Το «Πιστεύω» ή το Αποστολικό Σύμβολο αναφέρεται στη Μαρία;
Το Αποστολικό Πιστεύω και η Παρουσία της Μαρίας στην Εξομολόγηση της Πίστης
Το Σύμβολο Αποστολικό και η Μαριακή Θεολογία
Το Σύμβολο Αποστολικό, ως το πρώτο και σημαντικότερο μαρτυρικό της χριστιανικής πίστης, παραμένει ευρέως άγνωστο όσον αφορά τις μαριακές του προεκτάσεις.
Σύμβολο, που προέρχεται από τους Αποστόλους, και κάθε Εκκλησία διατηρούσε μια μορφή που περιείχε σύντομες προτάσεις ή άρθρα, τα οποία έθεταν δίπλα-δίπλα τις αλήθειες της πίστης: Sunbalein = ενώνω με στην ελληνική.
…
Αποστολικός όχι επειδή οι Απόστολοι έγραψαν τη φόρμουλα και την παρέδωσαν σε κάθε μία από αυτές τις Εκκλησίες, αλλά επειδή η αποστολική παράδοση είναι παρούσα σε όλες τις τονίσεις, τις τοποθεσίες και τις περιστάσεις που οδήγησαν στη δημιουργία, με την πάροδο του χρόνου, των δογματικών απαντήσεων σε ερωτήματα.Όταν λέμε Αποστολικό Σύμβολο, αναφερόμαστε στο μάρτυρα που μας άφησαν οι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Ιγνάτιος της Αντιόχειας, ο Ιουστίνος, ο Ιρεναίος της Λυών, ο Τερτούλιαν, ο Όρτιος, μεταξύ άλλων.Μόνο το 325, στη Σύνοδο της Νίκαιας, συντάχθηκε ένα κοινό σύμβολο πίστης, επιστολή αναγνώρισης και κανόνας για όλες τις Εκκλησίες: το σύμβολο συνιστώμενο από τα παλιά Αποστολικά Σύμβολα, με προσθήκες δογματικού περιεχομένου λόγω της αρειανικής αίρεσης, το Σύμβολο της Νίκαιας.Με αρειανισμό εννοούμε την αίρεση που αρνιόταν τη θεότητα του Ιησού, θεωρώντας τον ως μεσάζοντα μεταξύ Θεού και Ανθρώπου.Στη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης, το 381, γράφτηκε ξανά και αποδέχθηκε καθολικά από όλες τις Εκκλησίες το Σύμβολο της Κωνσταντινούπολης, το οποίο διεύρυνε το προηγούμενο και οδήγησε στο Σύμβολο της Νίκαιας-Κωνσταντινούπολης.Όλα τα σύμβολα πίστης περιέχουν μια ρητή ομολογία στην ενσάρκωση, εξηγώντας τη παρθένο σύλληψη της Μαρίας, στο πλαίσιο της ιστορίας της σωτηρίας, η οποία, μέσω της παρθένου και θείας μητρότητας, εξασφαλίζει ότι ο Υιός είναι Θεός, επειδή είναι ο μοναδικός Υιός του Πατρός. Και αυτή είναι η πρώτη φάση της σωτηρίας: η ενσάρκωση του Λόγου.Από τα διάφορα σύμβολα, υπογραμμίζουμε ότι εκείνα που προέρχονται από την Ανατολή επιβεβαιώνουν τη γέννηση του Χριστού «από τη Παρθένο Μαρία», χωρίς να αναφέρουν τίποτα για το Άγιο Πνεύμα, επειδή η αναφορά στη Παρθένο ήταν εγγενής στην ομολογία που αναγνώριζε τη Μαρία ως Παρθένο.Εάν ήταν Παρθένος και Μητέρα, αυτό ήταν καρπός του Αγίου Πνεύματος.
Ένα άλλο σύμβολο, επίσης στην Ανατολική Ελλάδα, μιλά για τη παρθενική σύλληψη περιγράφοντάς την ως “εκ της Παρθένου Μαρίας διά του Αγίου Πνεύματος”, δηλαδή τη γέννηση του Χριστού αποκλειστικά από την Παρθένο, αλλά με τη δράση του Αγίου Πνεύματος. Για να τονιστεί ακόμη περισσότερο η μοναδικότητα, κάποια σύμβολα προσθέτουν “χωρίς αρσενικό σπόρο”.
Η λατινική φράση “qui natus est de Spiritu Sancto ex Maria Virgine”, που σημαίνει “ο οποίος γεννήθηκε από το Άγιο Πνεύμα από την Παρθένο Μαρία”, βρίσκει την παλαιότερη μαρτυρία της στη Ρώμη, το Μιλάνο και τη Βόρεια Αφρική, εστιάζοντας στη γέννηση και όχι στη σύλληψη.
Αργότερα, μια τελευταία ομάδα δυτικών συμβόλων κωδικοποίησαν τις φόρμουλες πίστης συνδέοντας τη σύλληψη και τη γέννηση με το Άγιο Πνεύμα και την Παρθένο Μαρία: “qui conceptus est de Spiritu Sancto, natus ex Maria Virgine”. Αυτή η φράση εξηγεί ταυτόχρονα τη παρθενική σύλληψη και την πραγματική μητρότητα της Μαρίας.
Από αυτά τα σύμβολα, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι διατηρήθηκαν και μεταδόθηκαν σε όλες τις Εκκλησίες, και ότι η σύλληψη του Χριστού από την Παρθένο Μαρία, με τη δράση του Αγίου Πνεύματος, αποτελεί μέρος της πανάρχαιας και αμετάβλητης πίστης της Εκκλησίας.
«ο οποίος γεννήθηκε από το Άγιο Πνεύμα και την Παρθένο Μαρία»«ο οποίος έγινε άνθρωπος»
«για τη σωτηρία μας ενσαρκώθηκε και έζησε ανάμεσά μας»
Στο σύμβολο της πίστης της Νίκαιας, το 325 μ.Χ., η Παρθένος Μαρία δεν αναφέρεται, ούτε η δράση του Αγίου Πνεύματος.
Στο κείμενο της διατύπωσης της πίστης του Πρώτου Οικουμενικού Συγκλήτου της Κωνσταντινούπολης (381), όμως, αναφέρεται με σωτηριολογικό τρόπο:
«Για τη σωτηρία μας, ο Υιός κατέβηκε από τον ουρανό, ενσαρκώθηκε από το Άγιο Πνεύμα και τη Παρθένο Μαρία.»
Από το ελληνικό κείμενο προκύπτει σαφώς ότι οι παράγοντες της Ενσάρκωσης του Λόγου είναι το Άγιο Πνεύμα και η Παρθένος Μαρία, ενώ από το λατινικό κείμενο παρατηρούμε τη χρήση του προνομίου de για το Άγιο Πνεύμα. Αυτό υποδεικνύει ότι είναι η «πρωτική αιτία» της σύλληψης στη μήτρα της Μαρίας, η οποία προσφέρει την «σάρκα» στον Χριστό. Από εδώ και πέρα μπορούμε να αντιληφθούμε το ενδιαφέρον των Πατέρων του Συγκλήτου να τονίσουν τόσο την ανθρώπινη φύση του Χριστού, όσο και τον τρόπο της σύλληψης που πραγματοποιείται «χωρίς σπόρο ανθρώπου».
Ο Σύγκλητος της Εφέσου (431), αντίθετα, περιορίζεται να αναγνωρίσει την Αειπάρθενο (agion parthenon), συνδέοντάς την με τον τίτλο της Θεοτόκου.
Οι Πατέρες του Συγκλήτου είχαν το θάρρος να αναγνωρίσουν τη Θεοτόκο ως:
«Η Αγία Παρθένος […], όχι επειδή η φύση του Λόγου, δηλαδή η θεότητά του, άρχισε να υπάρχει από την Αγία Παρθένο […], αλλά επειδή το αγίο, λογικά εννοούμενο σώμα, γεννήθηκε από αυτήν, ενώνοντας σε αυτό τη δεύτερη υποστάση, λέμε ότι ο Λόγος γεννήθηκε σύμφωνα με την σάρκα».Αυτό είναι επίσης αυτό που αναγνώρισε το Δεύτερο Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης (451). Αυτό το Σύνοδο δήλωσε ότι η γέννηση του Υιού του Θεού, του αληθινού Θεού και αληθινού Ανθρώπου, έλαβε χώρα από τη Μαρία, παρθένο (πάρθενα) και Μητέρα του Θεού. Το Δεύτερο Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης (553), στους 14 αναθηματισμούς του, θα επιβεβαιώσει ξανά αυτή την αλήθεια. Οι αριθμοί όπου αυτό επιβεβαιώνεται είναι: 2, 6, 14. Σε αυτούς, η Μαρία αποκαλείται «πάντα παρθένος» (αϊπάρθενα).Σε όλα αυτά, το δόγμα που επιβεβαιώθηκε στο Πρώτο Σύνοδο της Λατερανής (1123) είναι θεμελιώδες για την έρευνά μας. Αυτό το Σύνοδο δηλώνει ότι η Μαρία «συμπλήρωσε» και έφερε στον κόσμο με παρθενική γέννηση τον Υιό του Αιώνιου Θεού, τον Ιησού Χριστό. Εδώ, το Σύνοδο αντιπροσωπεύει τη γνήσια μητρότητα της Θεοτόκου στην πλήρη ακεραιότητά της. Όλα αυτά έχουν νόημα: να κατευθύνουμε την ομολογία πίστης σε αυτόν που γεννήθηκε από την κοιλιά της, τον Ιησού. Έρχεται στον κόσμο με έναν θαυμαστό χαρακτήρα, καθώς όλες οι φυσικές νόμοι έχουν ανασταλεί προς όφελος της παρθενικής ακεραιότητας της μητέρας.Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα μυστηριώδες «γεγονός» που γιορτάζει τη σύλληψη και τη γέννηση προς όφελος της ακεραιότητας μιας γυναίκας, της Μαρίας, η οποία αποκαλείται «πάντα παρθένος». Αυτός ο τίτλος μπορεί να «εφαρμοστεί διαχρονικά σε όλα τα στάδια της ζωής της, και συγχρονικά σε όλη την πραγματικότητα της παρθενίας της, για την οποία ονομάζεται επίσης: αχράντος (αμόλυντη)». Παρατηρούμε ότι ο τίτλος της «πάντα παρθένου» πρέπει να θεωρηθεί ως ένας κοινός όρος που τεκμηριώνει την αλήθεια που επιβεβαιώθηκε από τη σύλληψη και τη γέννηση της Αγίας Παρθένου.Για να εμβαθύνουμε στην «παρουσία της Μαρίας» στα σύμβολα της πίστης και στη δογματική θεολογία, συμβουλευτείτε την εγκύκλιο του Αγίου Ιωάννη Παύλου Β’, «Redemptoris Mater».Βαθύνετε τις σπουδές σας: εξερευνήστε την Μαριολογία, Θεολογία Mariana, Μαριανές Εμφανίσεις και το Μεταπτυχιακό στη Μαριολογία.…
Μεταπτυχιακό στη Μαριολογία
Θέλετε να εμβαθύνετε στη μελέτη της Μαριολογίας; Ανακαλύψτε το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μαριολογίας του Locus Mariologicus, μια ακαδημαϊκή κατάρτιση που συνδυάζει αυστηρή θεολογία, πνευματική ζωή και ζωντανή παράδοση της Εκκλησίας.
Θέλετε να μελετήσετε τη μαριολογία σοβαρά;
Αυτό το άρθρο προκύπτει από τα έργα της βιβλιοθήκης του Locus Mariologicus. Η Μεταπτυχιακή Σπουδή στη Μαριολογία σας οδηγεί στην ίδια πηγή, με ακαδημαϊκή καθοδήγηση: Γραφή, Πατέρες της Εκκλησίας και Μαγιστέριο, από το πρώτο δόγμα μέχρι τα σύγχρονα ζητήματα.
Responses