Μαρία και τα τελευταία: μέρος Β

Μαρία και τα τελευταία πράγματα: εσχατολογία της Μαρίας

Μετά από ό,τι ορίσαμε τα βασικά έννοιες του λεξιλογίου μας σχετικά με τη σχέση μεταξύ Μαρίας και εκείνων που έχασαν τη ζωή τους, μπορούμε τώρα να προχωρήσουμε προς τα τελευταία (εσχατολογία). Ωστόσο, προστατεύουμε ότι η τελική Λόγος είναι αυτή του Λόγου που από πάντα και για πάντα ηχεί στη μεγάλη σιωπή του μυστηρίου. Η ερώτηση για το τελικό μέλλον του ανθρώπου και του κόσμου είναι το μεγάλο ζήτημα που έχει κινητοποιήσει την ανθρωπότητα να αναζητήσει απαντήσεις, καθώς η βεβαιότητα του θανάτου δεν είναι ιδεολογική. Σε αυτό το πλαίσιο γεννήθηκαν οι φιλοσοφίες, οι ερωτήσεις που τροφοδοτούν την ουσία του δρόμου που συνεχώς προχωρά, ο οποίος στο τέλος της ύπαρξής του αναζητά το άπειρο και το απρόσιτο. Η ερώτηση που περιέχει όλες τις άλλες ερωτήσεις είναι αυτή για τον Θεό. Η ιστορία που επιθυμεί να υπερβεί την πραγματικότητα κατανοώντας από πού προέρχεται (Δημιουργία-Ακέραια) και πού πηγαίνει (Κύριος-Ανάληψη).

Στην δημιουργία μας, κατανοούμε ότι ως πνευματικά όντα, υπάρχουμε σε σχέση με τον κόσμο, με τον Θεό και με τα άλλα όντα, χωρίς αυτή την προδιάθεση για το «διαφορετικό από εμένα», δεν είμαστε ικανοί να ζήσουμε. Αντίθετα, χωρίς αυτή τη «ζωή ως Αυτός που έχει σχέση μαζί μου», δεν μπορούμε να βρούμε θέση στη δημιουργημένη φύση. Γι’ αυτό μιλάμε για τον Αδάμ ως «εικόνα του Θεού», αλλά όχι ως «φωτογραφία» του Θεού. Η ζωτική σχέση Θεού-Δημιουργού δεν σημαίνει κατάργηση της ύπαρξης ούτε πολύ λιγότερο κατάργηση του Θεού, αλλά κοινή ύπαρξη μεταξύ Δημιουργού και Δημιουργήματος. Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορεί να κατανοηθούν οι έννοιες του Ευαγγελίου για «ελευθερία» και «κοινότητα». Είμαστε ταυτόχρονα ιστορία-θάνατος-μέλλον, αυτό μας οδηγεί να προσβλέπουμε σε κάθε στιγμή της ιστορίας ως ένα μη επαναλαμβανόμενο κίνημα χωρίς νόημα, αλλά ως προσέγγιση των τελικών και οριστικών πραγμάτων. Η μετάβαση από το παρελθόν στο παρόν για να χτίσουμε το μέλλον είναι πάντα σημαδεμένη από «αποφάσεις» που μας μεταμορφώνουν σε «συμμετέχοντες» του Θεού στη συνεχή διαδικασία της δημιουργίας, σημαδεμένη από την «ελπίδα» που ανοίγει στο μέλλον.

Η ελπίδα μας φέρνει μαζί της το σημάδι της απόλυτης αυτοπαρουσίας του εαυτού, που όλα σκεπτόταν σε έναν απεριόριστο προορισμό, που απέρριπτε την πιθανότητα μιας σχέσης πέρα από τον κόσμο και τα άλλα όντα. Από αυτή την προπαγάνδα της απόρριψης του Θεού, περνάμε στη ρευστοποίηση της ελπίδας που έχασε ορίζοντα και κατέληξε σε μια πνιγηρή αδυναμία. Οντότητες χωρίς παρελθόν, προέλευση και κατεύθυνση που αιωρούνται σε μια ύπαρξη που συμβαίνει μόνο με την αυθόρμητη θνητότητα σε μια νύχτα που γίνεται όλο και πιο νύχτα (νιτιλισμός).

Σήμερα, τυφλωμένοι από την ημέρα, αντιμετωπίζουμε ένα παράδοξο. Αν η πίστη φωτίστηκε από τη λογική, φαίνεται ότι ακολουθούν πλέον διαφορετικούς δρόμους, όπου η θρησκευτικότητα έγινε συναισθηματική, αρχαία και επιφανειακή. Σκεφτείτε την εξάπλωση της μαγείας και των χριστιανικών αντιλήψεων για τον κόσμο που φαίνεται να αγνοούν αιώνες πίστης σε τελετουργίες: Ο Θεός μου λέει ότι… Εγώ σκέφτομαι ότι… κ.λπ.

Η αντιπαράθεση μεταξύ πίστης και λογικής σε επίπεδο διδασκαλίας έχει ξεπεραστεί ξεκάθαρα στις μέρες μας με δηλώσεις όπως: «Η πίστη και η λογική αποτελούν, ως προς κάποιο τρόπο, τα δύο φτερά με τα οποία το ανθρώπινο πνεύμα υψώνεται προς την αλήθεια. Ο Θεός έβαλε στην καρδιά του ανθρώπου την επιθυμία να συναντήσει την αλήθεια και, τελικά, να τον συναντήσει Εκείνον, για να συναντώντας τον και αγαπώντας τον, να φτάσει επίσης στην πλήρη αλήθεια για τον εαυτό του» (…

Πίστις και Λόγος1.Έχοντας διευκρινίσει το πλαίσιο στο οποίο η Μαρία εισάγεται ως ζωντανή παρουσία, τώρα θα εμβαθύνουμε στο τι είναι η χριστιανική ελπίδα: ο Χριστός. Ο Λόγος του Θεού ενσαρκωμένος, ο Μεσσίας της Αποκάλυψης, φέρνει ένα οριστικό και παγκόσμιο μήνυμα ελπίδας. Επομένως, μπορούμε να πούμε ότι από την αρχή μέχρι το τέλος, ο Χριστιανισμός είναι Αποκάλυψη (λογική των τελευταίων πραγμάτων). Έτσι, η πίστη: «Η πίστη είναι η βεβαιότητα του ό,τι αναμένεται ακόμη, η απόδειξη των πραγμάτων που δεν βλέπονται» (Εβρ. 11,1) υπάρχει για την πληρότητα του οριστικού, άνευ όρων και τελευταίου (τελειού).Ο Ιησούς ως χριστιανική ελπίδα, η τελική μοίρα της ανθρωπότητας και του κόσμου, η ιστορία μας είναι η σωτηρία μέσω της κοινοποίησης της αγάπης που προσφέρεται σταδιακά από τον Θεό που επικοινωνεί με τον άνθρωπο και τον συνδέει με την αιωνιότητα. Η σωτηρία δεν είναι ένα σωτηριακό γεγονός του παρελθόντος αλλά μια θεϊκή παρέμβαση που πραγματοποιείται στην ελπίδα του Ισραήλ που επικεντρώνεται στον Μεσσία της Αποκάλυψης. Ο Υιός της Μαρίας, ανοίγοντας το Βασίλειο του Θεού στα πλάσματα, ξεκινά την ενότητα μεταξύ της υπερβατικότητας και της ιστορίας, σφραγισμένη με την Ανάσταση που συμπυκνώνει, καθαρίζει και υπερβαίνει τις παλιές ελπίδες. Ο χρόνος (κάιρος) της Ενσάρκωσης/Αγγελίας συμπίπτει με το τέλος (εσκάτον) και η αγία μητρότητα με την Ανάληψη. Στο μυστήριο του Πάσχα βρίσκουμε το υψηλότερο σημείο αυτής της αποκάλυψης της Αποκάλυψης: ο Ιησούς πεθαίνει, καταστρέφει τον θάνατο οριστικά, θάβεται, κατεβαίνει στον άδη, ανασταίνεται από τους νεκρούς και μας προσφέρει τη ζωή: «Ευλογημένος ο Θεός, ο Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Με τη μεγάλη του καλοσύνη, μέσω της ανάστασης του Ιησού Χριστού από τους νεκρούς, μας έκανε να γεννηθούμε ξανά σε μια ζωντανή ελπίδα, σε μια κληρονομιά που δεν φθείρεται, δεν καταστρέφεται ούτε παύει να υπάρχει, που είναι αποθηκευμένη για σας στους ουρανούς» (1 Πεμ. 1,3-4).Ο Άγιος Πνεύμα, που υποσχέθηκε, καρπός του πασχαλινού μυστηρίου, που έλαβε ήδη η Μαρία, τώρα κατευθύνεται προς τους ταμπιτάντες του νέου ουρανίου λαού, που ελκύονται από το σταυρό: «Τώρα είναι η κρίση αυτού του κόσμου. Τώρα ο άρχων αυτού του κόσμου θα εκδιωχθεί, και όταν εγώ ανυψωθώ από τη γη, θα τραβήξω πρός μένα όλους» (Ιωάννης 8, 31-32). Μόνο η αγάπη γεννά αθανασία.Η χριστιανική πίστη προαναγγέλλει ένα οριστικό και απόλυτο μέλλον, όχι με ανθρώπινη προσπάθεια, αλλά με τη χάρη του Θεού, έτσι ο Χριστιανός ζει σε μια κατάσταση προσμονής (Advento) του Μεσσία, περισσότερο ακόμα από ένα μέλλον. Ωστόσο, επιβεβαιώνουμε την απόλυτη υπέρβαση του Θεού, στον οποίο πρέπει να παραδοθούμε όπως η Μαρία.Στην χριστιανική αποκάλυψη, ιδιαίτερα στη δυτική, συναντάμε την παγκόσμια προοπτική που φαίνεται να υποτάσσεται στην ατομική προοπτική μιας κρίσης. Και οι δύο όμως συνυπάρχουν, καθώς: «Ολόκληρη η δημιουργία, μέχρι σήμερα, στενάζει σαν να γεννά» (Ρωμαιοί 8, 22) και «Περιμένουμε νέα ουράνια και νέα γη, στα οποία θα κατοικήσει η δικαιοσύνη» (Β’ Πέτρου 3, 13). Αυτή η προοπτική για μια νέα παρέμβαση του Θεού που θα έρθει να ολοκληρώσει τη νέα δημιουργία, στην οποία: «Ο Θεός θα είναι όλα σε όλα» (Α’ Κορινθίους 15, 28). Η δημιουργία είναι συνεχής και ως τέτοια σε κίνηση, με έναν πολύ συγκεκριμένο προορισμό, τον Δημιουργό. Η συνάντηση της δημιουργίας με τον Δημιουργό είναι η νίκη του αγάπης, γιατί: «Τώρα υπάρχουν αυτά τα τρία: η πίστη, η ελπίδα, η αγάπη».«Ο μεγαλύτερος από αυτούς είναι η αγάπη» (1 Κορινθίους 13,13).Προσπαθώντας να επιλύσω την σύγχυση της γλώσσας και την παρανόηση ορισμένων μερικών αναγνωστών της Αγίας Γραφής, θα ήθελα να διευκρινίσω ότι ο Ιησούς είναι: «πρώτες φρούτες των νεκρών» (1 Κορινθίους 15,20) αλλά και: «η ανάσταση και η ζωή» (Ιωάννης 11,25), και γι’ αυτό: «θα αναστηθούν πρώτα οι που έχουν πεθάνει στον Χριστό» (1 Θεσσαλονικείς 4,16). Οι συμπεράσματα αυτών των δηλώσεων σημαίνουν για εμάς ότι η ανάσταση συμβαίνει στη δημιουργία και αποτελεί μέρος των οριστικών μελών της Βασιλείας. Επομένως, η ανάληψη της σωματικής ύπαρξης στη μελλοντική ζωή μεταμορφώνεται. Η σωματική ύπαρξη ανασταίνεται μέσω της σχέσης του Θεού που προσφέρει την αιώνια ζωή. Αυτό αποτελεί τη θεολογική βάση που θα μας επιτρέψει αργότερα να αναπτύξουμε όλη τη θεολογία της Ανάληψης.Ο Άγιος Πνεύμα ανασταίνει τον Ιησού, κατοικεί σε εμάς και μας επιτρέπει να έχουμε πίστη. Όπως με τη Μαρία, κατά την Αναγγελία, όπου η σκιά της την κάλυψε, έτσι και η ενσάρκωση δρα και πραγματοποιεί την κατοικία του Ιησού στη Μαρία, ανοίγοντάς την στην αιώνια ζωή που σημαίνει τη διαρκή συνομιλία με τον Τριαδικό Θεό που αποκαλύφθηκε «πρώτα» στη Παρθένο της Ναζαρέτ. Μπορούμε ίσως να ισχυριστούμε ότι η πληρότητα της αιώνιας ζωής υπάρχει εκεί όπου ο Λόγος πήρε τη μορφή των σωματικών υπάρξεων και όπου οι υπάρξεις αυτές υπάρχουν η μία για την άλλη και αγαπούν η μία την άλλη: «Οίκος της Μαρίας!» Η κοινή ζωή με τον Θεό και με τους αδελφούς είναι η αιώνια ζωή, ακόμα και αν δεν είναι τέλεια, καθώς: «Όποιος πιστεύει στον Υιό έχει αιώνια ζωή. Όποιος όμως αρνείται να πιστέψει στον Υιό δεν θα δει ζωή, αλλά η οργή του Θεού παραμένει πάνω του» (Ιωάννης 3,36). Και: «Από τώρα είμαστε παιδιά του Θεού, αλλά δεν έχουμε ακόμη εμφανιστεί αυτό που θα είμαστε! Γνωρίζουμε ότι όταν ο Ιησούς εμφανιστεί, θα είμαστε σαν αυτόν, γιατί θα τον δούμε όπως είναι» (1 Ιωάννης 3,2).Σε αυτό το «χώρο» μεταξύ χρόνου και αιωνιότητας κινείται η Μαρία. Η νεαρή γυναίκα της Ναζαρέτ είναι το σημείο συνάντησης μεταξύ της δομημένης ελπίδας του Παλαιού Διαθήκης και της κοιλιάς όπου ολοκληρώθηκαν όλες οι υποσχέσεις και όλες οι προφητείες των διαφόρων αιώνων. Για αυτό λόγο, οι Πατέρες της Εκκλησίας την αναγνωρίζουν ως «…».Νέα Εύα, καθώς δεν θέτει πλέον το αποτέλεσμα του θανάτου στη διάθεση του θανάτου, αλλά το αποτέλεσμα της ζωής, τον Ζώντα. Από Παρθένο Μητέρα σε Μητέρα των ζωντανών, από Θύγατερ Σιών σε Σύζυγος του Αιώνιου Γεύματος. Ίσως πρέπει να επεκτείνουμε τις άμεσες συμπεράσματα μας με μια προκαταρκτική εξήγηση του τρόπου με τον οποίο η κεκαριμένη χάρη της Μαρίας (Λκ 1,28) αποτελεί το σημείο ένωσης μεταξύ της εκκλησιαλογίας και της ανθρωπολογίας. Η Εκκλησία και ο Άνθρωπος ως χώρος της προαναγγελίας της δόξας, η εκδήλωση των τελευταίων καιρών αλλά όχι ακόμη της πληρότητας της αλήθειας, καθιστούν τη Μαρία σύμβολο μιας ελπίδας που πραγματοποιείται με την Ανάληψή της. Επομένως, το Πιστεύω ενώνει την αναστάση του σώματος και την αιώνια ζωή σε σύνδεση με τη σύλληψη από το Άγιο Πνεύμα και γεννημένη από τη Παρθένο. Αυτό μας δίνει την αποκάλυψη της σκοπικής σημασίας της Μαριολογίας και το πώς η Μαρία, Μητέρα του Ιησού, μας βοηθά να εμβαθύνουμε στην χριστιανική αποκάλυψη.Για να εμβαθύνετε στη σκέψη σχετικά με τη Μαρία και την χριστιανική αποκάλυψη, διαβάστε την Ενκυκλίδα Redemptoris Mater του Αγίου Ιωάννη Παύλου Β’ για τη Μαρία στο μυστήριο της Εκκλησίας.Εμβαθύνετε τις σπουδές σας: εξερευνήστε το Μαριολογία, Θεολογία Mariana, Μαριανές Εμφανίσεις και το Μεταπτυχιακό στη Μαριολογία.