο μυστηριώδης από κάθε θρυλικό θαύμα» (Guardini, Η Μητέρα του Κυρίου 22).

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς μας αφηγείται ότι ο Άγγελος Γαβριήλ στάλθηκε από τον Θεό «σε μια πόλη της Γαλιλαίας, που λέγεται Ναζαρέτ, σε μια «προσδεσμένη παρθένο» (πρός παρθένον προσδεσμένην) σε έναν άνδρα από την οικογένεια του Δαβίδ, που ονομαζόταν Ιωσήφ. Το όνομα της παρθένου ήταν Μαρία» (Λουκάς 1,26-27).Κατά τη στιγμή της ανακοίνωσης από τον άγγελο, εκείνη έπρεπε να είναι 12-13 ετών.Γενικά, σπάνια αναφέρεται σε παρθένες, αλλά εδώ ο Λουκάς επαναλαμβάνει δύο φορές στην ίδια φράση ότι ήταν παρθένα, τοποθετώντας το ουσιαστικό στην κορυφαία θέση, στην ολοκλήρωση: «το όνομα της παρθένου ήταν Μαρία». Περιγράφει την νομική κατάσταση με το ελληνικό ρήμα «μνηστεύω», το οποίο εμφανίζεται επίσης στο Ματθαίο 1,18 («η μητέρα της Μαρίας, η οποία είχε δοθεί σε γάμο [μνηστευθείσα] στον Ιωσήφ») και στο Λουκά 2,5 («είχε να καταγραφεί μαζί με τη Μαρία, τη σύζυγό του, η οποία ήταν έγκυος»).Η έκφραση του Λουκά 1,27 εμφανίζεται στην ελληνική μετάφραση της Πεντηκοστής (LXX) από το Δευτερονόμιο 22,23 («παρθένος μνηστευθείσα») ως μετάφραση του εβραϊκού κειμένου «να’άρα βετούλα με’οράσα (ρίζα ‘ρσ)»: «μια νεαρή κοπέλα, παντρεμένη». Μια νεαρή (η «να’άρα» είναι μια νεαρή κοπέλα μεταξύ 12 ετών και 1 ημέρας και 12 ετών και μισού) από την οποία προσδιορίζεται ότι ήταν σύζυγος κάποιου («’išσα»). Επίσης, για τη Μαρία στο Ματθαίο 1,24, αναφέρεται ξεκάθαρα ότι ήταν η νύφη του Ιωσήφ: «όταν ξύπνησε, ο Ιωσήφ… πήρε μαζί του τη νύφη του». (τήν γυνάικα αυτού). Λατινικά: «Accepit coniugem suam».

Μόνο στις Δευτερονόμιο 28,30 (“θα πάρεις γυναίκα και θα έχεις και άλλη”) και 2 Σαμουήλ 3,14 (“Δώσε μου πίσω τη γυναίκα μου, τη Μικαία, που πήρα με εκατό φιληστινιακά δερμάτια”), χρησιμοποιούν το ρήμα λαμβάνω (“πιάνω”, “λαμβάνω”) (Küttlewein, DTAT I, 210-212).

Η εβραϊκή ρίζα ‘rś υποδεικνύει κάτι που δεν έχει αντίστοιχο στις σύγχρονες κουλτούρες μας:

– σίγουρα δεν αναφέρεται στο αρραβώνα (εβραϊκά: šîddûkîn), μια φάση που προηγείται του γάμου και περιλαμβάνει τις προκαταρκτικές διαδικασίες που διεξάγονται από τους ίδιους τους αρραβωνιασμένους ή από τους γονείς ή συγγενείς τους (προκαταρκτικές υποχρεωτικές, που αφορούσαν τις συμφωνίες σχετικά με την ημερομηνία και τον τόπο της γιορτής, καθώς και τις οικονομικές υποχρεώσεις, όπως, για παράδειγμα, το μέγεθος της προίκας).

– αλλά δεν σημαίνει ούτε ακόμη γάμο, όπως τον κατανοούμε σήμερα.

Είναι εντελώς παραπλανητικό να μεταφράσουμε τον όρο της Βίβλου ‘rś (στα διάφορα σχήματά του) ως “αρραβώνας” ή “αρραβωνιασμένοι“: υποδεικνύει, αντίθετα, την ουσιαστική πράξη που αποτελεί την πρώτη φάση της διαδικασίας του γάμου. Μια νομική και δημόσια πράξη που καθιερώνει το γάμο από νομικής άποψης.

Βρίσκουμε τη ρίζα ‘rś στο Ησαΐας 2,21-22, όπου ο προφήτης αποκαλύπτει το μυστήριο του θεϊκού έρωτα για τον λαό του, έναν έρωτα που τον οδηγεί όχι μόνο σε συγχώρεση, αλλά και σε μια νέα ένωση για πάντα. “Θα σε κάνω γυναίκα μου” (‘ērastîk lî: ρίζα ‘rś), επαναλαμβάνει ο YHWH τρεις φορές, μιλώντας στον λαό του, με τον οποίο θέλει να δημιουργήσει μια κοινωνία ζωής, μια σταθερή και αποκλειστική σχέση, τυπικά αρραβωνιαστική…

Θέλετε να πιείτε περισσότερα από αυτό το βιβλίο; Επικοινωνήστε μαζί μας στο 34 999786407 και ζητήστε το δικό σας αντίγραφο τώρα!