Rozdział VIII – Tekst łaciński i portugalski w całości (Dokumenty Soboru Watykańskiego II)

Lumen Gentium

Konstytucja Dogmatyczna o Kościele*promowana przez Sobór Watykański II, 21 listopada 1964 r.*

Rozdział VIII: Błogosławiona Dziewica Maria, Matka Boża, w tajemnicy Chrystusa i Kościoła

Autor

Sobór Watykański II

Rodzaj

Konstytucja Dogmatyczna

Data

21 listopada 1964 r.

Temat

Błogosławiona Dziewica Maria w tajemnicy Chrystusa i Kościoła (rozdział VIII)

Inicjator

*Lumen Gentium* («Światło Narodów»)

Źródło

*Acta Apostolicae Sedis* 57 (1965) 5-75

Kontekst historyczny

Umieszczenie Marii *wewnątrz* Konstytucji o Kościele, a nie w osobnym dokumencie, jak proponowali niektórzy ojcowie soborowi, było jednym z najważniejszych decyzji Soboru Watykańskiego II. Głosowanie (1114 przeciwko 1074, 17 października 1963 r.) wykazało, że Sobór postanowił włączyć schemat maryjny do *Lumen Gentium* jako rozdział VIII. Decyzja ta miała ogromne znaczenie ekumeniczne i teologiczne: Maria nie jest rozważana w izolacji, ale zawsze w związku z Chrystusem i Kościołem.

Rozdział VIII, tekst oryginalny w języku łacińskim (Główne fragmenty)

CAPUT VIII*De Beata Maria Virgine Deipara in mysterio Christi et Ecclesiae*

Wstęp

Chcąc jednak Święty Synód, rozważając nauczanie o Błogosławionej Dziewicy Marii, przedstawić bardziej jasno tajemnicę Kościoła, w której porządkuje się nadprzyrodzone, zachęca wiernych do wykazywania czci wobec Dziewicy… i do kierowania się ku Synowi jej, Mediatorowi wszystkich, przez Niego…

Rozdział VIII (wybrane fragmenty)

I. WstępChcąc bardziej wyjaśnić tajemnicę Kościoła, w którym porusza się nadprzyrodzona rzeczywistość, Sobór Święty, nawiązując do wcześniejszych wypowiedzi na temat Błogosławionej Dziewicy Marii, zachęca wiernych w Chrystusie do czczenia Maryi… i kierowania się ku Synowi, jedynemu Mediatorowi wszystkich, aby zjednoczyć się z Nim…II. Rola Maryi w dziele zbawienia (nn. 55-59)Księgi Starego Testamentu opisują historię zbawienia, w której powoli przygotowuje się przyjście Chrystusa na świat. Te starożytne teksty, czytane i rozumiane w Kościele w świetle pełnej i wzajemnej objawienia, coraz bardziej ujawniają postać kobiety, Matki Zbawiciela. W świetle tego samego objawienia dostrzega się, że w obietnicy zwycięstwa nad wężem (por. 3, 15) tajemniczo zapowiedziana została Błogosławiona Dziewica.Ta wyjątkowa jedność Matki z Synem w dziele zbawienia objawia się od czasu poczęcia Chrystusa w ciele po Jego śmierć. […] Błogosławiona Dziewica, podążając drogą wiary, wytrwale utrzymywała swoją jedność z Synem aż do krzyża, gdzie, zgodnie z boskim planem (por. J 19, 25), pozostała wierna do końca, głęboko cierpiąc wraz ze swoim Jedynakiem, łącząc się z Jego ofiarą w macierzyńskim duchu, z miłością zgadzając się na poświęcenie ofiary przez Niej stworzonej.III. Maryja i Kościół (nn. 60-65)Jedynym pośrednikiem jest nasz mediator według słowa Apostoła: „Jedynym bowiem pośrednikiem między Bogiem i ludźmi jest człowiek Chrystus Jezus, który dał samego siebie jako ofiarę zbawienia dla wszystkich” (1 Tm 2, 5-6). Macierzyńska godność Maryi trwa w łasce od zgody, którą dała w Zwiastowaniu, aż po jej przyjęcie do nieba, nie ustępując w żadnym momencie, aż do ostatecznego spełnienia się przeznaczenia wszystkich wybranych. Nie oddała bowiem do nieba daru zbawczego, lecz, poprzez wielokrotne wstawiennictwo, dąży do uzyskania dla nas łask wiecznego zbawienia.Błogosławiona Dziewica jest w Kościele zwana „Advokatką”, „Pomocniczką”, „Opiekunką” i „Mediatorką”. Oznacza to jednak, że niczego nie odbiera godności i skuteczności jedynego Mediatora, Chrystusa.IV. Kult Błogosławionej Dziewicy w Kościele (nn. 66-67)Maria jest przedstawiana w Kościele jako „wyjątkowy członek Kościoła” i „typ Kościoła”. Wszyscy wierni w Chrystusie kierują do Niej prośby i chwalą, a przez jej wstawiennictwo uzyskiwają od Boga przez Syna Jego, Pana naszego Jezusa Chrystusa, to, czego potrzebują; przez Niego, jedynego, naszego Pana Jezusa Chrystusa, czczą wszystkie rzeczy i przestrzegają Jego nakazu.

II. Rola Błogosławionej Dziewicy w ekonomii zbawienia (nn. 55-59)

Księgi Starego Testamentu opisują historię zbawienia, w której powoli przygotowuje się przyjście Chrystusa do świata. Te starożytne dokumenty, czytane i rozumiane w Kościele w świetle pełnej i wzajemnie powiązanej Objawienia, stopniowo ujawniają postać Kobiety, Matki Zbawiciela. W tym świetle, ona jest już rozpoznawana jako tajemniczo zapowiedziana w obietnicy zwycięstwa nad wężem udzielonej naszym pierwszym rodzicom (por. 1 Mojżeszowa 3, 15).Ta wyjątkowa jedność Matki z Synem w dziele zbawienia objawia się od czasu poczęcia Dziewicy Chrystusowej aż po Jego śmierć. […] Błogosławiona Dziewica posuwała się naprzód w pielgrzymce wiary i wiernie utrzymywała swoją jedność z Synem aż do krzyża, gdzie (por. J 19, 25) nie bez boskiego zamierzenia, doświadczyła głębokiego cierpienia razem ze swoim Jedynakiem, współuczestniczyła w Jego ofierze jako matka duchowa, i z miłością zgodziła się na ofiarowanie tej stworzonej ofiary.

III. Błogosławiona Dziewica i Kościół (nn. 60-65)

Jednakże, jak mówi Apostoł: „Jest jeden Bóg, i jeden pośrednik między Bogiem i ludźmi: człowiek Chrystus Jezus, który dał się kupić za wszystkich” (1 Tymoteusza 2, 5-6). Materność Marii w porządku łaski trwa od jej wiernego zgody w Zwiastowaniu, przez niezachwianą jedność pod krzyżem, aż do wiecznej konsumpcji wszystkich wybranych. W rzeczywistości, po wejściu na niebo, nie porzuciła swojej misji zbawczej, ale poprzez swoją wielokrotną intercesję, nadal uzyskuje dla nas dar wiecznego zbawienia.Błogosławiona Dziewica jest w Kościele wzywana jako Advokatka, Pomocniczka, Wspieraczka, Pośredniczka. Zrozumiane jest to w taki sposób, że nic nie odbiera ani nie dodaje do godności i skuteczności Chrystusa, jedynego Pośrednika.

IV. Kult Błogosławionej Dziewicy w Kościele (nn. 66-67)

Maria jest przez Sobór ogłoszona „najjaśniejszym członkiem Kościoła” i „typem Kościoła”. […] Niech wszyscy chrześcijanie zwracają się do Niej z modlitwami i chwałą, i niech przez Jej intercesję otrzymują od Boga przez Syna Jego, naszego Pana Jezusa Chrystusa, to, czego potrzebują, i niech w pełni podążają za Jedynym Panem naszym Jezusem Chrystusem, przez którego wszystko istnieje i dla którego istniejemy (por. 1 Koryntian 8, 6), i przestrzegają Jego przykazów.

Uwaga na temat tytułu „Mater Ecclesiae”

Rozdział VIII nie używa formalnie tytułu „Mater Ecclesiae”. Sam Paweł VI, zamykając trzecią sesję Soboru (21 listopada 1964), ogłosił Marię „Matką Kościoła” z własnej inicjatywy, poza tekstem Soborowym. Tytuł ten został później włączony do Litanii Lauretanskiej przez Franciszka (11 lutego 2018) i obchodzony jako obowiązkowa wspomnienie w poniedziałek po Pięćdziesiątce.

Znaczenie teologiczne

Rozdział VIII Dokumentu Soborowego nie używa formalnie tytułu „Mater Ecclesiae”.Dokument *Lumen Gentium* ustanawia trzy zasady metodologiczne współczesnej mariologii: (1) Maryja powinna być rozumiana zawsze w odniesieniu do Chrystusa, zasada cristologiczna; (2) Maryja powinna być rozumiana zawsze w odniesieniu do Kościoła, zasada ekklesiologiczna; (3) kult maryjny powinien być zawsze autentyczny, unikając zarówno przesady, jak i zaniedbania. Rozdział VIII stanowi dokument referencyjny dla całej mariologii po Soborze Watykańskim II, zarówno akademickiej, jak i pasterskiej.

Dodatkowa lektura

Głębiej zgłębiaj temat: zapoznaj się z Mariologią, Dogmatami Maryjnymi, *Signum Magnum*, *Marialis Cultus*, *Redemptoris Mater* oraz *Póś-Gradualem w Mariologii*.