Encyklika Fides et Ratio papieża Jana Pawła II z dnia 14 września 1998 r., w święto Wzniesienia Świętego Krzyża, dotyczy relacji między wiarą a rozumem i zawiera obszerną sekcję końcową poświęconą Maryi jako modelowi połączenia wiary i rozumu. Dokument ten podkreśla, że Maryja wierzyła (Łk 1,45) bez odrzucania rozumu, ale podnosząc go łaską wiary.

n. 108 , Fides et Ratio są jak dwie skrzydła, na których duch ludzki unosi się ku kontemplacji prawdy. Bóg bowiem dał człowiekowi zdolność poznawania siebie jako jedności rozumu i wiary. Oba te elementy pochodzą od Boga: rozum, który został stworzony najpierw, oraz wiara, która została objawiona i przyjęta w sakramencie Chrztu.

n. 108 (cont.) , W tym kontekście Maryja jest wzorem syntezy wiary i rozumu. Zapytała: «Jak to możliwe?» (Łk 1,34) – pytanie rozumu, nie zaś niewiary. Jednocześnie uwierzyła: «Oto sługa Pana; niech się stanie we mnie według Twojego słowa» (Łk 1,38). W Maryji pytanie rozumu i odpowiedź wiary połączyły się w jedno: skromne rozumienie służy wierze, a wiara oświeca i podnosi rozum.

Mariologia zawarta w Fides et Ratio przedstawia Maryję jako archetyp filozofii chrześcijańskiej: zapytuje z uczciwą inteligencją («Jak to możliwe?») i odpowiada z posłuszeństwem wiary («Niech się stanie we mnie…»). Jan Paweł II proponuje tu syntezę między intellectus fidei (rozumienie wiary) i fides quaerens intellectum (wiara poszukująca rozumienia), która stanowi program całej teologii. Maryja nie jest antyintelektualna; jest wzorem intelektualisty, który wykorzystuje rozum do służby wierze i znajduje w wierze światło, którego sam rozum nie jest w stanie osiągnąć.

Dodatkowe lektury: zapoznaj się z mariologią, dogmatami maryjnymi, encykliką Redemptoris Mater oraz programem podyplomowym w mariologii.

Dowiedz się więcej o Niepokalanego Poczęcia.