O nowym rytcie rzymskim egzorsyzmu (1999): O nowych praktykach egzorcyzmowych i modlitwach

# *De Exorcismis et Supplicationibus Quibusdam* (Rytuał Eksorcyzmu i Niektóre Modlitwy)

## O dokumencie

*De Exorcismis et Supplicationibus Quibusdam*, wydany przez Świętą Kongregację ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów 22 listopada 1998 roku i opublikowany w języku łacińskim w 1999 r., jest oficjalnym tekstem liturgicznym zastępującym rozdział XII *Rituale Romanum* z 1614/1925. Ten nowy rytuał jest wynikiem trzech dekad pospustkowych badań i stanowi obowiązkowy dokument referencyjny dla wszystkich katolickich eksorcystów.

## Struktura nowego rytuału

Księga *De Exorcismis* składa się z czterech części:

– **Praenotanda (Wprowadzenie Pastoralne):** 39 numerów dotyczących teologii eksorcyzmu i kryteriów pasterskich.
– **Rozdział I:** Rytuał eksorcyzmu solennego osoby jednej (44 akapity).
– **Rozdział II:** Modlitwy, które mogą być używane prywatnie przez kapłanów lub wiernych.
– **Załącznik:** Modlitwy do użycia prywatnego przeciwko Złu.

## Tekst łaciński, Praenotandum n. 1: Zwycięstwo Chrystusa

> *Per opus paschale Christi, mors universa et peccatum cum potestatibus tenebrarum vincta sunt et destructa. Christus enim, Filius Dei in carne missus, ad terram descendit ut destrueret opera diaboli (cf. 1 Io 3, 8) atque per mortem suam ac resurrectionem peccato et morti dominium ostenderet, sicut etiam super malignum spiritum, qui mortis dominum se gloriabatur (cf. Heb 2, 14).*

## Tłumaczenie polskie, Praenotandum n. 1

> *Dzięki dziełu paschalnemu Chrystusa śmierć i grzech zostały pokonane i zniszczone. Chrystus, Syn Boży, wysłany w ciele, zstąpił na ziemię, aby zniszczyć dzieła diabła (por. 1 J 3, 8) i przez swoją śmierć i zmartwychwstanie pokazać panowanie nad grzechem i śmiercią, a także nad złym duchem, który chwalił się jako władca śmierci (por. Hb 2, 14).*

## Praenotandum n. 13-14: Kto może przeprowadzać eksorcyzm?

Dokument ustanawia ścisłe kryteria:

– Tylko biskup diecezjalny może zezwolić na eksorcyzm solenny.
– Eksorcyzm solenny może przeprowadzić tylko jeden kapłan, po otrzymaniu szczególnej i wyraźnej zgody biskupa (n. 13).
– Kapłan-eksorcysta powinien być „*de pia, de doctrina solida, de prudentia experta, de vita integra*” (n. 13) i nie może improwizować.
– Wierni mogą modlić się przeciwko Złu (n. 14), ale nie mogą przeprowadzać eksorcyzmów solennych.

## Praenotandum n. 15: Rozpoznawanie przed eksorcyzmem

> *Przed rozpoczęciem eksorcyzmu solennego kapłan-eksorcysta powinien skonsultować się ze specjalistami, lekarzami, psychologami, psychiatrami, aby wykluczyć możliwe przyczyny fizjologiczne objawów. Eksorcyzm solenny powinien być przeprowadzany tylko wtedy, gdy istnieje uzasadniona pewność moralna działania Zła, a nie jedynie naturalna choroba.*

# Rytuał eksorcyzmu solennego, struktura

## Rytuał eksorcyzmu solennego (Rozdział I) obejmuje:

1. **Przywitanie** z aspersją wody święconej
2. **Litanii Świętych** (w tym Świętego Michała Archanioła)
3. **Liturgia Słowa** z wybranymi czytaniami (Psałm 53, 67, 90, 117, Rzym 8, Ef 6)
4. **Modlitwa błagalna** do Trójcy Świętej
5. **Znak Krzyża** i błogosławieństwo
6. **Nałożenie rąk**
7. **Eksorcyzm imperatywny** (formuła skierowana do Złego)
8. **Zawierzenie wiary i modlitwa Ojca Naszego**
9. **Ostateczne błogosławieństwo**

## Formuła eksorcyzmu imperatywnego, tekst łaciński

> *Imperat tibi Deus Pater +, imperat tibi Deus Filius +, imperat tibi Deus Spiritus Sanctus +. Imperat tibi sacramentum Crucis +. Imperat tibi fides sanctorum Apostolorum Petri et Pauli ceterorumque Sanctorum +. Imperat tibi Martyrum sanguis +. Imperat tibi continentia Confessorum +. Imperat tibi devota Sanctorum et Sanctarum omnium intercessio +.*

## Tłumaczenie polskie formuły imperatywnej

> *Nawołuje do ciebie Bóg Ojciec +, nawołuje do ciebie Bóg Syn +, nawołuje do ciebie Bóg Duch Święty +. Należeć cię ma sakrament Krzyża +. Należeć cię ma wiara Świętych Apostołów Piotra i Pawła oraz innych Świętych +. Należeć cię ma krew Męczenników +. Należeć cię ma cnota Konfesjonarzy +. Należeć cię ma godna uwagi intercesja wszystkich Świętych i Świętych +.*

## Zmiany w stosunku do rytuału z 1614 roku

| Aspekt | Rytuał z 1614 (Leão XIII, 1890) | Nowy rytuał z 1999 |
|—|—|—|
| Język | Łaciński obowiązkowy | Oficjalny łaciną, dozwolony język narodowy |
| Rozpoznawanie | Mniej szczegółowe | Obowiązkowa konsultacja z lekarzami i psychologami |
| Struktura | Bardziej dyrektywna, długa | Więcej liturgiczna, z Liturgią Słowa |
| Akcent teologiczny | Bezpośredni konflikt z Złym | Zwycięstwo pasyjne Chrystusa |
| Modlitwy dla wiernych | Mniejszy dodatek | Rozszerzone rozdziały II i dodatek |

## Międzynarodowe Stowarzyszenie Eksorcystów

W dniu 13 lipca 2014 roku Watykan (Konkordat dla Kleru) oficjalnie uznał **Międzynarodowe Stowarzyszenie Eksorcystów** (AIE), założone w 1991 roku przez ks. Gabriele Amortha. Stowarzyszenie formalizuje:

– Roczny intensywny kurs szkoleniowy dla eksorcystów w Rzymie
– Wspólnotę między eksorcystami z różnych krajów
– Wspólne rozpatrywanie przypadków
– Produkcję materiałów teologicznych i pastorałkowych

## Częstotliwość i rozmieszczenie geograficzne

W 2024 roku szacuje się, że:

– Ok. 800 aktywnych kapłanów-eksorcystów na całym świecie w Kościele katolickim
– Włochy: ok. 100 eksorcystów (najwyższa koncentracja)
– Polska: ok. 200 eksorcystów
– Stany Zjednoczone Ameryki: ok. 50 eksorcystów (wzrost od 2010 roku)
– Brazylia, Meksyk, Filipiny: rosnąca liczba

## Dziedzictwo doktrynalne

Dokument *De Exorcismis* z 1999 roku stanowi dojrzałość nauczania postkonkliarnego w demonologii pastoralnej:

1. Potwierdza rzeczywistą działalność złego ducha (w kontynuacji z IV Soborem Laterańskim z 1215 r.; KK 1975; Paweł VI 1972)
2. Opiera się na paschalnej zwycięskiej walce Chrystusa (w zgodzie z teologią Ojców Kościoła)
3. Ustanawia ścisłe kryteria pastoralne przeciw nadmiernym interpretacjom i superstycjom
4. Połączenie dyskrecji medyczno-psychologicznej i duchowej
5. Przywraca exorcizm jako specyficzne ministerium

Dodatkowa lektura

IV Sobór Laterański 1215 | KK 1975 – *Fide Cristiana* – Demonologia | Leão XIII – Modlitwa Świętego Michała 1886; Exorcizmus in Satanam 1890 | KK Kościoła katolickiego – *Aniołowie i demony*