Maria, de moeder die het woord op het kruis hoort

De contemplatieve luistering van Maria aan het kruis: Jo 19,25-27, het zwaard van Simeon (Lc 2,35) en de mede-deelname van Maria aan het lijden

De overgang van geloof in Jeruzalem is doordrenkt van mysterieuze betekenissen. Jeruzalem is de stad van de uitmuntende geloof: het is een heilige stad omdat het de plaats symboliseert van de goddelijke verkiezing en de verbond, twee ervaringen die in de samenhang van genade en geloof worden beleefd. Het geloof van Jeruzalem ligt in zijn stad: het draagt dezelfde naam (De Zoon van Zion), speelt dezelfde rollen: die van de bruid en de moeder.

Op de heuvels van Golgota in Jeruzalem voltooit Jezus zijn Via Sacra en Maria haar pelgrimstocht van geloof: “Dit is haar taak, werkelijk: van Nazareth naar Golgota gaan.” De Maagd houdt, in stilte, de hele bestaan van de Zoon in zich bij: zij zwijgt in het Evangelie van Lucas op het moment van zijn geboorte en in het Evangelie van Johannes op het moment van zijn dood.

In het hart van de Tijd, Maria schreeuwt niet, in koor met de anderen: “Meester van Israël, daal nu van het kruis af en we zullen in U geloven” (Mt 27,42). Het geloof geloofde zelfs zonder dat de Zoon van het kruis afdaalde, verder gaand dan de fenomeenologie van het martelaren dat de profetie over de koninklijke waardigheid, aan haar op de dag van de aankondiging gemaakt (zie Lc 1,32), bedekt.

Maria vraagt Jezus niet meer: “Waarom hebt U dit met ons gedaan?” (Lc 2,48), zoals ze deed toen ze Hem na zijn verdwijnen vond in de tempel, want als diepgaande leerling van de Meester Zoon, leerde ze nu dat de Zoon eerst en vooral de zaken van de Vader moet verzorgen (zie Lc 2,49). Maria kiest, theologisch gezien, niet alleen voor wijsheid, maar zwijgt en haar stilte “bestaat liefhebbend in het offeren van de slachtoffer die voortbrengt”, zoals een tekst van het Tweede Vaticaans Concilie stelt.«Na tijd na welke Jezus openbaar optrad, verscheen Zijn moeder op een opvallende manier aan het begin, wanneer, tijdens het huwelijk in Kana, door mededogen gedreven, Jezus de Messias begon met het verrichten van wonderen. Tijdens de prediking van Zijn Zoon, ontving zij de woorden waarmee Hij, door de koning boven alle familiebanden te stellen, alle die de woord van God horen en in praktijk brengen, zegende (zie Mc 3,35 en parallelle passages in Lc 11,27-28). Wat zij trouw volgde (zie Lc 2,19 en 51). Zo ging de Maagd verder op het pad van geloof, door onwrikbaar verbonden te blijven met Haar Zoon tot aan het kruis. Aan Zijn zijde stond zij, niet zonder goddelijk ontwerp (zie Jo 19,25), en onderging zij met haar enige Zoon de meest bittere pijn, en verenigde zij zich met hart van moeder met Zijn offer, en stemde zij met liefde toe op het offeren van de slachting die van Haar was geboren. Ten slotte, terwijl Jezus op het kruis lag, gaf Hij Haar als moeder aan de leerling met de woorden: “Vrouw, zie, hier is je zoon” (Jo 19,26-27).», (Lumen gentium 58).

Onder het kruis oefende Maria een alomvattende luister. De evangeliën geven haar geen woord, maar laten zien dat zij volledig luisterde. Door de krachtige en prachtige taal van luisteren, leert Maria niet alleen de deugd, maar ook de existentiële criteria en de wetten van de geschiedenis van de redding.

1. Moed: niet wegrennen voor de laatste vijand (1Cor 15,26).
2. Getrouwheid: geen mens wordt verlaten, zeker geen zoon, in het laatste moment.
3. Geloof: niet afwijken van de uiterste situatie van de dood, want dat is niet het einde van alles.
4. Consistentie: door te ontkennen dat de dood het einde is, ontken je ook de zin van het leven en wat er in termen van bevrijding en vooruitgang is bereikt.
5. Ernst: onder het kruis luistert Maria niet, maar vertrouwt zij op stilzwijgen bij het getuigen zijn van de dood van haar Zoon, wat dat voor haar betekent.
6. Geduld: onder het kruis klaagt zij niet en betwist zij niet wie haar Zoon crucificeren.
7. Paradox: in het hart van de tijd accepteert zij het vergeving als beginsel van leven.

Maria verschijnt dus onder het kruis als de mooie lammetje dat naast het offerslam staat. Zij die de offerdier ter wereld bracht en zich met Hem offerde. Het stilzwijgende lammetje, naast het lam dat niet sprak (zie Is 53,7).De stilte van Maria is de imitatie van de stilte van Christus, de geduldige en stervende Heer. De wet werd het Woord, het gebod de genade, de figuur de werkelijkheid, de lammetje de Zoon. Dit is het lam zonder stem. Dit is Hij die geboren werd van Maria, de zuivere lam. Die offerslacht werd ‘s nachts en opstanding van de doden herleeft.

De zeven woorden van Jezus aan het kruis en het luisteren van Maria: van de overhandiging van de geliefde leerling (Joh 19,26-27) tot het “Consumatum est” (Joh 19,30)

Maria voltooide haar ervaring als discipel. Ze stond aan de voeten van haar Meester, die nu op de hoogste stoel ter wereld was opgeklommen, om Hem tot aan Zijn laatste adem te beluisteren. Zo luisterde ze naar Zijn laatste zeven woorden, waarmee Hij Zijn messianische smart markeerde.

• Eerste woord: “Vader, vergeef hun, want ze weten niet wat ze doen” (Luk 23,34). Niemand, noch onder het kruis op die dag, noch later in de loop van de hele reddingsgeschiedenis, werd met meer openheid van hart en met meer inzicht van geloof ontvangen dan Maria. Als moeder wiens borst de vrede vormde die Christus is (cf. Ef 2,14), deelde ze in het moment van de grootste vergeving die aan het kruis werd gevierd. De Onbevlekte Moeder stemde in met de ervaring van de vergeving van de Gekruisigde, uitgedrukt in het woord gericht tot de goede dief (cf. Luk 23,43), want Christus aan het kruis oefent de genade van vergeving in een universele en eschatologische perspectief. Maria, moederlijk, laat deze vergeving plaatsvinden met de objectieve taal van stilte.**

Vergeving schept een onderbreking tussen de ketenen van de logische reeks van zonde en de daarmee samenhangende straf, en introduceert in het interval tussen beide de realiteit van de scheppende en genezende genade. Maria staat, instemmend en deelnemend, op de plaats waar vergeving wordt gevierd als de wet van de nieuwe schepping die onder de kruisboom tot stand komt. Wat betreft de rationeel onoplosbare kwestie van vergeving, biedt Maria geen argumenten, maar wijst ze op een plaats: zij staat onder het kruis, in gezelschap van Christus die op het kruis de vergeving als de wet van de alliantie zegelt met zijn bloed.

Het pelgrimsreis van geloof van Maria is een constante geworden wanneer we haar plaats in de geschiedenis van de Verlossing ontdekken. We ontdekken en wijzen plaatsen aan, identificeren aanwezigheden, zien gezelschappen en reconstrueren de paden die Maria aflegde in haar geschiedenis als messiaanse Moeder.

Het vergevingsgebeurtenis van het kruis omvat de Lamsvrucht in haar moederschap. Daarom is vergeving een materiële realiteit. Zoals we zien, is Maria een vrouw van vergeving in een zeer sterke en essentiële zin: zij werkt mee, in het luisteren naar het woord, om het principe van vergeving in de menselijke geschiedenis in te schrijven. Ze helpt de woord van vergeving als wet van het leven in de hemel van de geschiedenis van de Verlossing te schrijven. Door deel te nemen aan deze transformatie van de geschiedenis, heeft Maria haar maagdelijke moederschap gecompromitteerd, omdat ze de vertrouwelijkheid van de moeder uitdrukte door zich over te geven aan de Zoon: ze riskeerde haar hele leven als Moeder in het woord en in de daad van de Zoon, ondanks het tegengestelde bewijs dat zich openbaarde in het mislukken van het kruis.

Dieper onderzoek: verken Mariologie, Theologie Mariana, Mariaanse verschijningen en Postgraduaat Mariologie op Locus Mariologicus.